Ten ebook jest chroniony znakiem wodnym

ebookpoint.pl Kopia dla:

Elzbieta Kokot ekmwak@poczta.onet.pl G0414196931
ekmwak@poczta.onet.pl
8010daceffda67e07f81d3adfc2218cc

Kari Hotakainen
Kimi Räikkönen, jakiego nie znamy

Tytuł‌ oryginału
Tuntematon Kimi Räikkönen

ISBN 978-83-8116-618-8

Copyright © Kari Hotakainen 2018
Published by arrangement with Siltala Publishing, Finland.
Copyright © for the Polish translation by Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j., 2019
Copyright © for this edition by Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j., Poznań 2019
All rights reserved

Redakcja
Joanna Fortuna

Łamanie
Grzegorz Kalisiak | Pracownia Liternictwa i Grafiki

This work has been published with the financial assistance of FILI – Finnish Literature Exchange

Wydanie 1‍

Zysk i S-ka Wydawnictwo
ul.‍ Wielka 10, 61-774 Poznań
tel.‍ 61 853 27 51, 61 853 27 67
faks 61 852 63 26
dział handlowy,‌ tel./faks 61 855 06 90
sklep@zysk.com.pl
www.zysk.com.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Spis‌ treści

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

NA POCZĄTEK

SAMOCHÓD TO MIEJSCE, W KTÓRYM SIĘ NIE MÓWI

NAWET JEDNEGO METRA

DWIE SEKUNDY TO WIECZNOŚĆ

BIALI CYGANIE

MOKRA BELA SIANA

„NO, I KNOW SO”

WIELKI I MAŁY ŚWIAT

FORMOWANIE CZŁOWIEKA

NARODZINY KIEROWCY WYŚCIGOWEGO

SZKOŁA STYLU

PUNKT

RAJDOWY CHŁOP

MASA

PIENIĄDZE I ZAUFANIE

YOU’ll NEVER WALK ALONE

RÓŻNE RZECZY SIĘ ZDARZAJĄ

SZESNAŚCIE DNI

MIŁA DLA OKA, USPOKAJA UMYSŁ

NA OBROTACH

CZY PRZYJECHALIŚMY SIĘ TU ŚCIGAĆ, CZY GADAĆ?

KONIEC JEST POCZĄTKIEM

TATO, KIM JESTEŚ?

DANE STATYSTYCZNE 2001–2018

KIMI RÄIKKÖNEN – KARIERA

BONUS TRACKS

Fotografie

NA‌ POCZĄTEK

Na‍ świecie jest wiele takich sportów uprawianych przez bardzo niewielu ludzi, które stały się nawet dyscyplinami olimpijskimi. Zimowe igrzyska są dokładnie relacjonowane i czasem słyszy się fachowe komentarze o człowieku, który leży na sankach i z bezsensowną prędkością zjeżdża po lodowym torze. Ale ja nie znam nikogo, kto uprawiałby saneczkarstwo, co pewnie wynika z faktu, że prawie żadne państwo nie ma funduszy, by budować w górach tory saneczkowe. Na całym globie jest ich razem siedemnaście. Po olimpiadzie zamieniają się one w smutne obiekty muzealne.

Dla Finów ważne są skoki narciarskie, ale kto je uprawia amatorsko? Może jedna tysięczna tych, którzy oglądają zawody w telewizji. Teoretycznie można sobie wyobrazić tę dyscyplinę jako hobby. Niemniej jednak brak doświadczenia w skokach na nartach nie powstrzymuje ludzi od wydawania słusznych opinii i analizowania, co poszło nie tak już w momencie wyjścia z progu.

Żaden‍ człowiek nie uprawia amatorsko wyścigów Formuły 1. Nikt też nie mówi, że wieczorem idzie poćwiczyć jazdę na torze F1. A mimo to w każdej knajpie i na każdej stacji benzynowej znajdą się przekonani o swojej racji znawcy, którzy będą twierdzili, że tor Sepang po prostu nie pasuje temu albo tamtemu kierowcy.

Nie szybujemy więc w powietrzu na nartach ani przez sekundę, nie pędzimy też trzysta osiemdziesiąt kilometrów na godzinę po zamkniętym torze, a mimo to jesteśmy ekspertami. To, że stoimy z boku, sprawia, że czujemy się nieomylni.

Książka ta została napisana właśnie z punktu widzenia człowieka stojącego z boku i myślę, że to jedyny właściwy punkt widzenia. To nie jest biografia i nie może nią być, gdyż główny bohater znajduje się dopiero w połowie swojego życia. Jest to opowieść o kierowcy wyścigowym, który mógł być mechanikiem samochodowym, ale nim nie został i osiągnął światową sławę. Potoczyło się to szybko i szczęśliwie. Dzięki jego ojcu, matce i jemu samemu. Główny bohater chciał po prostu jeździć bardzo szybko samochodem. Większość podobnych mu ludzi pozostaje nieznana. On także chciałby takim pozostać, lecz teraz jest już na to za późno.

SAMOCHÓD‌ TO MIEJSCE, W KTÓRYM SIĘ NIE MÓWI

1981 rok.‍ Espoo, Karhusuo. Chłopiec jest niespokojny, nie może zasnąć. Matka próbuje go ukołysać. Znów bierze go na ręce, bo on bardzo to lubi. Zupełnie nie przypomina swojego starszego o dwa lata brata, który śpi głębokim snem we wspólnym pokoju dziecięcym, gdy w tym czasie niezwykle wrażliwy maluch przeżywa nocą wydarzenia minionego dnia.

Rano przemęczona matka zastanawia się w drodze do pracy nad tym, o czym rozmawia z mężem już od dłuższego czasu. Chłopiec nie mówi, nie powiedział jeszcze ani słowa, chociaż niedługo skończy trzy lata.

Rodzice zawożą syna na badania. Specjaliści nie znajdują żadnej przyczyny milczenia. Chłopiec wykonuje wszystkie zadania sprawnie, właściwie szybciej niż inne dzieci w jego wieku. Ale nie mówi. Może zacznie później.

W końcu‌ słowa przychodzą, a chłopiec porzuca objęcia matki i rusza przed siebie. Jest szybki. Czyny zwyciężają słowa wynikiem dziesięć do zera. Nogi poruszają się prędzej niż usta. Lniana głowa się usamodzielnia.

Trzydzieści‍ sześć lat później odcina drugi człon swojego imienia, które teraz brzmi po prostu Kimi. Kimi-Matias zniknął w kurzu unoszącym się znad drogi i prawie wszyscy o nim zapomnieli. To imię zna niewiele osób, może ktoś z tych kilkunastu fanów czekających na dole w hotelu Sama-Sama w Kuala Lumpur, piątkowego ranka o godzinie dziewiątej dziesięć. Kibice wiedzą, że kierowca niedługo wyjdzie z windy.

Przyjechali z Malezji, Japonii i Chin. Rozmawiają ze sobą używanym w wyścigach Formuły 1 angielskim, zasób słów mają niewielki, ale za to wypowiadają je donośnie. Krzyki i zawołania nie znają bariery językowej. Fani chodzą od jednej windy do drugiej, a wydawane przez nich jednocześnie melodyjne dźwięki przywodzą na myśl egzotyczne ptaki, które się zleciały, by dziobać ten sam przysmak: małomównego Fina.

Zerkają‌ znacząco na znanego im człowieka, to Sami Visa, reprezentant Kimiego. Właśnie wychodzi z jednej z wind do holu. Niesie plecak z napisem „Ferrari”, na którym widnieje numer 007. Ale tym nawiązaniem do Jamesa Bonda fanów nie oszuka. Dla nich to jasne, że siódemka jest stałym numerem startowym Kimiego. Fani wiedzą, co oznacza pojawienie się Visy w holu na dole: niedługo zjedzie Kimi, a oni będą pierwszymi, którzy go zobaczą.

Otwierają‌ się drzwi windy numer cztery. Stoi w niej czerwony człowiek.

Kimi ma na sobie tiszert z kołnierzykiem obszyty logami sponsorów, czapkę z daszkiem i ciemne okulary. Razem z nim nadchodzi także ubrany na czerwono fizjotrener Mark Arnall. Już od szesnastu lat jeździ z Kimim i dba o to, żeby niczego mu nie brakowało. Jedynymi produktami, których Arnall nie jest w stanie dostarczyć, są spokój i prywatność.

Kimi dostrzega fanów i się zatrzymuje. Wie, co musi zrobić, aby dotrzeć do czekającego na zewnątrz samochodu Maserati. Dwie minuty, czterdzieści metrów i już po wszystkim.

Sami Visa próbuje powstrzymywać szczebioczących kibiców. Jedna czapka, jedna koszulka. Szefa nie wolno dotykać. Kimi pisze. Inicjały KR lub coś w tym stylu. Potem kolej na następnego fana. Jeszcze? No, niech będzie jeszcze jeden. Kreśli prędko litery. Twarz ma nieruchomą. A właściwie to pojawia się na niej tylko jeden grymas przypominający rysę w kąciku ust: to uśmiech, bezsłowny prezent dla wiernych zwolenników, którzy przybyli z daleka.

Fani krzyczą‍ z radości. Coś dostali. Coś to więcej niż nic. Drzwi prowadzące na zewnątrz się rozsuwają i Kimi zmierza szybko do swojego maserati, po czym siada na fotelu kierowcy. Obniżył go, jak tylko się da, a oparcie odsunął maksymalnie do tyłu. Kimi robi tak we wszystkich samochodach. Tego zwyczaju nabrał podczas pracy: w bolidach siedzi się niemal w pozycji leżącej.

Mark Arnall zajmuje miejsce pasażera i podaje Kimiemu butelkę ze starannie przygotowanym napojem. Powietrze jest wilgotne i ciepłe, temperatura sięga trzydziestu czterech stopni Celsjusza. Klimatyzacja sprawia, że w środku nie czuje się tego wcale. Samochód podrywa się do ruchu. Natychmiast po zjechaniu z hotelowego podjazdu na autostradę Kimi zwiększa prędkość do ponad setki. Lewa ręka potrząsa półlitrową butelką z szarą gęstą cieczą, smoothie. Prawa ręka leży na kierownicy, środkowy palec redukuje bieg i auto podskakuje. Udaje mi się zobaczyć, że ograniczenie prędkości wynosi siedemdziesiąt kilometrów na godzinę. Gdy zmienia się ono na sto, Kimi zwiększa prędkość do stu czterdziestu. Zerkam na Samiego Visę. On swoją miną sugeruje mi, żebym nic nie mówił, że tak jest zawsze.

Z hotelu‌ na tor Sepang jest niecałe dziesięć kilometrów. Kolega Kimiego z zespołu, Sebastian Vettel i jego fizjotrener Antti Kontsas wyruszyli tam przed nami, a mimo to docieramy na miejsce w tym samym czasie. Podczas jazdy Kimi nie powiedział — poza „dzień dobry” — ani jednego słowa, chociaż w samochodzie siedzieli Mark i Sami, koledzy, z którymi ściśle współpracuje. Pamiętam, co mówił mi Visa. Kimi zmienia się w kierowcę wyścigowego już od rana. Pogrąża się w czymś, do czego nikt nie żadnego interesu ani kluczy: we własnym świecie. To, co z zewnątrz wygląda jak zamknięcie się w sobie, u niego jest po prostu skupieniem.

Pogrąża‌ się w czymś, do czego nikt nie ma żadnego interesu ani kluczy: we własnym świecie. To, co z zewnątrz wygląda jak zamknięcie się w sobie, u niego jest po prostu skupieniem.

Wysiadamy z auta. Visa przypomina, że przed wejściem do boksów trzeba się jeszcze na krótko spotkać z fanami. Za płotem z siatki tłoczy się ich około dwustu, wyciągają przed siebie czapki, kartki, ramiona, koszulki. Kimi kreśli na czapkach niewyraźne inicjały KR, godzi się na zdjęcie aparatem w komórce umieszczonej na chwiejnym statywie i robi wszystko, żeby nie musieć robić już niczego innego.

Dla fanów takie spotkanie znaczy bardzo dużo. Zapłacili sporo, żeby się tu dostać i oglądać samochody, które zwykle widzą przez mgnienie oka, no i kierowców, których właściwie nigdy nie widzą z tak bliska. Fani chcą dużo, a dostają mało. Chcą faktów, które z czasem przeradzają się w fikcję. Opowieści się zmieniają, z boksów dociera więcej plotek niż spalin, kierowcy w swoich kaskach niczym na Księżycu pojawiają się i błyskawicznie znikają z ekranu telewizyjnego, tablica z wynikami podaje prawdę, a oni powtarzają w kilku słowach to, co się wydarzyło. Jednak fani chcą dla siebie choćby kawałeczek tej istoty. Chcą zobaczyć ją, może uda się jej dotknąć, spojrzeć jej w oczy. W oczy ukryte za czarnymi okularami. W te lodowatoniebieskie oczy, które widzieli tylko na zdjęciach, które wpatrują się w tor wyścigowy, strefy, wolną przestrzeń, przez którą można będzie wyprzedzić inne bolidy. Albo się schować.

Trudno powiedzieć, co mogą otrzymać od Kimiego, który przez całą swoją osiemnastoletnią karierę udzielił tyle wywiadów, co czterokrotny mistrz świata i król mediów społecznościowych Lewis Hamilton w ciągu tygodnia.

Po dziesięciu minutach wszystko się kończy, a Kimi idzie prężnie w stronę boksów. Podąża przed siebie krokiem stanowiącym mieszankę biegu i spaceru. Lekka postać przemierza teren boksów i zagłębia się w czeluści garażu Ferrari. Znika. Niezbadane są ścieżki pana, nawet jeśli pan jeździ po zamkniętym, owalnym, pełnym zakrętów torze.

W pomieszczeniach‌ Ferrari Kimi zajmuje surowy, zbudowany z materiału przypominającego płytę wiórową pokój o powierzchni może dwunastu metrów kwadratowych, a każdy jego centymetr został efektywnie wykorzystany. Mieści się tam wąskie łóżko dostosowane do wykonywania masażu. Stół, na którym Mark Arnall ułożył porządnie trzy kaski, rękawiczki i buty wyścigowe, ręczniki i liczne butelki ze starannie wymieszanym płynem. W kącie pokoju stoi niebieska, zrobiona z twardego plastiku wanna, pełna lodowatej wody. Kierowca siedzi w niej chwilę przed wyścigiem i po wyścigu. Trzeba wyregulować temperaturę ciała, ponieważ słońce rozgrzewa niemiłosiernie siedemsetkilowy bolid. Glamour zniknął z tego pokoju i bawi się teraz dobrze w mediach.

Przenosimy się do reprezentacyjnej części Ferrari, która znajduje się przy tak zwanym padoku, długiej uliczce zarezerwowanej dla zaproszonych gości i prasy. Wszystkie stajnie stworzyły tam swoje miniaturowe światy. Na padok mogą wejść także ci, którzy wykupili pakiet na cały weekend za prawie sześć tysięcy dolarów. Za tę cenę dostaną dobre jedzenie i coś, czego nabywca zwykłego biletu nie może sobie nawet wyobrazić. Co to takiego? Rzut oka na kierowcę, miejsce siedzące w restauracji wybudowanej nad boksami i uczucie, że się coś znaczy. Za to uczucie nie raz płacono sowicie w całej historii ludzkości.

W reprezentacyjnych‌ pomieszczeniach Ferrari pachnie świeżą bazylią, czosnkiem i wyciągniętym właśnie z pieca jasnym chlebem z cienką skórką. Stajnia sprowadziła Włochy do Malezji. Zawsze tak robi, nie zważając na koszty. Wszystkie dary uginającego się stołu to tradycyjne włoskie potrawy wyczarowane przez szefa kuchni albo jego pomocników. Odpowiedzialny za logistykę w Ferrari Sergio Bondi opowiada, że z Włoch przywożą, co tylko się da. Makaron, kawę, krzesła, stoły. Nawet mąkę, z której wypieka się bułki. Dwa dni przed wyścigiem kucharz wyszukuje w danym kraju najlepsze surowce. Chiny, Abu Zabi, Australia. Nieważne, jakie to państwo, buduje się w nim małą Italię. W Europie stajnia przemieszcza się trzydziestoma ciężarówkami. Samolotami na trasach międzykontynentalnych pokonuje trzysta tysięcy kilometrów w ciągu roku. Po każdym wyścigu ważący czterdzieści cztery tysiące kilogramów cyrk jest pakowany i ładowany w ciągu siedmiu godzin. Rocznie zużywa się siedemdziesiąt tysięcy porcji kawy. W tym roku w Barcelonie przy testowaniu nowego bolidu uwijało się stu siedemdziesięciu pracowników Ferrari. Wszystko to sprawia, że roczny budżet znacznie przekracza sumę czterystu milionów euro. Jak się o tym rozsądnie pomyśli, to można się zdenerwować.

I całe‍ te pieniądze są po to, by dwóch młodych ludzi mogło przez półtorej godziny jechać donikąd, zaglądając śmierci w oczy, i powrócić w to samo miejsce, z którego wystartowali, mokrzy od potu, dyszący, z rozgrzanymi karkami, prawie bez słów, ale żywi.

Pogrążam‍ się w myślach, gdy Sami stuka mnie w ramię. Czas, żeby pójść do garażu i popatrzeć na początek pierwszych wolnych treningów. Przez zakamarki krętych boksów docieramy do najważniejszego miejsca, w którym znajdują się dwa czerwone bolidy. Samochody dzieli mała wysepka, pełna komputerów i czerwonych ludzi ze słuchawkami na uszach. My stoimy trochę dalej, więc wystarczają nam zatyczki.

Kimi siedzi już w swoim pojeździe, widać tylko jego kask i prawą rękę, w którą Mark Arnall wciska butelkę z napojem. Drugą trzyma w swojej lewej ręce. Zawsze muszą być dwie butelki, gdyby się okazało, że jedna się zgubiła albo stłukła. Spragniony kierowca to nieskuteczny kierowca.

Czas uruchomić auto. Dźwięk ferrari przypomina wrzask zarzynanej siedemsetkilowej świni, w której boki wbijają się setki noży. To dźwięk wściekłego i zranionego zwierzęcia, które chce jak najszybciej wydostać się z piekielnego boksu, z niewoli czerwonych ludzi prosto na wolność, na zamknięty tor.

I całe‌ te pieniądze są po to, by dwóch młodych ludzi mogło przez półtorej godziny jechać donikąd, zaglądając śmierci w oczy, i powrócić w to samo miejsce, z którego wystartowali, mokrzy od potu, dyszący, z rozgrzanymi karkami, prawie bez słów, ale żywi.

Przenikliwy hałas przedziera się przez zatyczki i przeszywa głowę niczym płynna stal. Pojazd wyskakuje na tor, jego prędkość wzrasta w ciągu pięciu sekund do dwustu kilometrów na godzinę. Pokonanie pięcioipółkilometrowego toru zajmuje mniej niż półtorej minuty. Samochody śmigają obok boksu niczym płaskie rakiety, aż trudno je rozpoznać. Chociaż wszystko odbywa się przed naszymi oczami, najlepszy widok mamy na monitorze.

Później wspominam Kimiemu o piekielnym hałasie. On stwierdza sucho, że współczesne maszyny przywodzą na myśl kosiarki do trawy, a naprawdę porządny dźwięk wydawały auta kilka lat temu.

Odbywają‌ się dwa wolne treningi, oba trwają po półtorej godziny. Sprawdza się wtedy ustawienia i testuje opony. Wszystko musi być przygotowane na jutrzejszy wyścig. Po południu na torze robi się cicho, ale praca trwa, prowadzone są techniczne narady, a potem rozpoczyna się to, czego Kimi nauczył się w wieku trzech lat i co nadal przysparza mu kłopotów w obecności nieznanych osób. Mówienie. Räikkönen stoi przed kilkunastoma mikrofonami, rozcierając prawą dłonią kark. Jego matka Paula wie, co to znaczy: syn się męczy. Musi coś powiedzieć. Formułuje zdania wychodzące z ust w zrozumiałej formie, ale nic nieznaczące. Takich zdań świat jest pełen, kompostownik pochłania je bez liku. Rozkładają się później w sieci, papierowe wydania gazet kieruje się na przemiał albo owija się nimi ryby, i nikt, dziennikarze, kibice ani kierowcy nie pamiętają już po dwóch tygodniach, co zostało powiedziane. W Malezji, Japonii, Chinach, a może w Austin. Nie pamiętają, gdyż są to ciągle na nowo wygłaszane te same słowa, powtórki, werbalne wyrażenia liczb widocznych na tabeli wyników.

— Byłeś‌ piąty podczas wolnych treningów. Czego można się spodziewać po jutrzejszym wyścigu?

— Hm.‍ Nie umiem powiedzieć.

— Byłeś szybszy o trzy setne od swojego kolegi ze stajni. Z czego to wynika twoim zdaniem?

— Hm.‍ Trudno powiedzieć.

— Czy pojazd dobrze się zapowiada, jeśli chodzi o jutrzejszy wyścig?

— Hm.‌ Całkiem nieźle. Jutro się‌ zobaczy.

— Jesteś nastawiony optymistycznie do jutrzejszej jazdy?

— Hm.‌ Tak.

— Nie zrezygnowaliście jeszcze z tytułu mistrzowskiego w klasyfikacji konstruktorów?

— Hm.‍ Nie.

Kimi patrzy na ziemię, obok, do góry, dokądkolwiek, byle tylko nie spojrzeć wprost. Ciemne okulary zostały wymyślone w celu osłaniania człowieka przed spojrzeniami innych ludzi, a nie przed słońcem.

Wywiad się zakończył. Kimi podrywa się z miejsca i znów znika w czeluści garażu Ferrari. Członkowie teamu zaczynają tam techniczną analizę tego, co wydarzyło się w trakcie treningu.

W końcu‌ Räikkönen wraca i przeciska się zdecydowanie przez ludzką masę. Muszę uważać, bo inaczej zniknie mi z oczu. Zapada zmierzch, gdy jedziemy do hotelu. Kimi zwiększa prędkość ponad dozwoloną granicę, wymacuje wolną ręką butelkę z napojem i unosi ją do ust.

Na zewnątrz jest cicho, nie biorąc pod uwagę lekkiego szumu, i jedynie maserati mruczy, ale też tylko jakby na rozkaz.

Do umysłu Kimiego nie można zajrzeć, lecz można odgadnąć, jak wygląda jego świat. Minął kolejny dzień. Od szwajcarskiego domu dzieli mnie dziesięć tysięcy kilometrów. Dotrę tam dopiero za dwa tygodnie. Z tyłu siedzi nowy facet, pisze o mnie książkę. Niedługo będę mógł wziąć prysznic i iść spać. Pośpię tak długo, jak się da. Co słychać w domu, czy wszystko dobrze? Czy Robin nauczył się już nowych słów? Czy Rianna pozwala Minttu się wyspać? A może mała jest niespokojna? Najlepiej, gdybym tam był, ale nie mogę. Samochód sprawuje się dzisiaj dobrze, wygodnie mi się w nim siedzi. Jazda to najlepsza rzecz. Gdy tylko wysiadam z auta, zaczynają się kłopoty. Jak się rozpędzę, nikt mnie o nic nie pyta.

Kimi wycofuje maserati i parkuje na swoim miejscu, a potem żwawym krokiem idzie do drzwi. W holu dyżuruje kilku wytrwałych fanów. Zmęczony kierowca ściąga okulary przeciwsłoneczne. Niebieskie oczy spoglądają w stronę czekających, prawa ręka wykonuje znajomy gest: na czapce pojawiają się litery KR. Drzwi windy otwierają się z szelestem i Kimi znika.

Późnym wieczorem w hotelowym pokoju loguję się do internetu i wpada mi w oczy wczorajsza konferencja prasowa na temat następnego weekendu. Pada pytanie o wspomnienia z wyścigu w Malezji, odbywającego się po raz ostatni. Kierowcy odpowiadają z poczucia obowiązku i grzecznie, czyli nijako. Przychodzi kolej na Kimiego. On zdobył tutaj swoje pierwsze w życiu zwycięstwo w sezonie 2003 i dziennikarz pyta, czego będzie mu szczególnie brakowało. Chwila ciszy, po której słowa padają niczym kamienie na klinkierową podłogę. Kimi odpowiada, że, mówiąc szczerze, nie wie, czy będzie mu czegokolwiek brakowało. Tor jest fajny. Ale zobaczył tylko lotnisko, hotel i tor wyścigowy. Można sobie wybrać, czego ewentualnie będzie mu brakowało.

Część dziennikarzy wybucha,‌ część słucha w całkowitym milczeniu. Najważniejszą zasadą w pracy komików jest spróbowanie prawdy, gdy wszystkie środki zostały już wykorzystane. Każdy kierowca i każdy dziennikarz wie, że w trakcie jednego weekendu wyścigowego nikt nie zdoła poznać miasta, ludzi ani kultury kulinarnej. Wszyscy to wiedzą, lecz nikt nie chce tego powiedzieć. Poza jednym człowiekiem, który nauczył się mówić dopiero w wieku trzech lat.

NAWET‍ JEDNEGO METRA

Kuala‌ Lumpur, hotel Sama-Sama, sobotni poranek. Jest dziewiąta dziesięć. Kimi śpi do ostatniej chwili.

Siedzę,‍ pijąc kawę, w holu na dole, a przy sąsiednim stole rozmawiają hałaśliwie trzy głowy w czapkach: dwie kobiety i jeden mężczyzna, którzy poznali już, co to życie i piwo. Na ich czerwonych koszulkach z logo Ferrari widnieją ciemne plamy, prawdopodobnie wspomnienia po tanim i smacznym piwie Tiger. Są to mniej więcej pięćdziesięcioletnie istoty, od których dolatują chrapliwe dźwięki i odór całymi dniami marynowanego w organizmie alkoholu. Okazuje się, że to Australijczycy; przylecieli z Sydney już w środę, żeby obejrzeć wyścigi i szklanki piwa.

Za‌ konwojem rządowym jest dużo miejsca. W samochodzie Kimiego w Kuala Lumpur (zdjęcie:‌ Kari Hotakainen)

Jedna z kobiet, ta bardziej ruda, pyta, czy rzucali w moją stronę kurwami wczoraj wieczorem. Odpowiadam, że nie było mnie w barze, więc mogą jeszcze skorzystać z tej opcji. Jedyny mężczyzna w tym towarzystwie, na którego różowych policzkach widnieją drobne otwory, pyta mnie ponurym głosem, czy jestem zwolennikiem Kimiego, czy też tego angielskiego skunksa z kolczykiem w uchu. Jego zdaniem wyglądam wyraźnie na człowieka Lewisa Hamiltona. Odpowiadam, że jestem hetero i nikomu nie kibicuję. Kobiety wybuchają śmiechem, czując ulgę, że nie obrzuciły mnie kurwami.

Mężczyzna domaga się, żebym wyraził opinię na temat Kimiego Räikkönena. Odpowiadam, że nie znam faceta, ale cenię sposób, w jaki rzuca wyzwanie śmierci. Mówię też, że nigdy nie oglądałem żadnych wyścigów Formuły 1 w całości i nie interesuje mnie ten sport. Kobiety chcą poznać inne moje wady, ale milkną, widząc, że mężczyzna patrzy na mnie ostro. Wyczuwam to spojrzenie jednocześnie w gardle i w uszach, ponieważ oczy Australijczyka są rozbiegane. Pyta, skąd pochodzę i co robię w hotelu niedaleko toru wyścigowego Sepang, skoro nie oglądam Formuły 1. Informuję go, że pochodzę z Finlandii i zwyczajnie jestem na urlopie. Towarzystwo się elektryzuje. Przyjechałem z tego samego kraju co Kimi. Moja pozycja rośnie. Na cześć Finlandii Australijczycy zamawiają kolejne piwa. Przekrzykują się i mówią, co sądzą o Kimim, który stał się dla nich jakby członkiem rodziny. Jest jedynym kierowcą, który po wyścigu nie plecie trzy po trzy. Wiedzą, że mieszka w tym hotelu, ale nie udało się im go jeszcze zobaczyć, bo wraca tak późno, że zapominają z powodu znacznego upojenia alkoholowego obserwować dokładnie windę. Twierdzą, że muszą zobaczyć Räikkönena, nie wystarcza im jego widok w bolidzie pędzącym na prostej z prędkością dwustu dziewięćdziesięciu kilometrów na godzinę. To za mało, żeby wyrobić sobie pojęcie o człowieku. Jestem tego samego zdania.

Mężczyzna chce mi postawić mocny alkohol, bo przecież Finowie piją go na śniadanie. Odmawiam i dziękuję za miłą pogawędkę. Wstaję od stołu. Mężczyzna życzy mi szczęścia, chociaż uważa, że go nie potrzebuję, bo już jestem szczęśliwy, pochodząc z tego samego kraju co Kimi.

Towarzystwo odczuwa jednocześnie pilną potrzebę wysikania się, więc wszyscy pędzą, klapiąc japonkami i szeleszcząc kolorowymi szortami, do toalety. Właśnie gdy w niej znikają, otwierają się drzwi windy i czerwony mężczyzna idzie, skocznym krokiem, do maserati.

Podróż‍ znów upływa miło na jeździe‍ z przekraczającą limit prędkością aż do hamowania na rondzie. Kimi mruczy, żebym nie pisał książek tak ciężkich jak to rondo. Jest niecierpliwy, chciałby szybko zacząć pracować, znaleźć się w małej zamkniętej przestrzeni w kasku na głowie.

Przyjeżdżamy na tor. Za trzy godziny rozstrzygnie się, kto w niedzielnym wyścigu ruszy z pole position, czyli pierwszego miejsca startowego. Jedną z ulubionych piosenek Kimiego jest „Paalupaikka” (Pole startowe), którą chętnie śpiewa na karaoke. Jej interpretacja wymaga pewnych płynów, po których ostatnie słowa refrenu „Na polu startowym” podrywają się niczym przestraszony szczupak. Ten kawałek w stylu country to chwytliwe dzieło Hectora, do którego muzyk ułożył też słowa. Piosenkę nagrał nieżyjący już Kari Tapio. Jak wiele innych popularnych utworów karaoke, odsłania ona niechcący wiele szczegółów z życia śpiewającego: „Czas zabrał, jak zwykle zabrał grunt spod nóg/Zwariowana młodość i uczucie, że niczego nie dość/Noc dostałem od diabła, ranek Bóg mi dał/Każdy dzień jak mała wieczność/Aż za dużo do szczęścia/Och, wiem, ile mi podarowano/Jestem tu i może już zostanę/Na zupełnie własnym/Na polu startowym”.

Polujący na pole startowe kierowca idzie szybko w swoją stronę, a piosenka nadal dźwięczy mi w uszach. Ja i Sami kierujemy się do reprezentacyjnych pomieszczeń Ferrari. Ubrani na czerwono pracownicy piją mocną kawę i aż w nich kipi. Szef zespołu Maurizio Arrivabene, szczupły mężczyzna z szarym zarostem na brodzie, ssie małą lufkę ozdobioną logo Ferrari i wydmuchuje dym na bok. Korzysta z urządzenia, które jest nowym wynalazkiem firmy Philip Morris. To IQOS, podgrzewające małą dawkę tytoniu i uwalniające nikotynę do płuc bez konieczności spalania papieru. Jedna trucizna mniej. Zauważam, że urządzenie to mają przy sobie też inne ważne osoby.

Arrivabene jest doświadczonym człowiekiem. Potrafi przechować w sobie napięcie niczym butelkę soku w piwnicy, ale z jego błądzącego wzroku można wyczytać to, co stanowi sedno samochodowego sportu. Jeśli kierowcy się powiedzie, to ewentualnie zepsuje się silnik. Jeśli kierowca wykona błędny ruch, to znajdzie się na piątej pozycji. Jeśli w decydującej chwili ktoś wyjedzie przed niego, to straci pół sekundy. Pół sekundy to strasznie długo. W żadnej innej dyscyplinie nie występują tak niewielkie różnice. W Formule 1 małe oznacza ogromne.

Arrivabene wyciąga‌ z lufki prawie trzycentymetrowego papierosa i wrzuca go do zaprojektowanej dla produktów IQOS popielniczki. Sprawia ona wrażenie delikatnego i stylowego przedmiotu dizajnerskiego, a nie zwykłego śmierdzącego tytoniem naczynia. Mężczyzna idzie, kołysząc się, w stronę garażu. Ma nadzieję, że zegar sprzyja właśnie kierowcom jego stajni.

Sami Visa stawia przede mną trzecią w tym dniu butelkę wody i małą filiżankę mocnej kawy. Kimiego zna już od dwudziestu dwóch lat, od 1996 roku. Ze względu na swój wiek mógłby być jego ojcem, teraz zajmuje się jego sprawami. Kimi z trudnością przyjmuje rady od kogokolwiek, nawet jeśli są dobre i uzasadnione. Zawsze chodzi swoimi drogami, choć niekiedy są to zwykłe ścieżki, rowy albo pustynne bezdroża. Kierowca to kierowca, nawet na bezdrożu. Lecz Samiego Kimi słucha, a przyczyna tego jest prosta: Sami go nie oszukał. I nie oszuka. Taką obietnicę złożył w saunie willi Butterfly dwa lata temu, gdy zawierał ustną umowę na tę posadę. „Jak mnie oszukasz, to cię zabiję”.

Czasami ustna umowa jest trwalsza niż spisana na kawałku papieru. Ja, który widziałem aż za dużo włoskich filmów familijnych, zastanawiam się właśnie nad groźbą zawartą w kontrakcie, gdy na tarasie pojawia się czarny jak noc, wielki mężczyzna. Głębokim, ochrypłym głosem pozdrawia Samiego Visę. Mnie podaje rękę, zakładając, że go znam. Kryję swoją ignorancję, sięgając po filiżankę kawy. Wtem mężczyzna wstaje gwałtownie z krzesła, żeby uściskać szefa kuchni. On i kucharz gestykulują tak barwnie, że Sami ma czas, by wyjaśnić, że to Moko, słynny senegalski projektant biżuterii, jeden z założycieli oraz właścicieli międzynarodowej firmy jubilerskiej i modowej Chrome Hearts. Wszyscy go tutaj znają, poza mną. Reprezentowane przez niego przedsiębiorstwo współpracowało z Madonną, Lennym Kravitzem i wieloma innymi gwiazdami. Moko ma dożywotni bilet wstępu na wyścigi F1. Dostał go kiedyś od szefa stajni Ferrari, Jeana Todta, który jest obecnie prezydentem FIA — Międzynarodowej Federacji Samochodowej.

Moko wraca do naszego stołu, a gdy mówię, że piszę książkę o Kimim Räikkönenie, w jego oczach zapalają się ogniki. „Posłuchaj, blady kapitanie…” — zaczyna, chcąc opowiedzieć mi o wszystkim. Wyścigi Formuły 1 ogląda od 1979 roku, kiedy to panowały jeszcze ponure czasy segregacji rasowej. To, że czarny człowiek kibicował białemu mężczyźnie prowadzącemu samochód wyścigowy, wywoływało duże kontrowersje. W ojczyźnie Moka, w Senegalu, gra się w piłkę nożną i rugby, ale on wybrał Formułę 1. Jego zdaniem Kimi Räikkönen jest jak artysta, który pozwala, aby dzieło mówiło za niego. Przed następnym pytaniem uświadamiam sobie, że gapię się niegrzecznie na kolorowy kaftan, który sięga wielkiemu mężczyźnie do połowy łydek. Moko zauważa moje spojrzenie i zaczyna chwalić osiągnięcia fińskiej firmy odzieżowej Marimekko. Kupuje produkowane przez nią materiały i szyje sobie z nich unikalne ubrania.

Mówi,‌ że przyglądał się Kimiemu już wtedy, gdy on jeździł dla Saubera. „Ten chłopiec wyszedł z ciemności i od razu pozapalał światła. Ja tylko patrzyłem, obserwowałem i zapamiętałem go sobie”. Moko snuje wspomnienia. Dopiero gdy Kimi przeniósł się do Ferrari, doszło do spotkania, i to właśnie w Melbourne w Australii podczas wyścigu inaugurującego sezon. Moko siedział na terenie padoku, pod jakimś drzewem, gdy przechodził Kimi. Powiedział do niego: „Good afternoon, mister Räikkönen, welcome to Ferrari”. Kimi zatrzymał się, spojrzał, uśmiechnął się i podziękował. „Obok stali fotografowie, którzy nam się przyglądali i chichotali, że widocznie potrzeba dopiero Afrykanina, żeby Räikkönen się uśmiechnął”. Moko się śmieje. „Podarowałem mu wtedy przedmiot z mojej kolekcji, przynoszący szczęście, i tak się stało, że zwyciężył w tym wyścigu”.

„What you see is what you get”. Kimi nie ma ukrytych intencji.

Teraz Moko przyleciał na wyścigi prywatnym samolotem z domu, z Paryża, a stąd udaje się do Sztokholmu na koncert Rolling Stones, ponieważ „chłopcy” go o to prosili. Firma, którą reprezentuje, wyprodukowała szeroką gamę wzorów ubrań i biżuterii, wykorzystując język stanowiący element logo zespołu. On sam mi tego nie powiedział, słyszałem od innych. Gdy pytam o to, Moko odpowiada, że nie rozmawia o swoich pracach, tylko próbuje wykonać je tak dobrze, żeby prowokowały innych do mówienia.

Pod‌ kaskiem kryje się spocona głowa, w głowie mózg, który kręci się na zdecydowanie wyższych obrotach niż samochód.

Jego zdaniem Kimi jest raczej wisemanem niż icemanem. Mądry człowiek nie zdradza wszystkiego, tylko zostawia coś dla siebie w środku, chce to przechować. „On mi przypomina pisarzy, takich jak Marcel Proust albo Albert Camus, którzy siedzieli cicho i pozwalali, żeby pióro za nich mówiło”. Ja raczej nie dostrzegam związku między Kimim a ich dokonaniami, ale Moko widzi. Twierdzi, że poznał także bliskich Kimiego, jego rodziców i babcię.

Milknie i przygląda się tłumowi. Uważa, że tak mniej więcej w połowie książki napotkam duże trudności. Pytam, co ma na myśli, ale on pozostaje zagadkowy. W końcu radzi mi, żebym porozmawiał szczegółowo z mamą Kimiego, bo człowiek ma tylko jedną matkę. Obiecuję to zrobić.

Słyszalny‌ w odległości około stu metrów znajomy dźwięk zarzynanej świni wyrywa mnie z zamyślenia. Czas przenieść się do rzeźni. Czerwoni ludzie uruchomili bestię. Kto najszybciej przejedzie pięć i pół kilometra? Trening się rozpoczął. Trwa sześćdziesiąt minut, potem jest przerwa, i przychodzi czas na główne wydarzenie całego dnia — godzinne kwalifikacje. Po nich rozstrzygnie się kolejność startowa niedzielnego dnia.

Pod kaskiem kryje się spocona głowa, w głowie mózg, który kręci się na znacznie wyższych obrotach niż samochód. Setki razy wykonywane powtórzenia ułatwiają pracę, zakręty stają się większe, drżący kark przyzwyczaił się do jazdy, a w rdzeniu kręgowym przechowywane są dawno temu zapisane informacje. W swojej karierze Kimi przejechał już około siedemdziesięciu tysięcy kilometrów, do tego dochodzą testy, treningi i kwalifikacje. Moim zdaniem, zdaniem człowieka z zewnątrz, przywykł do bliskości śmierci. Kimi uważa, że przesadzam, ponieważ współczesne samochody są bezpieczne.

Pierwsze okrążenie kwalifikacyjne zapowiada się dobrze, drugie — jeszcze lepiej. Pod koniec ostatniej części wkrada się drobny błąd, który kosztuje kierowcę pole position. W jutrzejszym wyścigu Kimi wyruszy z drugiego miejsca startowego, więc szanse na zwycięstwo są naprawdę duże. Bolid jest posłuszny mózgowi.

Nagle przed twarzą kierowcy pojawiają się mikrofony. Musi powiedzieć, jakie ma samopoczucie i czego można się spodziewać po jutrzejszym wyścigu. Kimi drapie się po szyi, jego skóra robi się czerwona. Tym razem nie jest wkurwiony, tylko odczuwa zwyczajnie fizyczny ból. Räikkönen ma atopowe zapalenie skóry i dlatego staje się ona niekiedy bardzo podrażniona. Dziennikarze otrzymują krótką i rzeczową analizę tego, że oglądane właśnie na zwolnionych obrotach zachwianie bolidu kosztowało Kimiego pierwsze miejsce startowe, ale kierowca patrzy optymistycznie na jutrzejszy wyścig. Wypowiada tylko to, co konieczne, czyli prawie nic. Gdy słów jest mało, trzeba odczytywać język ciała, który sugeruje, że auto jest dobre i można na nim zwyciężyć. O ile nie zdarzy się nic nadzwyczajnego. Tylko że właśnie w tej dyscyplinie zawsze może się wydarzyć coś nadzwyczajnego.

Z toru‍ jedziemy w milczeniu do hotelu. Jutro zacznie się wyścig. Jutro rozegra się wydarzenie, dla którego przebyliśmy dziesięć tysięcy kilometrów. Z powodu tej niedzieli Kimi przyleciał tutaj już we wtorek. W hotelowych drzwiach spuszcza głowę i idzie jak najszybciej do windy. Teraz się nie zatrzymuje, tylko podpisuje czapki w biegu. Ósme piętro, trzecie drzwi na lewo. To tam. Potem prysznic, kolacja. Skype, Szwajcaria, rodzina. Minttu. Robin i Rianna. Czy Robin nauczył się nowych słów?

W barze‍ na dole jest cicho. Troje Australijczyków ogarnęło zmęczenie. W sumie otwartych jest tylko czworo oczu. Widzą nimi wystarczająco dokładnie, więc mnie zauważają. Chociaż byli dzisiaj na torze, chcą wiedzieć, jak poszło Räikkönenowi. Opowiadam. Otwiera się dwoje dotąd zamkniętych oczu. Kimi jutro zwycięży, oni są o tym przekonani; tak samo pewni są tego, że muszą pojawić się na torze i oglądać wyścig.

Zamieniam jeszcze kilka zdań z trójką, która całkiem straciła poczucie czasu. Nie mogę nie pomyśleć, że o zakrapianych zabawach Räikkönena w wolnym czasie pisano sporo, ale niezbyt dokładnie. Obecnie Kimi pije w ciągu roku tyle alkoholu, co ci australijscy fani chłepczą w trakcie weekendu.

Niedzielny ranek zaczyna się parną pogodą. W cieniu termometr pokazuje plus trzydzieści sześć stopni Celsjusza, a w wyścigowym bolidzie dwa razy tyle. W boksie panuje pełna napięcia i chaotyczna atmosfera. Na przygotowawczym okrążeniu nie wszystko idzie tak, jak należy. W samochodzie Kimiego zaczyna brakować mocy, dziesięciu czerwonych ludzi biegnie w stronę jego bolidu. Obsługa ściąga pokrywę z włókna węglowego i technicy wsuwają głowy w brzuch maszyny. Mijają minuty, nadchodzi start. Kamera robi zbliżenie zdezorientowanej i zatroskanej twarzy szefa stajni, Arrivabene’a. Rozlega się łomot. Samochód Kimiego zostaje wepchnięty do garażu, czerwoni mężczyźni odtrącają stojących im na drodze ludzi, nie ma czasu. A nawet jeśli jest, to się zatrzymał. W powietrzu unosi się wielka ilość niewidocznych banknotów, które przepadną, jeżeli nie uda się znaleźć usterki. Ta zostaje wykryta, ale nie zdążą jej usunąć. Kimi wysiada z bolidu i z kaskiem pod pachą znika w czeluści boksu.

Miejsce startowe obok Lewisa Hamiltona jest puste. Niepotrzebnie przybyliśmy na kraniec świata. Kimi nie przejechał nawet jednego metra. Ale kiedyś tu jechał. Na tym samym torze zdobył pierwsze w swojej karierze zwycięstwo podczas wyścigu w 2003 roku.

Dzisiejsza usterka kryje się w przewodzie turbo, lecz będzie o niej mowa dopiero jutro. Człowiek działał prawidłowo, człowiek działał niepotrzebnie. I mimo to musi pozostać na miejscu. Musi patrzeć, jak inni jadą. Musi odpowiadać na pytania dziennikarzy, co się czuje, kiedy nie można przejechać nawet jednego metra. Trzeba być w miejscu pracy aż do ostatniej minuty, chociaż się nie pracuje.

W końcu,‌ gdy zapada już zmierzch, odjeżdżamy z toru.

Maserati wiezie milczących ludzi ze ślimaczą prędkością, wlokąc się w korku wielomilionowego miasta. Kimi zauważa okazję. Przed nami jedzie konwój. Prawdopodobnie jakiś minister z malezyjskiego rządu opuszcza tor. Dwóch policjantów na motorach prowadzi kolejkę trzech reprezentacyjnych pojazdów. Kimi rusza za konwojem podążającym w korku, we własnej strefie, z godnością i poczuciem uprzywilejowania. Policjanci machają rękami, dają znać, że nie możemy jechać za nimi. Räikkönen prycha i lawiruje wśród samochodów. Zerkam na Samiego Visę. Jego mina mówi mi, żebym teraz też się nie odzywał, tym razem właśnie tak to będzie.

Docieramy do pogrążonego w ciszy hotelu. Kierowca, który się nie ścigał, znika w windzie.

Sami i ja‌ zostajemy w holu na dole, zniechęcenie ogarnęło również nas, słowa nie chcą płynąć, milcząca wściekłość kieruje się na przewód turbo: czemu zawiodłeś, twoja wartość w kosztującym siedem milionów bolidzie to najwyżej sto euro!

Jeszcze tego samego wieczoru Kimi wylatuje do Bangkoku, w którym odbędzie się organizowana przez sponsorów impreza. Nadchodzą wyścigi na japońskim torze Suzuka i to tam wysyła się całą dobrą energię. Wszystko jest jak przedtem, czyli trzeba się skupić na następnych zawodach i mieć nadzieję, że silnik będzie w porządku. Nie. Nie wszystko jest jak przedtem. Teraz Kimi ma rodzinę, żonę i dwoje małych dzieci. Ma coś do stracenia.

DWIE‌ SEKUNDY TO WIECZNOŚĆ

Baar,‌ Szwajcaria. Dom. Ojciec rodziny wyleguje się na kanapie, w lewej ręce trzyma butelkę wody, a w prawej samochodzik Robina. Chłopiec rozkłada zabawki na podłodze. Nie ma pośpiechu. Dopiero za trzy dni Kimi pojedzie na ostatni wyścig w tym sezonie, do Abu Zabi, tym razem z całą rodziną. Potem nastąpi koniec sezonu.

ZDJĘCIE:‍ SUTTON IMAGES

Siedzący na kanapie tu i teraz Kimi jest ojcem, a nie kierowcą wyścigowym. Mówi z ożywieniem, komentuje historyjki Robina, bawi się z nim, plecie trzy po trzy, żartuje z synkiem i tak dalej. Trzydziestoośmioletni mężczyzna jest ojcem prawie od trzech lat, pół roku temu urodziło mu się drugie dziecko — Rianna. W codziennym życiu dzieje się o wiele więcej niż na torze, na którym wszystko się powtarza, a wyścigi niewiele się od siebie różnią. Chwile spędzone z dziećmi są wyjątkowe, one nie wracają, jutro wszystko może wyglądać inaczej, Robin powiększy swój zasób słów o coś nowego, na twarzy Rianny pojawi się nowa mina. Zawody Formuły 1 ustępują, gdy chodzi o istoty mające pierwszeństwo.

Oto siedzi przede mną on — Iceman. Nie widać w nim ani śladu lodu. Iceman to przezwisko wymyślone przez szefa stajni McLaren, Rona Dennisa. To nazwa przybranej roli, tarcza, narzędzie pracy. Za nią można się ukryć i pojechać w wyścigu, do tego celu służy ona dobrze, ale poza bolidem topnieje, najpóźniej w drzwiach domu.

Kimi jest znany ze swojej małomówności. Wprawdzie to nie Finowie wymyślili milczenie, ale wypracowali cieszące się powodzeniem produkty pochodne: małomówność, przerwy w mówieniu, zdania składające się z trzech słów i dzielącą je półminutową ciszę, różnego rodzaju dołki, do których wpadają osoby z zewnątrz i dziwią się, co się dzieje, bo nic się nie dzieje. Finowie przechodzą nad tym do porządku dziennego, jakby milczenie nigdy nie nastąpiło.

Gdy Kimi występuje publicznie, najgłośniejsza cisza zaczyna się wtedy, gdy dane pytanie jest wystarczająco złe. W hałaśliwym i rozgadanym środowisku medialnym najlepiej można zwrócić na siebie uwagę, zachowując milczenie. W przypadku Kimiego jest ono raczej wynikiem połączenia nieśmiałości i inteligencji: jeśli zadaje się oczywiste pytania, to w odpowiedzi dostaje się dwa słowa i drapanie po karku.

Kimi Räikkönen nie miał czasu, żeby przyzwyczaić się do medialnego klimatu Formuły 1. W 2001 roku skoczył na głowę do przerębla; do Melbourne, na wyścig rozpoczynający sezon, przyjechały setki dziennikarzy i liczne stacje telewizyjne, a przed Finem postawiono kilkanaście mikrofonów. W poprzednim życiu, w trakcie serii Formuły Renault, Kimi udzielał tylko kilku wywiadów od czasu do czasu. Lecz wszystko to zmieniło się w jednej chwili. Przekręcając i kalecząc angielskie słowa, mówiąc w tym języku niewyraźnie, młody człowiek poczuł się umoczony w pozytywnym sensie. Bo oto stał się cud, Räikkönen dołączył do najlepszych, do świata, który jeszcze rok temu majaczył przed nim bardzo daleko.

„Najlepiej‍ by było, gdybym mógł jeździć w Formule 1 anonimowo” – mówi, a ja się upewniam, czy to pierwsze zdanie nagrało się na dyktafonie.

Stary przyjaciel Kimiego, Teemu „Fore” Nevalainen, wymyślił ciekawą teorię. „Gdyby Räikkönen miał dłuższą drogę do sławy i zdążyłby się do niej bardziej przygotować, to założę się, że teraz mielibyśmy do czynienia z całkiem innym Kimim. Na pewno byłby nudniejszy. Udzielałby takich odpowiedzi, jakich ludzie chcą słuchać. Teraz w trzech słowach potrafi zawrzeć więcej treści niż wszyscy inni razem wzięci”.

Kimi Räikkönen nie jest pierwszym fińskim sportowcem, który nie lubi mikrofonu. Albo się go boi. Natomiast jest pierwszym, którego małomówność stała się międzynarodowym znakiem firmowym. Stała się nim bez jego udziału. On nie stworzył tej marki, tylko pewnego dnia zauważył, że istnieje. Najsilniejsza marka osobista jest zawsze prawdziwa i powstaje przypadkiem. Najsłabsza to marka skonstruowana, pochodząca z zewnątrz, przyswojona i wyuczona. Kimi jest produktem naturalnym. Wyniesiony z zimnej jak lód wody, przybyły z wnętrza ziemi, urodzony w dzielnicy Karhusuo, w Espoo.

Przyciskam czerwony guzik „rec” na dyktafonie: jest gotowy do zapisywania wypowiedzi. Kimi zerka na urządzenie, nie pozwala, by mu ono przeszkadzało, a jeśli pozwala, to ja tego nie zauważam.

Dla Räikkönena publiczny występ jest jak walka o przetrwanie, przymusowa sytuacja, zło konieczne. „Najlepiej by było, gdybym mógł jeździć w Formule 1 anonimowo” — mówi, a ja się upewniam, czy to pierwsze zdanie nagrało się na dyktafonie. Jednak Kimi wie, że takiego świata nie ma i nie będzie. Anonimowo może jeździć sobie po brodzie maszynką do golenia albo kosiarką po trawie, ale nie kosztującym siedem milionów euro samochodem.

„Przecież podczas zawodów kartingowych nie przeprowadzano ze mną wielu wywiadów, no może kilka po tym, gdy stanąłem na podium zwycięzców albo w Mistrzostwach Finlandii. W wyścigach Formuły Renault też nie miałem ich dużo. Te wywiady w Formule 1 nie wydają się takie okropne, ale piekielnie irytują. Moim zdaniem są zbędne, choć rozumiem, że ważne dla teamu. No ale żeby ciągle te same pytania i odpowiedzi. Może nie ma o co pytać w tej dyscyplinie. Skopiowaliby sobie odpowiedzi i byłoby im o wiele lżej”.

Przed Robinem stoi co najmniej dziesięć samochodów i tor, którego prosta startowa unosi się pionowo. Auta trzeba puścić tak, żeby dojechały na pętlę. Stamtąd siłą rozpędu stoczą się na prostą startową. Kimi popycha pojazdy, jest pochłonięty zabawą, chociaż dyktafon pulsuje na czerwono i domaga się wypowiedzi.

„Właściwie nie rozumiem tego, jeździmy w dwudziestu wyścigach rocznie, a co czwartek zadają nam pytania o poprzedni wyścig. W piątek pytają o treningi, patrzą na listy z wynikami po piątkowych treningach i ciekawi ich, czemu byłeś ósmy, siódmy albo szósty, a przecież to nie ma żadnego znaczenia. Oni tworzą tytuły z wyników wolnych treningów, chociaż dopiero w sobotę jest jazda o pole position. A w niedzielę odbywa się wyścig”.

Kimi otwiera już trzecią tego rana butelkę penty. To woda zalecana przez jego fizjotrenera, Analla, wchłania się powoli i nie zawiera żadnych zanieczyszczeń.

Zastanawiam się nad stosunkiem Räikkönena do upubliczniania jego pracy. Roczny budżet Ferrari wynosi ponad czterysta milinów euro. To niepojęta suma, za którą kryją się potrzeby sponsorów, prośby, marketing, obrazy wyrażane myślami i werbalnie. Nikt nie patrzy na sprawy z większej perspektywy, lecz z własnego punktu widzenia, przez dziurkę od klucza. A po drugiej stronie widać jedynie dwóch kierowców. Jeden z nich wypowiada niechętnie zdanie albo dwa. I drapie się po uchu.

Szwajcarski producent luksusowych zegarków Hublot także bierze w tym udział, wnosząc czterdzieści milionów euro. Nadgarstek Kimiego jest goły. Pytam go o to, ponieważ interesuje mnie widoczność ogromnych inwestycji. Räikkönen odpowiada, że nie może nosić zegarków, gdyż podrażniają jego alergiczną skórę. Intryguje mnie, co drażni dyrektora generalnego Hublota. Kimi dodaje, że trzyma zegarek w plecaku na wypadek, gdyby musiał go pokazać. Przychodzi mi na myśl konferencja prasowa zespołu Rolling Stones zorganizowana podczas europejskiego tournée muzyków w 1995. Głównym sponsorem koncertów był wtedy producent samochodów Volkswagen. Dziennikarze pytali Micka Jaggera, co myśli o tej marce pojazdu, a on odparł, że najchętniej jeździ rolls-roycem.

Kimi mówi głosem znanym z telewizji. Niskim, ochrypłym i wydobywającym się z głębi płuc. Jego tembr jest następstwem wypadku, który się wydarzył, gdy miał pięć lat. Przewrócił się wtedy na rowerze i uderzył szyją o drążek kierownicy, doznając urazu fałd głosowych, które później nie wróciły już do dawnego stanu. Głos Kimiego to coś, co go wyróżnia.

Z góry‌ schodzi Minttu, trzymając w ramionach półroczną Riannę. Po oczach Kimiego widzę, że wciąż nie ma dosyć tego widoku. Wyłączam dyktafon i postanawiam wyjść z pokoju. Wędruję po dużym domu, myśląc o tym, jaką drogę pokonał Kimi, by tu dotrzeć. Odległość między tym miejscem a Karhusuo w Espoo wynosi dwa tysiące czterysta czterdzieści kilometrów i dwadzieścia lat. Wchodzę do toalety na środkowym piętrze, urządzonej podobnie jak pozostałe pomieszczenia w budynku: panuje tu szarość i czerń. Zastanawiam się nad początkiem kariery Kimiego, nad chwilą, w której podpisał kontrakt z Sauberem. Młody człowiek, który zrezygnował z nauki w szkole zawodowej i fachu mechanika, wpatruje się w dokument leżący na stole w luksusowym hotelu, w małym Rapperswil. Siedzieli tam z nim wtedy jego menedżerowie Dave i Steve Robertsonowie, właściciel stajni Peter Sauber oraz prawnik. Pięćset tysięcy dolarów rocznie i pięćdziesiąt tysięcy dolarów za każdy zdobyty punkt. Podpisujący kontrakt człowiek mieszka w domu, w którym nie ma toalety. Ale wkrótce to się zmieni. Kimi chce wynagrodzić dawne lata ojcu i matce, którzy to wszystko zainicjowali i umożliwili.

Minttu,‍ Robin i Rianna wychodzą na spacer. My wracamy do punktu, w którym przerwaliśmy. Jesteś znany z tego, że jesteś nieznany. Jesteś znany z tego, że nie mówisz dużo. Czy wynika to z takich samych pytań, czy z tego, że rozmowa z nieznajomymi sprawia ci przykrość? Kimi nie odpowiada, ale za to przedstawia mi ciekawy punkt widzenia.

„Nawet‌ złe wspomnienia mogą być dobrymi wspomnieniami. Na ogół uważa się, że jeśli nie zwyciężyłeś, to wyścig był nieudany. W ciągu tych lat zdarzyło mi się wiele takich wyścigów, że ruszałem z jakiegoś gównianego miejsca, czyli z miejsca X, a potem byłem piąty albo czwarty, i wiedziałem doskonale, że nikt inny startujący z tego miejsca nie mógłby pojechać lepiej, ale wydaje mi się, że nikt tego nie rozumie. Oni tylko patrzą na to, żebyś był pierwszy, i wtedy wszystko jest dobrze. Nawet jeśli wyścig był cholernie nudny, ale jesteś pierwszy, to zdaniem dziennikarzy osiągnąłeś szczyt. Mógłbym im powiedzieć, że to był gówniany i beznadziejny wyścig, bo innym przydarzyło się podczas niego choćby nie wiem co, a ja przyjechałem pierwszy jakimś cudownym trafem, ale mimo to oni będą twierdzili, że byłem cholernie dobry. To nie ma żadnego sensu. Pod tym względem złe wspomnienia mogą być dobrymi wspomnieniami. Uważa się, że pierwszy to pierwszy, chociaż w ekipie wiedzą doskonale, że to albo tamto czwarte miejsce było naprawdę dobre jak na te warunki. Ale nie ma co tłumaczyć tego wszystkim tym, którzy chcą oglądać stojących na podium zwycięzców. Bo ludzie patrzą tylko na końcowe wyniki. Ja mogę mieć dobre wspomnienia nawet z takich wyścigów, które przerwałem, bo do awarii silnika wszystko szło piekielnie dobrze. Na przykład w 2002 zepsuło mi się cholernie dużo silników, a mimo to zostało mi po tamtych zawodach wiele miłych wspomnień. Nauczyłem się sporo, chociaż nie wszystko się udało. Przecież kibice nie zrozumieją tego w żaden sposób”.

Moje spojrzenie błądzi po obszernym salonie. Szukam czegoś, co nawiązywałoby do sławy gospodarza, jego zawodu, celu, do którego dąży. Wpada mi w oczy czerwona książka leżąca na dolnym poziomie kawowego stolika. Zawiera ona zbiór dokumentów na temat mistrzostw świata w 2007 roku i jest poświęcona Kimiemu. Przypomina mi o wyjątkowości tego ubranego w dres mężczyzny rozpartego na kanapie.

Wyścigi‌ Formuły 1 otacza, oprócz szumu medialnego, tak zwana sława garażowa. Supergwiazdy, supercelebryci, muzycy rockowi, guru z dziedziny biznesu. Pawie, królowe pszczół, ministrowie. Wszyscy chcą swojej części, jakiś okruszek, kawałeczek. Kawałeczek czego? Tego samego, czego pragnie fan pochodzący z małej fińskiej wioski Pälkäne albo z Tokio. Uczucia, dotyku, bliskości, wspomnienia. Chcą dotknąć tego, który witał się ze śmiercią. Kierowcy wyścigowi robią coś, czego nie powinni. Coś niebezpiecznego? Tak. Ekscytującego? Zdecydowanie.

„Mógłbym‍ im powiedzieć, że to był gówniany i beznadziejny wyścig, bo innym przydarzyło się podczas niego choćby nie wiem co, a ja przyjechałem pierwszy jakimś cudownym trafem, ale mimo to oni będą twierdzili, że byłem cholernie dobry. To nie ma żadnego sensu”.

Na YouTubie leci kawałek filmu pokazujący światowej sławy aktorkę Nicole Kidman, gdy przychodzi do boksu Ferrari, żeby przywitać się z kierowcami. Podaje rękę Kimiemu i mówi: „Nice to meet you”. On ściska jej dłoń z poczucia obowiązku i kieruje wzrok gdzie indziej. Ten skąpy urywek pokazuje nam dużo. Widzowie lubią ten klip, ponieważ Kimi zachowuje się nie tak jak trzeba. Niepisany kodeks radzi, jak należy postępować ze sławną osobą, trzeba powiedzieć: „Jak to cudownie, że pani tu przyszła, widziałem wiele pani filmów. Te, w których występuje pani mąż, też są niezłe”. Natomiast wyraz twarzy Kimiego świadczy o udręce kierowcy, który wysiadł z bolidu i napotyka na ciemne strony swojego zawodu: świecące mocnym blaskiem gwiazdy, które powinny pozostać na niebie. Czemu one się plączą tutaj, gdzie ja pracuję?

Kimi przerzuca kanały telewizyjne i znajduje relację z motocrossu. Skupia wzrok na ogromnym ekranie. Młodzi mężczyźni jadą dokoła hali. Przez większość czasu unoszą się w powietrzu, szybując w stronę dachu, spadają z hałasem na ziemię, pędzą prosto po wybrzuszonej nawierzchni, żeby dotrzeć do wzniesienia, z którego startują do lotu. W oczach człowieka z zewnątrz taka jazda jest szokująca, więc zdziwiony zadaję pytanie, czy oni przypadkiem nie ubiją sobie jaj na sztywno podczas podskakiwania. Kimi się uśmiecha. Najwyraźniej cieszy go, że może wyjaśnić szczegóły tej dyscypliny komuś, kto jest kokonem, co w jego języku symbolizuje głupią osobę. Tłumaczy mi, że w motocrossie nie używa się ochraniacza krocza, ponieważ zawodnik w trakcie jazdy motocyklem stoi właściwie cały czas, prawie wcale na nim nie siedząc.

Räikkönen‌ chętnie opowiada o tej dyscyplinie sportu, bo od niej wszystko się zaczęło i dużo w nią zainwestował. Jest jej wielkim pasjonatem i właścicielem działającej w Belgii stajni o nazwie Ice One Racing, którą kieruje dawny mistrz wyścigowy Antti Pyrhönen. Kimi wybudował sobie tor motocrossowy w Porkkalanniemi, tam gdzie ma swój dom letni.

Mniej więcej trzydzieści pięć lat temu na podwórku domu w dzielnicy Espoo, Karhusuo wsiadł na miniaturowy motorower crossowy Italjet i dodał gazu. Pojazd wprawił małego człowieka w taki pęd, że dotąd się nie zatrzymał. Razem ze starszym o dwa lata bratem Ramim przeorali podwórko doszczętnie, aż dorośli i weszli w świat czterokołowców. Syn Kimiego, Robin, osiągnie niedługo ten sam wiek, w którym jego ojciec tylnym kołem motorynki wyrzucał w górę trawę i ziemię.

Co takiego interesującego jest w szybkości? Czemu ona tak oszałamia? Czemu człowiek nie może usiedzieć w miejscu? Czy w ludzkim organizmie ukrywa się jakiś tykający wirus? Z czego biorą się wysokie obroty? Potrzebne są w wielu obszarach życia. W sztuce, w biznesie, w licznych dyscyplinach sportowych, w których sukces zależy od prędkości reakcji, pędu, szaleństwa i nieustraszonej postawy. Człowiek przywykły do wysokich obrotów może się przestraszyć czymś zwykłym, na przykład szarą linią, którą słońce odsłania na zakurzonej podłodze kuchni. Po bardzo szybkiej jeździe wydaje mu się, że wszystko porusza się jak w zwolnionym tempie, tak jakby właśnie zszedł na ziemię ze wzbudzającej ogromny strach maszyny w wesołym miasteczku. Fin Matti Nykänen, który osiągnął największy do tej pory sukces w skokach narciarskich, czuł się w powietrzu szczęśliwy przez cztery sekundy, ale na dole był często zagubiony. Pan powietrza, ziemny robak. Niekiedy człowiekowi trudno znaleźć pośrednią formę.

Kimi zastanawia się nad szybkością. Wcześniej chyba jej nie analizował. Nie potrafi tego określić, ale umie jeździć. Nie znajduje słów, lecz znajduje linie jazdy. I choć niełatwo mu się wysłowić, to jednak mówi:

„Nie czujesz tej szybkości, zanim nie wymknie ci się z rąk. Czasem po wakacjach, gdy naciskasz gaz na prostej, ile się da, masz wrażenie, jakby głowa nie nadążała. Wydaje się, że wjeżdżasz do tunelu, a gdy hamujesz, uświadamiasz sobie ten pęd, może przez cztery sekundy. Potem to uczucie znika. Zwykle po urlopie podczas jazdy czuję ból w szyi i głowa nie chce mi się trzymać w pionie, i wszystko mnie boli”.

Już samo słuchanie tego wzbudza strach.

„Ja‌ się nie boję. Gdybym się naprawdę bał, to znak, że powinienem z tym skończyć. Lubię siedzieć w aucie, jazda to jedyna wspaniała sprawa w tej robocie, w samochodzie mam spokój”.

Rozumiem to, chociaż przez wszystkie kilometry swojego życia siedziałem wyłącznie w cywilnym pojeździe.

Samochód‌ Formuły 1 to najciaśniejsze w świecie miejsce pracy. W dopasowanym do wymiarów ciała pudle z włókna węglowego kierowca, w kasku na głowie, tkwi w pozycji leżącej z lekko przygiętymi kolanami, mając ograniczone widzenie. Nie kontaktuje się wcale z pracodawcą, chyba że za pośrednictwem radia, które pozwala na skomunikowanie się z inżynierem wyścigowym. Pozostali kierowcy stanowią konkurencję, niektórzy z nich chcą odebrać mu pracę na następnym zakręcie. Czas wypowiedzenia trwa sekundę, roczna pensja jest wygórowana, atmosfera w pracy niekiedy napięta, bonusy nieograniczone, wytężone działanie trwa od półtorej do dwóch godzin, czas pracy niewymierny, czas wolny ograniczony, rozpoznawalność to sto procent, za to szybko się odchodzi w zapomnienie.

Proszę‌ Kimiego, żeby opowiedział więcej o szczególnym charakterze swojego miejsca pracy. On długo się zastanawia. I nic dziwnego. Niektóre zawody również trudno jest opisać słowami, a z drugiej strony nie ma takiej potrzeby. Bo co robimy chętniej, czytamy stworzoną przez pisarza książkę czy idziemy posłuchać, jak on o niej opowiada? Słuchamy opowieści kompozytora o jego dziele czy samego dzieła? Przecież nie sprawiłoby nam przyjemności siedzenie w zimnym mieszkaniu, gdy instalator pompy ciepła mówi nam, jak dobrze nam ją zamontuje. W swoim życiu przeczytałem setki utworów i setki wywiadów z pisarzami, ale po tych ostatnich nie zostało mi żadne wspomnienie. Natomiast wiele książek wywarło na mnie duże wrażenie.

Kimi zmienia pozycję, opróżnia butelkę penty i beka. Nie jest przyzwyczajony zastanawiać się nad tym, co robi. Duże grono związanych z tym zawodem profesjonalistów, z którymi przeprowadziłem wywiady, powtarzało w jego kontekście słowo „instynkt”. Albo się go ma, albo nie. Prawie wszystko inne można osiągnąć treningiem.

„Ja‍ się nie boję. Gdybym się naprawdę bał, to znak, że powinienem z tym skończyć. Lubię siedzieć w aucie, jazda to jedyna wspaniała sprawa w tej robocie, w samochodzie mam spokój”.

„No tak,‍ jazda i podejmowane podczas niej decyzje przychodzą mi jakoś automatycznie, podświadomie. Jakby mnie ktoś zapytał, skąd to wiem, gdzie mam hamować, tobym nie potrafił odpowiedzieć, to po prostu samo mi się nasuwa. Gdybym się zastanawiał, czy tam mam hamować, pewnie gówno by z tego wyszło. Zawsze byłbym spóźniony. Jakoś tak wyczuwam, gdzie trzeba hamować”.

Kimi sprawdza wzrokiem, czy to do mnie dotarło. Dotarło. Ale chcę wiedzieć więcej. Wiele osób ogląda tylko start wyścigu, bo krystalizuje się w nim szczególna cecha tej dyscypliny: z całą prędkością ku chaosowi. Prawie nie sposób tego pojąć. Samochody jadące obok siebie przyśpieszają, pędząc do zakrętu. Na torze Sepang w Malezji prędkość pod koniec prostej startowej wynosi dwieście trzydzieści kilometrów na godzinę, a przy wejściu w pierwszy zakręt — osiemdziesiąt kilometrów na godzinę. Puls dochodzi do stu osiemdziesięciu uderzeń na minutę, a jeszcze kilka sekund temu na miejscu startowym było sto dziesięć. Na pierwszym zakręcie stres osiąga swój punkt szczytowy.

„Muszę sobie wyobrazić, jak jadą inni. Ścigamy się koło w koło. Gdy człowiek ma za sobą lata jazdy, wie dokładnie, co ten i tamten robi, bo widziało się to tyle razy. Z niektórymi kierowcami można jechać koło w koło i wiadomo, że oni nic głupiego nie zrobią. Można im zaufać. Ale są tacy, co do których nie ma się żadnej pewności. I wiem, że trzeba z nimi ostrożnie. Wszędzie gra się tak samo. Trzeba znać słabości innych. Komputer w głowie wyrzuca różne ewentualności i należy wybrać najlepszą z nich. Albo drugą po najlepszej”.

Z korytarza‍ dochodzą głosy członków rodziny, więc rozmowa o niebezpiecznym zawodzie wydaje mi się niestosowna. Robin biegnie do salonu, chce ułożyć wieżę z poduszek, aby zeskakiwać z niej na podłogę. Chłopiec wnosi sobą przyszłość, którą jeszcze trudniej przewidzieć niż linie jazdy. Listopadowe światło wlewa się przez okno obejmujące całą ścianę. Kimi zeskakuje na podłogę i pomaga synowi układać poduszki. Czas się zatrzymuje. Czyli mamy go nieograniczoną ilość. Kimi skupia się całkowicie na zabawie. Miny i pomruki ojca śmieszą Robina. Kimi daje mi wzrokiem do zrozumienia, że mogę zadawać kolejne pytania, a on odpowie, siedząc na podłodze.

Interesują mnie drobne różnice czasowe. Fiński biegacz narciarski Juha Mieto nie zdobył złotego medalu, bo stracił jedną setną sekundy w biegach na piętnaście kilometrów podczas olimpiady zimowej w Lake Placid w 1980 roku. Zapisał się w historii sportu właśnie z powodu tak drobnej różnicy. A ja mam wrażenie, jakby w wyścigach Formuły 1 z zegarków wyciśnięto dodatkową jednostkę czasową. Na tablicy wyników różnice wydają się minimalne, ale na torze to zupełnie inna historia.

„W zasadzie‍ wszystko rozgrywa się w dwóch sekundach. Dość łatwo mieć dwie sekundy straty do prowadzącego kierowcy. Czyli jeżeli cały czas jedziesz o dwie sekundy wolniej od najlepszego, to w gruncie rzeczy jest to takie sobie jeżdżenie. Ale gdy różnice zmniejszają się do setnych lub dziesiątych części sekundy, gdy pruje się na maksa, to wtedy wszystko zależy od tego, jak się wyreguluje bolid, żeby go poprowadzić, dokąd zechcesz. Żeby wszystko było jak trzeba. Żeby wiedzieć, co się będzie działo przy wjeździe w zakręt. Żeby mieć wystarczającą przyczepność. Właśnie to wszystko zmienia. Jeśli auto nie jest ustawione, nie ma się żadnych szans. Jeżeli na jednym okrążeniu jesteś wolniejszy od innych o kilka dziesiętnych sekundy, a na przykład w Brazylii trzeba zrobić siedemdziesiąt okrążeń, to łatwo policzyć, ile tego wychodzi. Drobna różnica robi się naprawdę wielka”.

Kimi i Robin mają już gotową wieżę. Chłopiec wspina się po małych schodach na szczyt i rzuca się stamtąd na dywan. Kimi wiwatuje, Robin się śmieje. Jednostka czasowa dziecięcego życia jest całkiem inna niż w sporcie. To chwila.

BIALI‍ CYGANIE

Chwilę‍ później cofamy czas w ciemnym‌ pokoju, który Kimi kąśliwie nazywa swoim biurem. Pomieszczenie wielkości około dwudziestu metrów kwadratowych również ma ciemnoszary wystrój. Dominuje w nim solidny aluminiowy stół, na którym stoi duży komputer. Jedną ścianę zakrywają masywne półki wypełnione kaskami z różnych okresów. Dwie jasne kanapy, które można dowolnie ustawiać. Szczytowa ściana przytulnego biura przystosowana jest do wyświetlania filmów. Teraz ich nie oglądamy, lecz wracamy w przeszłość. Nasz bohater ma trzydzieści osiem lat, przed sobą co najmniej tyle samo. Nie jest przyzwyczajony oglądać się za siebie, nie zastanawia się specjalnie, co już zrobił, myśli o tym, co będzie robił.

Starszy‍ i młodszy brat w wieku dziesięciu i ośmiu lat

Obaj uważamy,‍ że niełatwo mówić o sobie, o swoich dokonaniach, które w gruncie rzeczy nie zawsze są ciekawe. Na szczęście istnieją inni ludzie, z którymi można przeprowadzać wywiady. Dzięki wcześniejszym nagraniom pojawiają się oni w tym pokoju i przedstawiają własną wersję wydarzeń. Cały obraz staje się bardziej prawdziwy, choć ostatecznie będzie on nadal niedokładny, częściowo zamazany.

W przypadku‌ Kimiego Räikkönena często mówi się o tajemniczości, co stanowi dużą przesadę, ale jest zrozumiałe w dzisiejszych czasach, gdy ludzie opowiadają w mediach społecznościowych o sobie wszystko, począwszy od porannego sikania po wieczorną owsiankę. Osobie, która mówi mało lub nic, łatwo przypisuje się cechy mistyczne, nawet jeśli w poprzednim świecie takiego człowieka uważano za zwykłego, trochę nieśmiałego obywatela. Mając to na względzie, znajdujemy się teraz w ośrodku wybitnie niespołecznych‌ mediów.

Kimi wypija czwartą w tym dniu butelkę wody i zerka na pulsujące w moim dyktafonie światełka. Ma zatroskaną minę. Zapewniam go, że dyktafon nie jest podłączony do świata zewnętrznego. Można się swobodnie wypowiadać i mieć pewność, że słowa te nie zejdą na złą drogę.

Mój‍ rozmówca sadowi się wygodnie na kanapie i zaczyna opowieść. Słowa błądzą to tu, to tam, ale ja chcę się zatrzymać w miejscu, w którym wszystko się zaczęło. Najpierw śmierdział olej maszynowy, benzyna i spaliny, dopiero później pieniądze. A jeszcze wcześniej się paliły. Kimi-Matias Räikkönen urodził się w niezamożnej rodzinie. Pisząc to, nie mam na myśli biedy, lecz skromne sumy w porównaniu z tymi, którymi obraca się w sporcie samochodowym.

Sami Visa stwierdził kiedyś, że najlepszym sposobem na sport motorowy jako hobby jest rezygnacja z wyścigów. Gdy się zacznie na nie jeździć, banknoty natychmiast wylatują rurą wydechową.

Ojciec Kimiego i starszego o dwa lata Ramiego, Matti Räikkönen (1954–2010) nie może już, niestety, odpowiedzieć na moje pytania. To on był silnikiem, a jego żona Paula benzyną. Razem z synami tworzyli motorową rodzinę, oddychającą tym samym pełnym spalin powietrzem. Matti pracował jako kierowca równiarki, ale przez cały wolny czas dłubał przy różnych urządzeniach i jeździł w zawodach Folkrace1. Brał‌ synów ze sobą,‍ żeby się przyglądali i pozwalał im brudzić ręce w smarze, naprawiać i spawać. Bracia nauczyli się szybko, że jeśli czegoś się chce, to trzeba to zrobić samemu.

„Zaczęło‍ się na podwórku. Chyba zawsze chciałem rywalizować z Ramim, bo jeśli się nie siłowaliśmy, to prześcigaliśmy się w tym, kto komu da w mordę. Pamiętam dobrze, jak poszliśmy po raz pierwszy oglądać karting, to było chyba w Bemböle2. W zawodach‌ brał udział syn kolegi ojca z pracy. I faktycznie zaraz potem tata kupił nam stary jak świat mikrosamochód. Na zmianę zaczęliśmy nim jeździć. Mnie trzeba było regulować pedały, bo Rami był wyższy. Odbywało się to tak, że co dziesięć minut zmienialiśmy ustawienie pedałów, żeby drugi mógł pokierować samochodem. Wtedy w każdy wtorek organizowano wieczorem klubowe wyścigi. Od tego się zaczęło. W pewnym sensie dorośliśmy albo dorastaliśmy do tej roboty, bo tata pracował jako mechanik na rajdach i podczas Folkrace. Zawsze się tam kręciliśmy. Moja rodzina miała do czynienia z motocyklami i silnikami przez cały czas. Musiało być szybko, nieważne, czym się jeździło”.

Kimi mówi‍ o prędkości, nie o rywalizacji, którą najwidoczniej uważa za coś oczywistego. Najpierw chciał pokonać starszego brata, a potem wszystkich innych. Pociąg do rywalizacji tkwi w nim tak głęboko, że okiem się tego nie dostrzeże.

Gdy spytałem Ramiego, co najlepiej charakteryzuje jego młodszego brata, on przypomniał sobie następującą historię: „Raz graliśmy w nogę na podwórku i miały być rzuty karne. Strzelaliśmy po kolei pięć razy. Gdy Kimi przegrywał, to strzelaliśmy jeszcze piętnaście razy, a gdy i to nie wystarczało — dwadzieścia razy. Nawet do późnego wieczora, tak długo, aż wynik był pomyślny dla Kimiego”.

Matka Paula twierdzi, że ma dwóch zupełnie różnych synów. „Można powiedzieć, że Rami reprezentuje rozum, a Kimi działanie. Gdy Kimi zobaczy nawet małą szparę, to już się przez nią przeciska. Rami jest raczej dżentelmenem. Jeśli ktoś pojawi się przy nim, to on zapewne ustąpi mu drogi. Jeśli Kimi znajdzie choćby niewielki otwór, to zaraz się tam kieruje”.

Ramiego śmieszy, że brat nawet po cywilnemu jeździ w swoim stylu. „On uważa, że gdy inni nie chcą tędy przejechać, to on to zrobi. Przecież jest pusto. Najlepszy sposób na korek to dodać gazu, a nie hamować”.

Dawni koledzy też mają swoje zdanie na temat tego skromnego kierowcy. Odpowiedzialny przez wiele lat za malowanie jego kasku Uffe Tägström twierdzi, że Kimi ma niezwykłe wyczucie kierunku jazdy. „Jeśli raz dokądś pojedzie, nieważne w jakim wielkim mieście, to następnego roku z pewnością będzie pamiętał trasę. Nie potrzebuje żadnej nawigacji, orientuje się w terenie i ma naprawdę duże zaufanie do siebie samego. Nigdy się nie waha”.

Juha Hanski, przyjaciel Kimiego od początku XXI wieku, raz chwali, a raz gani jego styl jazdy. „W ruchu ulicznym to beznadziejny kierowca. Jeździ zupełnie bez głowy. A jednak człowiek siedzący razem z nim w samochodzie jest spokojny, bo Kimi potrafi dobrze wyobrazić sobie trasę. Jeśli bierze udział w wyścigu motocrossowym na zupełnie nowym torze, to od razu jedzie na całego, orientuje się naprawdę szybko w szczególnych warunkach toru, podczas gdy inni muszą się długo zastanawiać, zanim dojdą do wniosku, co robić po zwiększeniu szybkości. Taka cecha jest przecież niezwykle ważna w wyścigach Formuły 1”.

„Można‌ powiedzieć, że Rami reprezentuje rozum, a Kimi działanie”.

Przypominam sobie wyjazd do Malezji i sposób, w jaki Kimi jechał z hotelu na tor. On pewnie nawet o tym nie pamięta, nawet nie zwraca na to uwagi, robi to rutynowo.

Wracamy do dzieciństwa. Chłopcy się bawili, grali, rozrabiali, żyli cały czas w ruchu. Piłka nożna, hokej, lekkoatletyka. Wtorek był jedynym dniem, w którym nie trenowali. A do tego jeszcze różnego rodzaju prace ręczne. Matti miał narzędzia, a chłopcy zapał. Rami pamięta, że kiedyś pocięli szlifierką i zespawali od nowa jakiś rower, bo nie wyglądał dobrze. Matti pozwalał, aby robili, co im się podoba, i chociaż nie wszystkie ich pomysły wydawały mu się najlepsze, to je realizowano.

Karting.‍ Jedno słowo, tysiąc historii. Jedno słowo, cała rodzina. Z pewnością żadne inne dziecięce hobby nie pochłania tak całkowicie jak karting. Dla Räikkönenów oznaczał on wspólną pracę, wspólne przebywanie. Zabierał wszystko, ale oddawał z nawiązką. Ile dał młodszemu z braci, tego wówczas nie wiedziano. Był to sposób na życie, chwila, która właśnie trwała, chłopcy nie patrzyli wtedy jeszcze w gwiazdy, wzrok mieli skierowany na ziemię, ręce umazane olejem. Pieniędzy wystarczało tylko na jedzenie, a dokładniej mówiąc, na benzynę.

„Za‌ czasów mojej młodości robienie czegoś własnymi rękami i majsterkowanie było normalną rzeczą. Teraz tak nie jest. Wielu ma bogatych ojców i nie muszą prawie nic robić. My za młodu nie zastanawialiśmy się nad tym, uważaliśmy za normalne, że sami myjemy i naprawiamy maszyny. Teraz oczywiście są tacy gówniarze, których ojcowie mają miliony, więc nie wysilają się wcale. Lecą śmigłowcem na miejsce, na gotowe”.

W głosie‍ Kimiego pobrzmiewa irytacja kierowcy, który przebył długą drogę. Mówi jak mechanicy, a ceni ich pracę wysoko. Grunt to własnoręczna robota, zrozumienie samochodu. Rami ma te same geny, ale różnica między nim a bratem polega na tym, że on ukończył szkołę samochodową, a Kimi przerwał naukę. Lecz Rami wie, że nawet bez dyplomu jego młodszy brat odgaduje, co się dzieje w pojeździe.

„Trzeba‍ umieć powiedzieć inżynierom i mechanikom, jak się czujesz w samochodzie, jak on się zachowuje, musisz rozumieć technikę do pewnego stopnia, nauka zawodu mechanika daje tu korzyści” — udowadnia Rami.

Kimi potrafi napisać słowa do melodii wygrywanej przez auto. Fundamenty ku temu zostały stworzone w dzieciństwie, gdy musieli zaciskać pasa. Rodzinny samochód dostawczy był pełen wiedzy i uczucia. Bez tego ostatniego nic nie powstanie. Matka to wie, matka pamięta: „Czasem, gdy już wszystko zapakowaliśmy i umieściliśmy w samochodzie potrzebne na karting rzeczy, zdarzało mi się zawołać, że jestem taka szczęśliwa, że mogę brać w tym udział. My nie kryliśmy szczęścia, obejmowaliśmy się, byliśmy sobie bliscy. To był czas poświęcony rodzinie. Często mówiłam, że jesteśmy jak biali Cyganie, bo zimą spłacamy długi, a latem znów ruszamy w objazd”.

Karting to raczej sposób na życie niż hobby. Nie jest on podobny do piłki nożnej, jazdy na łyżwach, hokeju czy unihokeju. W tych dyscyplinach też potrzeba pieniędzy, ale żaden młody człowiek nie może uprawiać kartingu bez wsparcia rodziny i pomocy finansowej. Fiński aktor i komik Ville Myllyrinne wie o tym dobrze. Już od lat jeździ z dwoma synami na zawody i potrafi barwnie opowiedzieć, co w tym sporcie jest najważniejsze. Kartingowym ojcem stał się w wieku trzydziestu pięciu lat. Był wtedy aktorem bez żadnej wiedzy o silnikach samochodowych. Zanurkował w dziwny i nowy świat. Prawdopodobnie pomógł mu wówczas zawód komika, bo inaczej straciłby nerwy. Dwóch małych synów, dwa samochody, stara furgonetka i pusta głowa.

„Ja technicznie byłem zerem, ale tam spotkałem cholernie fajnych ludzi, którzy cały czas są gotowi pomagać. We wszystkim. Dla ojca to oznacza piekielnie trudną robotę. Jak się startuje od zera, nie ma się o niczym pojęcia, co to jest ustawianie nadwozia i wszystko inne. Muszą upłynąć lata, żeby zacząć to rozumieć, i trzeba pamiętać, że to nie jest tak właściwie hobby, tylko ciągła rywalizacja. Ja nic z tych przekładni nie rozumiałem, myślałem po prostu, że chłopak sobie nie radzi w jeździe, ale przecież nie o to chodziło. To ja byłem bezradny”.

Kimi słucha‍ i uśmiecha się pod nosem. Dla niego to ciągle żywa i znajoma historia. Wyścigi odbywały się w weekendy, więc jechało się na miejsce już w czwartek, a najpóźniej w piątek; w sobotę i niedzielę była jazda, a potem mycie i serwisowanie, pakowanie samochodu i w następny weekend znów to samo. W kartingowej społeczności ceni się wysoko umiejętności i wiedzę, zwłaszcza ojców, którzy kiedyś sami jeździli albo umieją naprawić lub wyregulować samochód. Kimiemu pomagał jego ojciec, Matti. Pochodzenie rodziców nie ma znaczenia, dyrektorowie i robotnicy uwijają się wspólnie we wszechogarniającym hałasie. Gdy dzieci jadą na wysokich obrotach, rodzice dopingują, aż im twarze czerwienieją, stojąc obok toru, a w saunie ucinają sobie pogawędki czasem do późna w nocy.

Myllyrinne przyznaje, że szybkość jest zaraźliwa i podkręca nerwy. „Ja też tam krzyczałem, żebyś, kurwa, nie ustępował, masz tam wjeżdżać!” Wzburzony umysł kartingowego ojca jest dla Kimiego jak dobrze znana tradycja ludowa. Jego rodzicom również niekiedy puszczały nerwy.

„Na‌ wyścigach widać było czasem okropne zachowanie, niektórzy rozrabiali po pijanemu i krzyczeli pod wpływem alkoholu. Niekiedy próbowałem pospać w samochodzie, choć w pobliżu panował hałas i mocno mnie to wkurwiało. Ludzie stoją przy torze i wykrzykują różne rzeczy, a przecież ja nic nie słyszę, bo mam kask na głowie, natomiast na meczu hokeja słyszy się wszystko. Dla dzieci karting to raczej zabawa, ale nie dla rodziców” — wspomina Kimi, a potem uściśla, że jego ojciec i matka aż tak bardzo nie wariowali. Być może dlatego, że w głębi duszy nie myśleli wyłącznie o zwycięstwie, a na pewno nie o świetlanej przyszłości. Najważniejsze dla nich było to, że rodzina może coś wspólnie robić.

Ówczesna sytuacja Räikkönenów staje się jeszcze bardziej zrozumiała, gdy Myllyrinne opowiada, ile obecnie kosztuje ta zabawa. „Nie ma w tym sporcie żadnego przeciętnego budżetu, wydatki rosną cały czas. Silnik wyższej klasy kosztuje parę tysięcy i tyle samo nadwozie, potem trzeba jeszcze dokupić samochód dostawczy i do tego przyczepę. No i tak tysiące przelatują przed oczami. A potem wszystko wymyka się z rąk i idzie zupełnie inną drogą, gdy zaczynają się na poważnie wyjazdy za granicę. Weekend kosztuje wtedy od pięciu do piętnastu tysięcy euro, a różnica w kosztach zależy od tego, ile jesteś w stanie zrobić sam. Mechanika, inżyniera od systemu komputerowego i wszystko można mieć, jeśli się zapłaci piętnaście tysięcy jakiemuś warsztatowi zajmującemu się kartingiem. Przecież normalnego człowieka nie stać na coś takiego”.

Przez całą‌ swoją karierę w Formule 1 Kimi zdawał sobie sprawę z tego, ile zrobili dla niego rodzice. I z tego, że bez pieniędzy z zewnątrz nigdy by się nie dostał do wielkiej ligi. Na to złożyło się wiele spraw. Kimi potrzebował też szczęścia, ale jedna rzecz była jasna od początku: Räikkönen jeździ niezwykle szybko. Karting ma to coś, co potem krystalizuje się w wyścigach Formuły 1: różnice są tak małe, że trzeba być o ulotnie krótką chwilę bezczelniejszym i odważniejszym od innych. Opanowanie mierzy się miejscami, w których nikt nikogo nie powinien wyprzedzić, ale ten jeden właśnie to robi.

Myllyrinne mówi‌ o wymagającej poświęceń stronie tego sportu. „Ludzie od samego początku wierzą, że z ich synów będą nowi Räikkönenowie albo coś w tym stylu, i niektórzy są gotowi inwestować niebotyczne sumy, chociaż fakty do tego nie zachęcają. Ta dyscyplina jest tak wciągająca dlatego, że różnice między najlepszym a prawie najlepszym kierowcą są bardzo małe. Ja wiem, że na zawody organizowane w Europie jeździ wielu takich, którzy pobrali duże kredyty bankowe i zastawili mieszkania. Wiem też, że nic z tego nie wyjdzie. Jak już cię to przerasta i nie znajdujesz sponsora, to lepiej dać sobie spokój i postawić krzyżyk na tym całym zamieszaniu”.

Rami przejechał‌ z Kimim sporo kilometrów w wyścigach kartingowych, zanim zrezygnował z nich i zaczął pracować jako mechanik samochodowy. „Skończyłem z tym mniej więcej w wieku piętnastu lat, nie miałem już motywacji. Byłem też o cztery lub pięć kilo za ciężki. Co do Kimiego to bardzo dobrze się stało, że robota, jaką wykonali tata i mama, plus szczęście, zaprowadziły go tam, gdzie ktoś zauważył jego talent. No i on jest niesamowicie wytrwały. Nic się nie liczy, gdy trzeba kogoś wyprzedzić” — opowiada Rami, który obecnie opiekuje się nieruchomościami Kimiego i zajmuje się jego bieżącymi sprawami, czyli właśnie tym, co robił ich ojciec Matti przed swoją nagłą śmiercią.

W pewnym‌ momencie Kimi stał się tak szybki, że zwyczajne życie wydawało mu się zbyt powolne. Zwłaszcza szkoła. Siedzenie w ławce, czytanie, wkuwanie. Naukę utrudniała mu dysleksja, którą odziedziczył po matce. Zdaniem Pauli Kimi powinien otrzymać fachową pomoc już w pierwszej klasie. „Rami radził sobie w szkole zawsze bezproblemowo, ale Kimiemu nauka sprawiała trudność, bo miał dysleksję. Borykaliśmy się z tym aż do trzeciej klasy. Gdy tylko skupił się choć trochę, sprawy szły gładko. Było mu ciężko, kiedy musiał powtarzać piątą klasę, chociaż słusznie podjęto taką decyzję. Lepiej powtarzać klasę w małej szkole, w Karhunsuo, bo ma się przy sobie nadal tych samych kolegów. Gdyby musiał to robić w dużej szkole na terenie Karakallio, byłoby mu znacznie trudniej. Kimi nigdy nie lubił się uczyć, wolał prace ręczne, gry i jazdę.

Świat zawsze był, jest i będzie pełen niespokojnych dziewcząt i chłopców, którzy zerkają na boki albo dłubią w nosie wówczas, gdy trzeba zastanowić się nad wzorami matematycznymi lub składnią zdania w języku niemieckim. Ale tylko nieliczni zostają kierowcami w wyścigach Formuły 1. Dziesięcioletni Kimi nie myślał tak dalekosiężnie, gdy po raz pierwszy wziął udział w zawodach kartingowych w klasie Mini Raket.

Karting to była jazda wyścigowa, ale wtedy nie musiał jeszcze zaciskać zębów ani rąk na kierownicy. Obok niego gazował młodszy o rok Toni Vilander, który został jego przyjacielem na całe życie. Toni wspomina, że nie od razu byli najlepszymi kolegami, ale wspólne zabawy poza torem sprawiły, że powoli stawali się nierozłączni. Obaj mieli wspaniałe jedenaście lat, głowy w chmurach pozbawione troski o jutro. Ich koleżeństwo określało prawo natury. Dzielili się hamburgerami, ale nie miejscem w stajni. Toni pamięta, że Kimi przyszedł po raz pierwszy do jego domu w Kankaanpää w 1993 roku. Od tamtego czasu trzymają się razem, chociaż trudno im się spotykać, ponieważ mają napięte rozkłady dnia. Toni Vilander od wielu lat prowadzi bolidy Ferrari.

Z czasem‌ prędkość rosła. Räikkönenowie żyli w oparach benzyny i cierpieli z powodu problemów finansowych. Wyścigi pochłaniały coraz więcej funduszy, a pozyskanie sponsorów nie było takie łatwe. „Ciągle potrzebowaliśmy pieniędzy, stale ich brakowało. Od czasu do czasu pieniądze dawała nam też moja matka, w Racing Jaatinen kupowaliśmy na kredyt, a zimą spłacaliśmy długi” — opowiada Paula.

Specjalistyczny sklep kartingowy Racing Service Jaatinen nadal działa w dzielnicy Helsinek, w Konali. Lasse Jaatinen, z zawodu inżynier i także kierowca wyścigowy, zna historię Räikkönenów z własnego doświadczenia. Jego zdaniem przejawia się w nich duch dawnych czasów, czyli wspólne działanie. „Taki układ «ojciec i syn» istnieje i występuje jeszcze w przypadku naszych klientów. Masa3 był‌ ciepłym i serdecznym ojcem, w rodzinie panowała dobra atmosfera. Teraz jest więcej stajni, ale brakuje podobnego zaangażowania”.

To samo myśli prawa ręka Jaatinena, Toni Saarinen — mistrz Finlandii i działający w branży od ponad trzydziestu lat technik pojazdów samochodowych. Po raz pierwszy Räikkönenowie pojawili się w sklepie Jaatinena na początku lat dziewięćdziesiątych. „My mogliśmy załatwić im tanio sprzęt i to był jeden krok do przodu. Gdyby nie pożyczany u nas sprzęt, oni nie mogliby wyjeżdżać na europejskie zawody. Coś nam za to płacili, taki sam układ mieliśmy z rodziną Toniego Vilandera” — opowiada Jaatinen.

Opony także generowały większe wydatki. Seria kosztowała dwieście euro, a podczas wyścigu zużywa się trzy serie. Trudno było stale wyrywać takie sumy ze skromnych pensji rodziców.

Jaatinen pamięta,‌ że w końcu ktoś zauważył, jak szybko Kimi jeździ. „Podczas Mistrzostw Europy w Lago di Garda podszedł do mnie Peter de Bruijn i powiedział: Now I have seen it! I miał na myśli‍ Räikkönena”.

Kimiemu nie chciało się czytać książek, ale za to umiejętnie odczytywał tor. Toni Saarinen stwierdza, że dobry kierowca potrafi przewidywać, sięga wzrokiem daleko i unika kolizji. I gdy trzeba, zachowuje się bez skrupułów. Jego zdaniem Kimi zdobywał przewagę już w garażu. Doświadczył tego dobry kolega i towarzysz Räikkönena w wyścigach, urodzony w okręgu Savo Osku Heikkinen, który niemal zawsze przyjeżdżał na metę, zdobywając dobre drugie miejsce, a Kimi nie pozostawiał tego bez komentarza. Saarinen podkreśla, że jak się nie ma kieszeni bez dna, jedynym rozwiązaniem pozostaje wyróżniać się spośród innych. Obecnie sytuacja jest jeszcze trudniejsza. Jeśli w innych krajach europejskich ktoś chce jeździć gokartem w fabrycznej stajni, to musi zdobyć sto pięćdziesiąt tysięcy euro. I wtedy nie ma już mowy o hobby zwykłych ludzi. Natomiast w Finlandii można uprawiać tę dyscyplinę, korzystając z pomocy rodziny.

Czym wyróżniał się Kimi? Między innymi swoim wiekiem. Ciągle stawiał wyzwania starszym o cztery lub pięć lat kierowcom. Takie coś zapada w pamięć wielu ludzi. I wieść zaczyna krążyć. Niekiedy szybciej niż samochód.

Czasem lepsze następstwa wywołuje przypadek niż słowo. Räikkönenowie stali się znani jako zdolna ekipa, a i ich sława dotarła tam, gdzie trzeba. Pewnego dnia biali Cyganie spotkali zdolnych marketingowców. Tuż obok toru kartingowego pojawiła się grupa zawodowców do spraw reklamy i sprzedaży, którzy kibicowali szybkiej jeździe. Chcieli uciec z sal konferencyjnych, pooddychać powietrzem wypełnionym swędem benzyny. Narodziła się tak zwana klasa seniorów, w której prezesi i dyrektorowie upuszczali parę poza biurem. Dość szybko zaczęto ich nazywać klasą wapniaków. W takich okolicznościach Räikkönenowie poznali Petriego Korpivaarę, Samiego Visę i Riku Kuvaję. Dwaj ostatni pod wieloma względami wywarli wpływ na życie Kimiego. Kuvaja został jego reprezentantem w latach 2005–2015, a następnie obowiązki te przejął Sami Visa.

Wówczas byli oni jeszcze odnoszącymi sukcesy biznesmenami, którzy potrzebowali rozmaitej pomocy przy serwisowaniu, regulowaniu i czyszczeniu silników. „Musieliśmy zatrudnić mechanika, bo znaliśmy się na tej robocie jak świnia na gwiazdach. Jukka Soimetsä zaproponował Räikkönenów” — wspomina Sami Visa. Rami pracował wówczas jako mechanik Kimiego, ale sporo sobie dorabiał, utrzymując samochody biznesmenów. Finansowe rekiny klasy seniorów były w stanie pozyskiwać bogatych sponsorów dla Kimiego, który wraz z Ramim pomagał dużym chłopcom z obiema lewymi rękami. W ten sposób rodzina Räikkönenów złapała trochę wiatru w żagle swojego hobby. Hotele Sokos, Carrols, Koff. To byli dobrzy partnerzy, którzy zapewniali lepszy sprzęt i liczne serie opon.

Toni i Kimi zmierzali ramię w ramię w stronę europejskiego kartingu. Aby się tam dostać, potrzebowali pieniędzy; aby tam się utrzymać, musieli być szybcy. Początkowo wydawało się, że nie uda się im ani to, ani to. Kieszenie Räikkönenów świeciły dziurami i bez pomocy z zewnątrz chłopcy na pewno nadal jeździliby jedynie dokoła Finlandii. Mistrzostwa Świata pozostałyby marzeniem.

Decydująca pomoc przyszła ze strony rodziny. Jussi Rapala, mąż Valpuri, siostry Pauli, pochodził ze znanej rodziny fabrykantów produkujących przynęty rybackie i był zapalonym kierowcą wyścigowym. To on otworzył swój portfel i drzwi do Europy. „Ale później oddaliśmy Jussiemu każde pożyczone euro” — wspomina Paula.

Kimi wypija łyk wody, myślami błądzi gdzieś daleko stąd. Próbuje pochwycić swoją młodość, przypomnieć sobie niespokojnego chłopca tkwiącego w klasie szkoły samochodowej, którego oczy nie mogą skupić się na książce, ale ożywiają się i błyszczą natychmiast, gdy stawia się przed nim gaźnik i przegub Cardana. Czy poradzę sobie w Europie, nawet jeśli udaje mi się w Finlandii? Jak się teraz sprężę, to czy zdam następne egzaminy z matematyki? Co zrobię, jeżeli okaże się, że wszystkie pieniądze włożone w moje hobby poszły na marne? A co się stanie, jak dam ciała podczas dużych zawodów? Bez stresu nic się nie urodzi, ale gdy stresu jest za dużo, człowiek zaczyna ściskać kierownicę.

Młody‍ człowiek siedzi w szkolnej ławce, nic jeszcze nie wiedząc o swoim przyszłym zawodzie, a już się zastanawia nad najważniejszymi kwestiami, które się z nim wiążą.

1 Wymyślona‍ w krajach skandynawskich tania forma wyścigów samochodowych.

2 Wieś‌ w Espoo.

3 Zdrobnienie od imienia Matti.

MOKRA‌ BELA SIANA

Na‌ dziś kończymy. Wyczuwam, że Kimi jest zmęczony rozmową. Wstaje z kanapy i szybko zmierza korytarzem w stronę Minttu, Robina i Rianny. Wcześniej umówiliśmy się, że pójdziemy wieczorem do sauny i popływać. Ale zanim to nastąpi, Kimi chce pobyć z rodziną, a ja wybieram się na siłownię. Postanowiliśmy również, że rano przeniesiemy się wspomnieniami do Europy, na kontynent, który siedemnastolatkowi nieznającemu prawie wcale obcego języka wydawał się wielkim przerażającym tworem.

W przydomowej‍ siłowni znajdują się wszystkie możliwe urządzenia, na których można wyciskać z siebie pot. Tutaj Kimi torturuje się już od lat, by przygotować się do niemal dwugodzinnego nieludzkiego podrygiwania w ciasnym samochodzie. Kark, szyja, ramiona i klatka piersiowa. Jeśli się ich nie wytrenuje, nic z tego nie będzie. W sporcie samochodowym występuje wiele zmiennych, dlatego określenie to należy rozdzielić na dwie części: sport i samochód. W przeciwieństwie do własnego ciała na niezawodność bolidu nie ma się wpływu. W końcu sali stoi dziwne urządzenie, które okazuje się kopią fotela samochodu wyścigowego. Przy ramie wisi przypięty z obu stron stalową linką kask, a kierownica jest przytwierdzona do ciężarków. Uruchamiam maszynę i rozlega się dudniący dźwięk. Moja głowa zostaje poddana przeciążeniu zupełnie jak podczas wyścigu, kierownica drży. Oceniam, że wytrzymam tu najwyżej półtorej minuty.

Sauna jest okrągła, z elektrycznym piecem Harvia pośrodku. Kimi uważał, że poprzednia była niewygodna, więc zatrudnił fińskiego cieślę, aby mieć wszystko, co najlepsze. Kiedy w domu bywa się rzadko, trzeba czerpać z niego tyle przyjemności, ile się da.

Kimi i Robin idą popływać. Energia dwuipółletniego chłopca ożywia fale i atmosferę. Kimi bierze udział we wszystkim, co tylko Robinowi przyjdzie do głowy. Uczy syna, jak udawać morską bestię, którą sam już jest. Przepływa kilka długości basenu stylem dowolnym, popisując się prawie bezbłędną techniką. Robin od razu go naśladuje. Naśladownictwo jest konieczne z punktu widzenia kontynuacji rodzaju ludzkiego. Lecz dzięki niemu człowiek przyswaja sobie też zwyczaje, które wzbudzają mieszane odczucia. Minttu uważa, że sikanie w ogrodzie nie jest już częścią ludowej tradycji, ale Kimi zdążył nauczyć tego Robina. Minttu wie, że mąż robił to w dzieciństwie. Pozbawieni toalety w domu Kimi i Rami oddawali mocz w ogrodzie. Räikkönen nie widzi powodów, by to zmieniać, chociaż zadbał o wybudowanie łazienki.

Robin chce pokazać ojcu i gościowi, że umie trzymać głowę pod wodą. Chwalimy początkującego nurka, a zachęcony tym chłopiec pokazuje, co jeszcze potrafi. Woda się rozpryskuje, częściowo dostaje się do płuc, przestraszony Robin kaszle. Ojciec rusza mu na pomoc.

W szwajcarskim‍ domu zapada zmierzch. Schodzę na dół do pokoju gościnnego. Na drzwiach umieszczono tabliczkę z napisem „Jednostka Räikkönena”. Humor człowieka mającego uraz na punkcie autorytetów. Wojsko nie było dla niego łatwe, ale gorzkie wspomnienia stały się później zalążkiem szyderczego uśmieszku. Przez zaśnięciem przychodzi mi jeszcze na myśl opowieść Toniego Vilandera, która pozwala lepiej zrozumieć poczucie humoru gospodarza. Gdy w 2012 roku wrócił on niespodziewanie do Formuły 1, zadzwonił do Toniego i poprosił o numer telefonu J. Parkkonena, dowódcy kompanii zespołu sportowego w Lahti. „Kimi chciał go poinformować o swoim comebacku. Tłumaczył, że dziesięć lat przerwy w kontaktach nie ma znaczenia, bo Parkkonen troszczył się o nas i pod tym względem był szefem naszego zespołu”.

Wstaje ranek, ale nie widzę nigdzie kierowcy. Minttu przygotowuje w kuchni smoothie i mówi, że Kimi jeszcze śpi. To dla mnie nie nowość. Räikkönen śpi zawsze wtedy, gdy się nadarzy okazja, potrafi zasnąć gdziekolwiek. Sen przynosi mu równie dużo spokoju, co samochód wyścigowy. Nikt nie zadaje wtedy głupich pytań.

W końcu‍ Kimi pojawia się na środkowym piętrze. Odzywa się niskim głosem, uśmiechając się krzywo, włosy mu sterczą. Owsianka, jagody i smoothie znikają ze stołu.

Przed naszą wyprawą do Europy Robin chce się pobawić. Robi to z rozmachem, szybko i głośno. Samochodziki pędzą przez salon, chłopiec podąża za nimi na czworakach, gada coś po swojemu, wplatając dziecięce słowa do mieszanki fińskiego i angielskiego. Po minie Kimiego widać, że zabawa syna całkiem go wciągnęła. Poczuł akcję, ona zawsze go interesuje. Pochyla się i nakręca samochodziki Robina, żeby jechały jeszcze szybciej. Czyny zwyciężają słowa wynikiem dziesięć do zera.

Robin wychodzi z Minttu, a Kimi i ja przenosimy się do biura. Tam czeka na nas Europa.

Zobaczyliśmy‍ już Finlandię, to,‍ co się działo aż do połowy lat dziewięćdziesiątych, teraz czas na szerszą perspektywę.

Klimat w Finlandii‍ przypomina niekiedy piekło w czterech odcinkach. Ciepła zima, chłodna wiosna, deszczowe lato i błotnista jesień. Wyścigi małym samochodem pod niebieskim, bezchmurnym niebem mogą się tu odbywać jedynie przez kilka miesięcy. We Włoszech, Francji i Hiszpanii ludzie ścigają się prawie przez cały rok, więc nic dziwnego, że Kimi Räikkönen i Toni Vilander jechali w swoich pierwszych zawodach jako słabsi uczestnicy. Rywale z południa Europy mieli okazję trenować zdecydowanie dłużej, ich maszyny były lepsze, z dłuższą tradycją. Kimi, Toni i inni Finowie mogli zaproponować jedynie dwie rzeczy: szybkość i małpią furię. Dzięki temu człowiek zajedzie daleko. Albo mocno wkurwiony skończy w zdezelowanej furgonetce, by się posilić tuńczykiem z puszki.

Kimi drapie się w łydkę i wraca do bolesnych wspomnień, od których dzieli go już tyle czasu, że nabrały pozłoty. Jednak spod błyszczącej warstwy wyziera rdza.

„Rami‌ był moim mechanikiem. Na wyścigi jechaliśmy starym dostawczakiem, głównie za pieniądze rodziców, których starczało tylko na początek, ale Jussi Rapala strasznie nam pomógł. Inaczej byśmy się tam nie dostali, musieliśmy jechać za pożyczone. Te wyścigi odbywały się głównie we Włoszech, wtedy już kapowaliśmy, że niech to szlag, przecież tata i mama władowali w to wszystkie pieniądze, a nas ogarniało uczucie, że nic z tego nie wyjdzie. Mieliśmy dostawczaka i namiot, a czasem spaliśmy w jakimś zapyziałym hotelu. Wtedy wydawało się to całkiem normalne, ale teraz jest dziwne, no bo są przecież kampery i takie tam”.

Pieniędzy‌ było mało, za to znacznie więcej pomysłowości. Ojciec Matti siedział w czapce zsuniętej na tył głowy i zastanawiał się, co jeszcze można by zrobić. Pewnego razu w garażu zatrzeszczał znajomo deszcz iskier ognia. Matti coś spawał. Potem wyszedł i pokazał Pauli kawałek rury i brezentu. Była to świątynia przeciwdeszczowa. Tak nazwał całe urządzenie, które umocował z boku furgonetki, żeby osłonić sprzęt.

W 1995‍ roku chłopcy pojechali ścigać się po raz pierwszy w słynnym Monaco. Zawody Monaco Cup zakończyły się jednak na mokrej beli siana. Przyszły mechanik Kimiego, Kalle Jokinen, towarzyszył wtedy Räikkönenom po raz pierwszy i pamięta dokładnie całe zdarzenie:

„Na‌ wyścigu w Monaco Kimi jechał z dobrą prędkością i zaczął ostatnie okrążenie jako czwarty, co było szczytowym osiągnięciem. A tu nagle nie ma go na mecie. Zastanawiałem się, co takiego w samochodzie mogło się popsuć. Po jakimś czasie przyjeżdża Kimi w samochodzie holowniczym i gorzko płacze. Pytam, co się stało. «No, wpadłem na belę siana». Tam były postawione szykany z siana i one się trochę rozciągnęły. Räikkönen pomyślał, że samochodem zepchnie je z drogi, ale w nocy padało i siano ważyło tonę, więc na nim zakończył się jego pierwszy międzynarodowy wyścig”.

Rok później,‍ w 1996, pojechali na Mistrzostwa Europy. To była twarda szkoła, w której nauczyli się, że w kartingu sam talent nie wystarczy. Kimi wspomina:

„Nic‍ z tego nie wyszło. Zajęliśmy z Tonim Vilanderem ostatnie i przedostatnie miejsce. To była całkiem inna zabawa. Popłakaliśmy się, bo niczego nie osiągnęliśmy. Samochód utykał, jak jechaliśmy powoli, bo na tym torze było strasznie dużo oderwanych fragmentów bieżnika. Myśleliśmy, że nigdy nam się nie powiedzie. Dopiero po wielu wyścigach weszliśmy do finałów. Zmieniliśmy też opony. Najpierw mieliśmy gumy Vega, a potem dostaliśmy Bridgestone’y i pod koniec roku zaczęło nam iść lepiej”.

Na drodze Kimiego do sukcesu stały też inne przeszkody, nie tylko bele siana. Nikła znajomość obcego języka, brak pieniędzy, nieśmiałość. Takie połączenie daje pracę na zmywaku albo sprzątanie w hotelu. Jak udało się Kimiemu osiągnąć to, czego nie osiągnęło wielu innych? Jeżeli sukces ten rozbierze się na drobne, to na podłodze urośnie stos małych części jak po zdemontowaniu szwajcarskiego zegarka. Historia sukcesu ma swojego głównego bohatera, a oprócz niego wiele pobocznych postaci, które z czasem spadają z kart dziejów niczym okruchy chleba. Historia Kimiego to historia zespołu. Potrzeba było w niej ojca, matki, brata, fińskich sponsorów, mechanika. I osób przekazujących dalej wieści. Tych, którzy opowiadali o szybkim chłopcu właściwym ludziom, a ci z kolei mówili o tym osobom podejmującym decyzje i ryzyko. No i jakżeby inaczej, chłopiec błyskawicznie osiągnął cel; znalazł się w samym środku prędkości. W ciągu trzech lat wydarzyło się więcej, niż w przypadku wielu innych dzieje się przez całe życie. Chłopiec bez grosza przy duszy trafił nagle do Formuły 1, na sam szczyt tej dyscypliny.

W sporcie‍ samochodowym opinie i upodobania nic nie znaczą wobec dwóch istotnych wyznaczników, którymi są flaga startowa i zegar. W wielu innych obszarach życia i zawodach mamy do czynienia z opiniami, upodobaniami i ocenami, zmieniającymi się w zależności od mówiącego lub pytającego. Lecz gdy podczas wyścigu załopocze flaga startowa, to za późno na wyjaśnienia. No i trudno to robić, gdy się nie zna angielskiego. Z drugiej strony nie trzeba mówić w obcych językach, jeśli się jedzie tak, jak lubi zegar. A Kimi tak jechał. Jednak w końcu ktoś musiał zacząć mówić po angielsku.

Na‍ drodze Kimiego do sukcesu stały też inne przeszkody, nie tylko bele siana. Nikła znajomość języka obcego, brak pieniędzy, nieśmiałość.

W tamtym‍ czasie trenerem i mechanikiem Kimmo Liimatainena4 był Kalle Jokinen, który szczęśliwym trafem akurat był wolny. Przez dwa lata odgrywał on decydującą rolę, gdy trzeba było pokazać w Europie, co to szybkość. Kalle zgodził się pomóc Räikkönenom i jeździł z nimi na europejskie wyścigi. Przychodziły sukcesy, znikały pieniądze. Räikkönenowie musieli za wszelką cenę zdobyć jeszcze lepszy sprzęt.

Nadszedł rok 1997. Wtedy to doświadczenie Kallego i jego znajomość angielskiego sprawiły, że do Kimiego uśmiechnęło się szczęście. Jokinen miał za sobą karierę w kartingu i w „małych formułach 1”, więc znał wielu ludzi. A przecież nie trzeba znać wszystkich, wystarczy jedna osoba.

Kalle poszedł‌ porozmawiać z Belgijczykiem Peterem de Bruijnem, który w owym czasie regulował silniki w stajni CRG. Peter wiedział, że Fin jest kierowcą gokarta i dobrym mechanikiem. Dwadzieścia jeden lat później de Bruijn nadal dokładnie pamięta spotkanie z Räikkönenem. „Zobaczyłem Kimiego po raz pierwszy we włoskim Lonato na początku 1997. Fiński mechanik Kalle Jokinen jeździł u nas kilka lat wcześniej i przyszedł zapytać, czy mógłbym pomóc jego kierowcy zdobyć lepsze silniki, bo mają skromny budżet. Pamiętam, że Manetti, jeden z naszych najlepszych kierowców, przegrał z pewnym chłopakiem w czerwonym kombinezonie, którego nikt nie znał. Po wyścigu Kalle podszedł do mnie i zapytał, czy widziałem, jak pojechał jego kierowca. Spytałem, który to był. No ten, w czerwonym kombinezonie. Wtedy pracowałem dla CGR i regulowałem silniki, z których korzystał CGR Racing Team. Postanowiłem dać Kimiemu i Kallemu zapasowe silniki po najlepszych kierowcach”.

Peterowi zapadł‍ w pamięć także jeden szczegół, który stał się znakiem towarowym Räikkönena. „Pewnego razu Kimi przyszedł z rodzicami do naszej firmy, żeby porozmawiać o kwestiach organizacyjnych. Po chwili zauważyliśmy, że zniknął. Jego ojciec Matti powiedział zwyczajnie, że pewnie gdzieś śpi. Byłem trochę zdziwiony, gdy po jakimś czasie znaleźliśmy go śpiącego w pudle po oponach Bridgestone. Szkoda, że nie zrobiłem mu zdjęcia. W każdym razie podjęliśmy wtedy decyzję, że także w przyszłości Kimi dostanie wsparcie od CGR i ode mnie. Widziałem, że on stale się rozwija, ale jest też trochę leniwy. Rozmawialiśmy o tym, starałem się wpłynąć na zmianę jego nastawienia”.

Rok później Peter de Bruijn założył własny zespół wraz z żoną Lottą Hellberg, która jeździła w tej samej klasie co Kimi. Räikkönen został zatrudniony w PDB Racing Teamie i z mechanikiem Kallem Jokinenem zaczął brać udział w wyścigach. Składał przeznaczone na sprzedaż mikrosamochody i pomagał w załatwianiu codziennych spraw, zarabiając w ten sposób trochę pieniędzy, ale najważniejsza była dla niego jazda na porządnym sprzęcie.

Kimi pamięta ciekawy szczegół związany z de Bruijnem. „Wcześniej Peter sam jeździł w Formule 1, ale z tym skończył, bo strasznie źle się czuł przypięty pasem. Kiedyś podczas testów tak go one wkurzyły, że zaraz po wyjeździe z boksu rozpiął pasy. Po jakimś czasie wyleciał z toru i zawisł na aucie. Wtedy zrozumiał, że to nie jego bajka”. Decyzja o rezygnacji z wyścigów wydawała się więc rozsądna.

Kimi przenosi wzrok na półkę z kaskami gromadzonymi przez osiemnaście lat. Ważne wspomnienia, piękne przedmioty. Oglądając je, nie od razu przychodzi na myśl to, że w październiku 1997 roku właściciel kasków wyruszył w podróż na ładzie. To produkowane na wschodzie, ciepłe zimą auto dostał od koleżanki matki z pracy, Anne. W szkole zawodowej razem z kolegami wstawił do niego lepszy silnik i natychmiast po otrzymaniu prawa jazdy uniósł skrzypiącą klapę bagażnika i wrzucił do niego skrzynkę z narzędziami.

„Straciłem‍ całkiem nerwy na tym chodzeniu do szkoły, wpakowałem narzędzia do samochodu i wyjechałem do Holandii. Mój kolega Fore żegnał mnie na podwórku przed szkołą. A raczej dziwił się temu, co robię”.

Kimi przeprowadził się do Holandii i mieszkał razem z mechanikiem zespołu PDB we Vlaardingen, na obrzeżach Rotterdamu. Po pewnym czasie Kalle Jokinen także tam się przeniósł, by być blisko niego. Wyjeżdżali stamtąd dostawczakiem na różne wyścigi organizowane w Europie. Sprzęt był niemal tak dobry jak sen Kimiego. Dowodzi tego opowieść Petera de Bruijna.

„To przezwisko «Człowiek‍ z Lodu» wymyślono później, ale mieliśmy już jego przedsmak. Kimi rzeczywiście się nie stresował. Pamiętam pewien wyścig podczas Mistrzostw Europy we Francji. Kimi zawsze się spóźniał, gdy mieliśmy jechać na tor. Poprzedniego wieczoru powiedziałem mu, że nie będziemy na niego wcale czekali. Rano zadzwonił i zapytał, gdzie jesteśmy, a ja mu odpowiedziałem, że już wyjechaliśmy, bo nie było go widać. Do toru mieliśmy czterdzieści pięć kilometrów i byłem przekonany, że on nie zdąży na sesję treningową, ale pół godziny po naszym przybyciu pojawił się uśmiechnięty i rozluźniony, opowiadając, że zabrał się stopem i przyjechał samochodem innego teamu. No problem”.

Odrobina lenistwa, twardy sen, spokojny umysł i duża prędkość. Wrażenie zostało zrobione. Wszystko było możliwe. I niemożliwe. Wspomnienia Kimiego wracają to do dobrych, to do nieudanych wyścigów, i za każdym razem pada imię Kallego, który znał się na silnikach i na angielskim.

Pokój Kimiego staje się nagle tak wielki, że mieści się w nim Dom Weterana z Tampere. Na parterze budynku spotykam czterdziestopięcioletniego weterana sportu samochodowego, mechanika i trenera Kallego Jokinena, człowieka, który jeździł z Kimim po Europie w zmiennych okolicznościach. Oczy mu błyszczą, gdy wraca do barwnych czasów. Jeszcze nie rzucił całkiem kartingu, chociaż obecnie zajmuje się przesyłaniem energii cieplnej.

„Peter‍ obiecał mi pensję‍ mechanika, a dla Kimiego małe kieszonkowe, jeśli będzie czasem składał nadwozia i spawał. Räikkönen jest cholernie dobry w naprawianiu silników, chyba jako jedyny z kierowców Formuły 1 sam może je wyremontować. Facet jest kompetentny pod względem technicznym. Uścisnęliśmy Peterowi łapę, a potem pojechaliśmy do Holandii. Właściwie to byliśmy cały czas w drodze, ale tam mieliśmy główną siedzibę. Kimi jeździł tak szybko, że Bridgestone zaprosił nas na testy opon. Zaczęliśmy podróżować we dwójkę. Peter wcisnął nam do ręki kartę kredytową i guldeny i kazał jeździć na wyścigi. Robiliśmy wszystko wspólnie. Nawet razem naprawialiśmy opony, choć inni mieli do tego osobnych ludzi. Kimi zawsze sam zajmował się gaźnikiem, nikomu nie wolno było go dotykać. Teraz, gdy jeżdżę z małymi chłopakami, zauważyłem, że wszystko idzie w złym kierunku. Oni niczego nie robią, już w wieku dziesięciu lat mają własnych fizjotrenerów i menedżerów, ale o technice nic nie wiedzą. To niedobrze. A Kimi zna się na samochodach”.

Kalle opowiada o wędrownym życiu dwóch młodych ludzi przed i po uzyskaniu prawa jazdy. Przez wyścigami i po wyścigach. Przed upiciem się i po upiciu. Od innych młodych ludzi różniło ich tylko to, że poza tym wszystkim jeździli na małych samochodach. Odurzenie prędkością, skromne fundusze, nie zawsze rozsądne imprezowanie.

Kimi chciał wtedy kierować samochodem, chociaż nie miał prawa jazdy. Twierdzi, że pierwszą swoją dłuższą trasę pokonał na odcinku Lahti–Helsinki. Kalle odgrywał z całym spokojem rolę nawigatora i nieodpowiedzialnego dorosłego. Dostawczak trzymał się jak trzeba prostej drogi. Na obwodnicy w Lahti jest niewiele szykan.

Kimi pamięta, że bez prawa jazdy prowadził samochód także w Szwecji. Na tor wyścigowy mieli daleko. Oprócz nich jechała też Anette Latva-Piikkilä, kierująca gokartem, i ojciec Kimiego, Matti Räikkönen, który pracował wtedy jako jej mechanik. Mieli do dyspozycji rodzinną toyotę hiace Latva-Piikkilów. „Tatę zaczął męczyć hałas wydawany przez to auto i chciał zrobić przerwę. Powiedziałem, żebyśmy się nie zatrzymywali, że ja poprowadzę. Tata odparł, żebym go obudził przed Sztokholmem. Obudziłem ich wszystkich dopiero koło portu. Miałem wtedy piętnaście lat”.

Kalle wspomina, że on także traktował liberalnie niepełnoletnich kierowców. „Byłem młody i głupi i mówiłem: «Okej, grzej do przodu». Zamienialiśmy się kierownicą, jak popadło. Kimi jechał tak samo często na autobanach jak ja. Raz pojechaliśmy do Imoli, mieliśmy jakiegoś wypożyczonego malucha o małej mocy. Kimi błagał mnie, żebym mu pozwolił prowadzić do hotelu. Zgodziłem się. On przejechał wiele razy przez rondo, gładko zakręcał, auto ślizgało się cały czas, a ja patrzyłem na jego ręce i nogi, i dziwiłem się, jak mu się to udaje, więc też spróbowałem, no bo przecież kiedyś brało się udział w wyścigach. Ale nie umiałem poprowadzić samochodu tak samo jak on. Bardzo się zapaliliśmy do tej jazdy po rondzie. Jak zwracaliśmy auto, to obręcze kół ledwo się trzymały”.

Kimi przypomina sobie ich najdłuższą podróż bez przystanku, z Helsinek do włoskiego Ugento na testy opon Bridgestone. Odległość wynosiła trzy tysiące trzysta pięćdziesiąt dziewięć kilometrów. „Wtedy sytuacja była dobra, bo miałem już prawo jazdy. Spędziliśmy w aucie trzy dni, niemal spowodowaliśmy wypadek, bo cholernie nam ciemniało przed oczami na tych autostradach. W Rimini musieliśmy się zatrzymać i strasznie się upiliśmy. Byliśmy tam dwie noce, jedną spędziliśmy w hotelu, drugą w dostawczaku, bo skończyła się nam forsa”.

Kalle i Kimi krążyli po Europie, a wieści krążyły po Anglii. Ważna postać w świecie kartingu, Peter Colling powiedział Davidowi i Stevemu Robertsonom, że pojawił się pewien szybki Fin, dorównujący szybkością Jensonowi Buttonowi, którego oni właśnie pozyskali dla stajni Williamsa. Ojciec David i syn Steve nie zwlekali. Sprawdzili, gdzie przebywa para Finów. I nie byli jedynymi, bo norweski łowca talentów Harald Huisman także słyszał o nowym szybkim kierowcy wyścigowym. I znów szczęście uśmiechnęło się do Kimiego. Gdy on i Kalle brali udział w wyścigach Mistrzostw Skandynawii w norweskim Mosse, zadzwonił telefon. Ktoś odezwał się w dziwnym języku. Kimi podał telefon Kallemu, który po przeprowadzeniu rozmowy powiedział, że muszą teraz zahaczyć o pewne miejsce, żeby zobaczyć się z niejakim Huismanem.

Harald Huisman był kierowcą wyścigowym i właścicielem krytego toru kartingowego. Kalle opowiada o przypadku, który częściowo wpłynął na fakt, że Kimi i ja siedzimy teraz na kanapie w wielkim domu, w mieście Baar. „Huisman zaproponował nam: «Przyjedźcie, miło będzie się zobaczyć, dam wam coś do zjedzenia». Siedzieliśmy u niego, gadaliśmy. Coś zjedliśmy. Potem spytałem Huismana, czy chce zobaczyć nowy rekord na swoim torze. On odpowiedział, że tor jest zakurzony i samochód będzie miał na nim sekundę opóźnienia. Na to ja, że nie o to pytałem, tylko czy chce nowy rekord. Kimi poszedł i nie minął kwadrans, jak padł nowy rekord toru”.

Huisman opowiedział‌ o tym przypadku na świeżo menedżerowi Davidowi Robertsonowi, który dłużej się nie zastanawiał.

4 Fiński kierowca rajdowy.

„NO,‌ I KNOW SO”

W Holandii‍ dzwoni telefon. Wyświetla się dziwny numer. Kimi potrafi już zachować ostrożność i się nie odzywa. W słuchawce pobrzmiewa obcy mu język angielski. Odpowiada Kalle. Po drugiej stronie, daleko w Anglii jakiś dżentelmen przemawia ładnie i wyraźnie po angielsku. Dzwoni z pewną sprawą. Prosi, by złożyć mu wizytę. Celem spotkania będzie rozmowa na temat przyszłości młodego kierowcy. Kimi się boi, Kalle jest podekscytowany. David Robertson to menedżer, którego podopieczny, Jenson Button podpisał właśnie kontrakt ze słynnym teamem Williamsa. Teraz Robertson chce rozmawiać z Finami. Ale jak o tym powiedzieć Peterowi de Bruijn, dla którego pracują?

Kalle‌ i Kimi postanawiają spróbować i wyjawić prawdę, dzięki której dawali sobie radę do tej pory. Peter się obraża. Mówi Kallemu, że jeśli ten zabierze mu znakomitego kierowcę, to sam też może spadać. Kimi i Kalle odbierają to jako groźbę i nie bez powodu. Kimi pociesza Kallego: „Ja pojadę tak szybko, że na pewno wszystko się uda”.

Jednak‍ Peter wyszedł im trochę naprzeciw i pożyczył Renaulta Clio swojej żony, którym ruszyli w podróż. Spotkanie miało się odbyć w położonym obok toru Brands Hatch hotelu o nazwie Thistle. Finowie przyjechali na granicę francuską i pokazali paszporty. Urzędnik je obejrzał, spojrzał na clio i zapytał, czy mają papier, czyli pozwolenie na przejazd przez francuską granicę samochodem z holenderskimi tablicami rejestracyjnymi. Żaden papier się nie znalazł, więc przekroczenie granicy się nie udało.

Upokorzeni‍ i mocno wkurwieni poszli z powrotem do auta. Zaczęli główkować. Jakoś muszą zdążyć na spotkanie. Trzeba poszukać dziury na granicy. Kalle wcisnął Kimiemu do ręki mapę i kazał znaleźć miejsce, którego nikt nie pilnuje. Punkt, w którym mogli ewentualnie przejechać przez granicę, znajdował się w odległości pięćdziesięciu kilometrów. Przepuszczono tam Finów wraz z ich holendersko-francuskim samochodem. Późnym wieczorem dotarli pod Brands Hatch i wjechali na dziedziniec hotelu Whistle. Rozłożyli siedzenia i przygotowali się do snu, który jednego z nich ogarnął natychmiast.

Rano‍ zdenerwowany Räikkönen poprosił kolegę, żeby mówił w jego imieniu, a on będzie siedział z boku jako taki człowiek do towarzystwa i milczał. Kalle uznał to za dobry pomysł, ale nauczył go jednego zdania: „My name is Kimi Räikkönen, nice to meet you”.

Weszli‍ do holu luksusowego hotelu i zajrzeli do restauracji. Przy jednym ze stołów siedział pięćdziesięcioletni dżentelmen. Kalle zorientował się od razu, że to menedżer David Robertson. Mężczyźni podali sobie ręce, Kimi wyrecytował wyuczone zdanie, po czym inicjatywę przejął Kalle. David spytał, czy nie chcieliby czegoś zjeść albo się napić. Goście byli na tyle zdenerwowani, że nie potrafili odpowiedzieć, chociaż po długiej podróży i dobrze przespanej nocy ich żołądki domagały się tostów, szynki, jajecznicy, soku i kawy.

David‍ zadawał pytania, Kalle odpowiadał, Kimi milczał. Rozmowa się rozkręciła, doszli do sedna sprawy. David zrobił przerwę i poprosił Kallego, żeby przedstawił swój punkt widzenia.

Jokinen‌ odparł, że jeśli da się chłopakowi szansę, to on kiedyś zdobędzie mistrzostwo świata w Formule 1. David pociągnął łyk płynu ze swojej szklanki i zapytał:

„Do‍ you think so?”.

„No,‍ I know so” — oznajmił Kalle.

David‌ popatrzył na Kimiego i obiecał wypytać się fachowców o możliwość przeprowadzenia jazdy testowej i o ewentualne dalsze działania. Zapadła cisza. Potem David spytał, jaką rolę Kalle pełni w tym układzie, czy on też stanowi część pakietu. Jokinen oświadczył, że jest jedynie mechanikiem i przyjacielem Kimiego. Później przyznał, że chciał powiedzieć coś innego. Bał się jednak, że Dawid mógłby pomyśleć, że w kuchni pracuje za dużo kucharek. Kalle uważał, że jego umowa z Räikkönenem jest prosta, Kimi ma jechać tak szybko, żeby wygrać wyścig i szkoda zawracać sobie głowę jakimiś propozycjami albo rozmowami. David oświadczył, że to rozumie i wyciągnął gruby plik dokumentów. Był to projekt kontraktu. Kalle wiedział, że jeśli przyjaciel go podpisze, to tym samym wyrzuci go ze swojego życia zawodowego. Jednak późniejsze wypadki świadczą, że Kimi nigdy o nim nie zapomniał.

Obaj‍ uścisnęli rękę Davidowi, wsiedli do Renaulta Clio i pojechali z powrotem do Holandii. W swoim małym pokoju rozłożyli na podłodze dokumenty i zaczęli je studiować. Kalle wiódł w tym prym. Słów było wiele, niektóre z nich bardzo trudne. Kalle podchodził do nich ze zdrową podejrzliwością, ponieważ miał złe wspomnienia z tego, co napisane czarno na białym. Pewnego razu podczas wyścigu spotkał go poważny wypadek i doznał urazu szyi, który przerwał jego karierę, a obiecanych pieniędzy nigdy nie otrzymał. Tekst prawniczy okazał się na tyle pokrętny, że dokumenty walały się na podłodze jeszcze przez tydzień. Potem wysłali je do Samiego Visy, do Finlandii. Ten przejrzał ich treść wspólnie z Tommim Mäkinenem, mającym doświadczenie w podobnych umowach. Wszystko było w porządku, a papiery przekonujące. Wtedy nadeszła chwila na podjęcie decyzji.

Kontrakt‌ miał obowiązywać przez piętnaście lat. Kimiego to przerażało, a jednocześnie był rozentuzjazmowany i chodził na najwyższych obrotach. Otwierała się przed nim nowa droga. Od tej pory jazda nie będzie go nic kosztowała, będzie miał zawsze potrzebny sprzęt i nikt z jego bliskich, ojciec, matka albo krewny nie dołoży do tego.

Umowa‌ zawierała wprawiające w zawrót głowy liczby, którym młody człowiek z przerwaną nauką w szkole zawodowej przyglądał się rozgorączkowany. Będzie otrzymywał tysiąc funtów miesięcznie. W przeliczeniu na fińską walutę oznaczało to dziesięć tysięcy marek. Sto dwadzieścia tysięcy marek rocznie. Ogromnie wysoka suma dla chłopaka, który do tej pory miał do czynienia wyłącznie z pogniecionymi banknotami dziesięciomarkowymi i może kilkoma gładkimi setkami.

Kimi‌ od zawsze chciał jeździć. A teraz miałby nawet dostawać za to pieniądze. Druga taka szansa się nie zdarzy. Na torze istnieje zawsze wiele ewentualności, na papierze jest tylko jedna. Wystarczy podpis i w drogę. Gaz do dechy ze wzrokiem utkwionym w horyzont.

Przed‌ ostatecznym zawarciem umowy Robertsonowie chcieli jeszcze sprawdzić, jak szybko jeździ Kimi. David oznajmił, że powinien on pojawić się w grudniu na torze Snetterton i zademonstrować swoją jazdę. Nie ma sprawy. Było w tym tylko jedno ale: Kimi nigdy nie przejechał nawet metra na samochodzie Formuły 1, który różni się całkowicie od gokartu. Obaj Finowie zaczęli się śpieszyć. Trzeba było wypróbować nieznane auto przez jazdą na torze Snetterton. „Marko Koiranen obiecał pożyczyć samochód i pojechaliśmy poćwiczyć na Alastaro. Nawet bez rozgrzewki padł rekord toru” — wspomina Kalle.

„Jak‌ kapeć. Taki się wydawał. Żadnych skrzydeł. Przyczepności. Wyglądał jak autko do zabawy na piaskowym torze”. Teraz te wspomnienia śmieszą Kimiego, ale wtedy siedzenie w środku bolidu wcale go nie bawiło. Pierwsze okrążenia robił jakby pod przymusem. Nerwy miał napięte, ściskał kierownicę.

„Na‍ piątym okrążeniu mało nie wjechałem w ścianę. Ledwo utrzymałem się na torze. Gdybym się nie utrzymał, to myślę, że z tego kontraktu byłyby nici. Ale po kilku dniach w Donington jechałem już tak samo szybko jak ich kierowcy”.

Kimi‌ nie wiedział, że na torze znajdował się syn menedżera Davida Robertsona, Steve, który miał za sobą karierę w brytyjskich wyścigach F3. Anglik zorientował się, że widzi wielki talent, sam wielokrotnie jeździł w zawodach z Miką Häkkinenem i Miką Salo. Ojciec poprosił go, żeby pojechał na tor i przyjrzał się dokładnie nowemu chłopcu. Młodszy Robertson żywo pamięta pierwsze okrążenia Kimiego:

„Sprawdzałem,‌ jak jedzie na zakrętach. Odebrało mi mowę, gdy zobaczyłem, jak obchodzi się z samochodem i go kontroluje. Potrafił jechać ekstremalnie i nie rozbić auta. Coś takiego zostaje w pamięci. A kiedy wysiadł, zdziwiłem się, bo wyglądał tak młodo, że dałbym mu najwyżej czternaście lat”.

Wystarczy‍ podpis i w drogę. Gaz do dechy ze wzrokiem utkwionym w horyzont.

Kimi‍ wysiadł z bolidu i podpisał dokument, który przypieczętował jego przyszłość. Początkowo kontrakt opiewał na piętnaście lat, lecz Robertsonowie spytali, czy nie chciałby go skrócić. Stanęło na dwunastu latach. Ale nawet po ich upływie syn nieżyjącego już Davida, Steve, nadal zajmował się obsługą umów Kimiego.

Wspomnienie‌ sprzed osiemnastu lat pojawia się w szwajcarskim biurze, w milczeniu zastanawiamy się, o czym ono świadczy. „Dave i Steve byli dla mnie niczym ojciec i brat, uczciwi faceci. Zawsze chcieli dla mnie tego, co lepsze”.

Kontrakt‌ oznaczał przeprowadzkę do Anglii. Nieznający właściwie angielskiego Kimi zapakował swoją czerwoną walizkę, nie wiedząc, co go czeka. Gdyby wiedział, może by został w Karhusuo. I nie był jedynym, który wtedy wyjechał z domu. W styczniu 1999 roku jego starszy brat Rami poszedł do wojska. Przy Kurutie w Karhusuo nastała cisza. Dla Masy i Pauli niemal jednoczesne odejście synów stanowiło twardy orzech do zgryzienia. W garażu zabrakło chłopców. Masa poczuł, że drży.

WIELKI‍ I MAŁY ŚWIAT

W styczniu‍ 1999 roku w domu przy Kurutie w Espoo z maszyny faksowej wylatuje z szelestem kartka papieru. Menedżer David Robertson informuje, dokąd w Londynie Kimi musi przyjechać tego a tego dnia. Masa i Paula odprowadzają niosącego czerwoną walizkę Kimiego na lotnisko. W ostatniej chwili ojciec pyta, czy syn nie potrzebuje pieniędzy na podróż. Ostatecznie daje mu równo sto marek. Do wiadomości młodszych czytelników: dzisiaj wyniosłoby to siedemnaście euro.

Kimi‌ wsiada do samolotu i zastanawia się, co powie za trzy godziny, gdy dotrze do celu. W głowie ma dwieście gram angielskiego. Dobrze by było mieć trochę więcej, na przykład kilo. Młody kierowca się denerwuje.

Ląduje‌ na lotnisku Heathrow. Steve’a Robertsona nigdzie nie widać. Ani Dave’a. Obiecali, że wyjdą po niego. A może pomylił dni. Chłopaka ogarnia strach. Wyciąga z walizki faks z jasną jak słońce datą. I nazwą stacji kolejowej. Rozkładem jazdy pociągów. Adresami. Rugeley. To nie w Londynie, lecz gdzieś dalej. Małe miasto. Kimi czuje, że dopada go panika, ale się uspokaja. Jakoś musi sobie poradzić, chociaż to sto razy trudniejsze niż kierowanie bolidem. W samochodzie jest spokojnie, mimo że na zewnątrz panuje chaos.

Kimi‌ dociera do Londynu, na stację Piccadilly Circus. Stoi tam z miną zagubionego człowieka. Nagle pojawia się przy nim Steve Robertson i wręcza mu duży aparat komórkowy Nokii oraz wskazówki dojazdu. I odchodzi. Kimi spodziewał się, że pojedzie z nim do domu jednego z pracowników zespołu Haywood Racing. Albo przynajmniej odprowadzi go do pociągu. Ale tak się nie dzieje. Na czole Fina pojawia się wypisane niewidzialnymi literami pytanie: „Co, do cholery?”. Ze wskazówek otrzymanych od Steve’a wynika, że aby dostać się na miejsce, musi pojechać pociągiem, taksówką, autobusem i znów taksówką. Albo tylko pociągiem. Kimi nic z tego nie rozumie.

W tym‌ samym czasie jego matka, Paula, siedzi zdenerwowana w swoim biurze zakładu Kela w centrum Espoo, gdzie pracuje. Boi się, że syn nie będzie umiał właściwie zinterpretować wskazówek.

W pociągu‌ Kimi pokazuje jakiemuś podróżnemu bilet i instrukcje, ale nie może się z nim porozumieć. Wydaje mu się, że pomylił pociągi. Zaczyna zmierzchać. Wyciąga z walizki komórkę i próbuje się zorientować, jak ona działa. Nie może się w tym połapać.

Znów‍ pokazuje swój bilet innemu podróżnemu i stara się coś wydukać, ale angielskie słowa nie chcą przejść mu przez usta. Sądząc po minie Anglika, prawdopodobnie wsiadł do dobrego pociągu. Znów zaczyna oglądać komórkę. Naciska cyfry, przykłada aparat do ucha z nadzieją, że wybrał prawidłowy numer kierunkowy.

Telefon‍ odbiera matka, wzdychając z ulgą. Głos syna z dalekiego świata. Kimi mówi, że chyba jedzie tym pociągiem, co trzeba. Chyba, ale nie na pewno. Ma nadzieję, że tak jest. Paula prosi, żeby zadzwonił do niej natychmiast, gdy dotrze do celu.

Nikt‌ na niego nie czeka. Jest późno, już jedenasta. Kimi siedzi na swojej czerwonej walizce. Nikt nie przychodzi. Nic nie nadjeżdża. Chyba nigdy nie dotrę na miejsce. Nigdy nie zobaczę samochodu.

Kimi‌ wysiada z pociągu na stacji Rugeley. Nikt na niego nie czeka. Jest późno, już jedenasta. Kimi siedzi na swojej czerwonej walizce. Nikt nie przychodzi. Nic nie nadjeżdża. Chyba nigdy nie dotrę na miejsce. Nigdy nie zobaczę samochodu.

W końcu‍ nadchodzi jakiś człowiek i wita się z nim. To Jim Warren, szef zespołu Haywood Racing. Kimi otwiera skrzypiące drzwi do schowka ze skromnym zasobem słów.

Najważniejsze,‌ że dotarł wreszcie szczęśliwie do miasteczka Rugeley, leżącego w odległości około dwustu kilometrów od Londynu. Zaczyna brać udział w wyścigach, robi herbatę mechanikom i uczy się angielskiego. Powoli wszystko się układa.

Czymś‍ najlepszym na świecie są dzieci. Zwłaszcza małe. Warren, szef zespołu, ma dwóch synów i żaden z nich nie zna jeszcze ojczystego języka. Kimi uczy się go razem z nimi. Cała trójka podąża wzdłuż tej samej prostej. Kimi jeździ samochodem, a w domu rozmawia z chłopcami. Przy dzieciach nie musi się obawiać błędów językowych.

W mieszkaniu‍ Warrena znajduje skarb: duży zbiór kaset VHS z nagraniami wyścigów Formuły Ford i Formuły Renault. Ogląda je wszystkie trzy razy. Zawsze można się nauczyć czegoś nowego. O taktyce, zakrętach, wyprzedzaniu. Można też usłyszeć słowa wypowiadane przez komentatora.

Po‌ pewnym czasie Steve Robertson prosi go, żeby przeprowadził się do jego domu w Chigwell, części hrabstwa Essex. Kimi zajmuje górę posiadłości, duży apartament, ten sam, w którym później nakręcono serial reality show pt. „Footballers’ Wives” (Żony piłkarzy). Górne piętro to zupełnie inny świat. Przed Kimim mieszkał tam podeszły wiekiem król porno. Jego upodobania dotyczące wystroju wnętrz nie przypominają wcale oszczędnego stylu skandynawskiego. W mieszkaniu stoją liczne komplety wypoczynkowe obciągnięte lamparcimi skórami, na ścianach wiszą obrazy przedstawiające nagie kobiety, a sufity wykładane są lustrami. Kimiemu to miejsce wydaje się trochę chore, co zrozumiałe, bo pochodzi przecież z niezamożnej rodziny.

Scott,‍ jeden z braci Steve’a, jest zapalonym sportowcem i górą mięśni. Trenuje razem z Räikkönenem. Pot nie zna bariery językowej. Kimi jeździ z nim na wyścigi. Osiąga raz lepsze, raz gorsze wyniki. Chociaż jeździ dobrze, to jednak samochód zawodzi. Niestety Haywood Racing nie może zapewnić mu sprawniejszego pojazdu, żeby mógł skutecznie rywalizować. Kimi robi, co tylko się da, ale nie udaje mu się zwyciężyć. Pierwszy samochód, który dostaje, to francuski Mygale — powolny i brzydki, co stanowi złe połączenie. Kimi zdobywa trzecie i drugie miejsca, ale w trzecim z kolei wyścigu przydarza mu się kolizja. Po niej Dave Robertson oświadcza, że nie będzie już jeździł w tym sezonie.

Kimi‍ jest zawiedziony. Cholera jasna, co za żenada. Gówniany wyjazd…

Kimi‌ widzi oczami wyobraźni szydercze tytuły w fińskim czasopiśmie „Vauhdin Maailma”. I znów‍ kierowca z Finlandii tak kończy swoją międzynarodową karierę? Nie pozostaje nic innego, jak zakasać rękawy i wrócić do kartingu, a potem zatrudnić się na stacji benzynowej Teboil i zająć się przeglądami toyot i opli w kanale, w kombinezonie umazanym smarem.

Kimi‍ wraca do Finlandii, nie wiedząc, co Dave Robertson myśli i planuje. Zastanawia się nad doświadczeniami Kallego Jokinena w tym niepewnym zawodzie. Dave zapewnia, że jego decyzja została podyktowana złym samochodem i że na przyszły sezon stworzy się porządny zespół.

Takie‌ tam gadanie. Pożyjemy, zobaczymy.

Kimi‌ wraca do Finlandii, nie wiedząc, co przyniesie mu przyszłość. Przed dłuższy czas jego menedżer nie daje żadnego znaku. Räikkönen bierze udział w wyścigach kartingowych w Finlandii i w innych krajach Europy, jeżdżąc na sprzęcie Petera de Bruijna. Pieniądze mu się kończą.

Pewnego‌ weekendu idzie z kolegami na festiwal Down By The Laituri w Turku. Puste kieszenie, głowę dręczy ostry, zasłużony ból. Kimi podchodzi do bankomatu pewny, że zobaczy zero na swoim koncie.

Cholera,‌ jednak nie!

Jest‍ na nim ponad dwadzieścia tysięcy marek. Kimi nie wierzy własnym oczom, nie pamięta zapisu w kontrakcie: przelewy w postaci tysiąca funtów miesięcznie niezależnie od tego, czy będzie jeździł, czy nie.

Oczywiście,‌ zabawa w Turku trwa, a w pamięci pozostaje miły obraz uczciwego menedżera. Po jakimś czasie Dave dzwoni z Anglii i oświadcza, że w sezonie zimowym zaczynającym się już jesienią Kimi pojedzie na lepszym samochodzie stajni Manor.

I wtedy‌ następuje rozłam, życie Räikkönena dzieli się na dwoje: z jednej strony wielki świat, czyli Anglia, a z drugiej mały świat, czyli wojsko. Otwarte i zamknięte. Szansa i obowiązek. Inżynierowie wyścigowi udzielają sugestii, oficerowie w wojsku wydają rozkazy.

Kimi‍ staje się obywatelem dwóch państw. Ma przedsmak tego, co będzie jego udziałem przez następne lata: życia podróżnika. Z ciasnego bolidu do samolotu, stamtąd do zalatującego różnymi zapachami wojskowego budynku, i znów do samolotu.

4 września‌ Kimi-Matias Räikkönen rozpoczyna służbę w Szkole Sportowej Sił Obronnych w Lahti. To nie najlepsze miejsce dla faceta, który nie przywykł słuchać niczyich rozkazów. Mroczną sytuację rozświetla to, że w tym samym rzucie szary mundur przywdziewa jego przyjaciel i kolega z wyścigów Toni Vilander.

Matka‌ Kimiego opowiadała mi później o swoich ówczesnych obawach, że syn nie poradzi sobie w wojsku. Ten strach nie był bezpodstawny, bo Kimi i dyscyplina to kiepskie połączenie. A jeśli do tego doda się jeszcze ciągłe wyjazdy na zagraniczne wyścigi, to nic dziwnego, że w głowie młodego człowieka zaczęła kiełkować myśl o rzuceniu tego wszystkiego. Na szczęście dla matki myśl ta nie została zrealizowana.

Fizyczne‍ ćwiczenia w wojsku nie sprawiały kłopotów będącemu w szczytowej formie młodzianowi, ale już rozkład dnia okazał się uciążliwy. Dla lubiącego długo spać Räikkönena wstawanie o szóstej rano było bolesne, zwłaszcza że natychmiast potem musiał wykonywać rozkazy. Kimi próbował zachowywać się rozsądnie, ze zmiennym powodzeniem. Jego wyczulony nos węszył za wiatrem wolności. Gdy tylko nadarzyła się okazja, aby przeciągnąć urlop, chłopak chętnie ją wykorzystywał. Personel wojskowy nie znał dokładnego planu wyścigów, więc Räikkönen przedstawiał w sztabie swój własny, dowolnie układany terminarz. Gdy jazdy kończyły się w niedzielę, on informował, że będzie to poniedziałek i nie wracał z lotniska do jednostki w Lahti, tylko robił sobie dzień wolny. Czasami spędzał go w domu, czasami z kuzynami w Vääksy.

Matka‍ Kimiego opowiadała mi później o swoich ówczesnych obawach, że syn nie poradzi sobie w wojsku. Ten strach nie był bezpodstawny, bo Kimi i dyscyplina to kiepskie połączenie.

Samochód‌ ze stajni Manor, włoski Status, jest zdecydowanie szybszy od tych, które posiada Haywood Racing. Kimi zwycięża we wszystkich czterech wyścigach sezonu zimowego, a Dave i Steve Robertsonowie uświadamiają sobie, że zawarli kontrakt z wyjątkowo utalentowanym kierowcą.

Zwycięstwa‍ trzeba oczywiście uczcić. W tamtych czasach do Finlandii nie zawitała jeszcze idea umiarkowanego picia alkoholu. Raczej wychylano wiadra niż kieliszki wódki. A w stanie wesołego odurzenia nie patrzy się na zegarek, bo i tak jest za późno. Pewnego wieczoru zegar wojskowy także pokazał zupełnie inny czas niż zegarki Kimiego i jego przyjaciół. Räikkönen nie miał już żadnych możliwości zniwelowania tej różnicy i musiał jakimś sposobem przemknąć się do koszarów tak, by nikt go nie zauważył.

Dzisiaj‍ znacznie starszy Kimi opowiada własnymi słowami o tamtych wydarzeniach, które sprawiły, że pobił rekord w nieoficjalnym konkursie na łamanie zakazu opuszczania Szkoły Sportowej Sił Obronnych:

„Byłem‍ u kuzynów, Rapalów, i żeśmy sobie popijali. Jeśli dobrze pamiętam, Toni Vilander miał przyjechać po mnie i Osku Heikkinena. Powiedzieliśmy Toniemu, że nie możemy wejść główną bramą kompletnie pijani i żeby nas wyrzucił przy Lahdentie, to przeskoczymy przez płot i nikt nas nie zobaczy.

Ale‍ jakimś dziwnym trafem stało się tak, że kiedy podeszliśmy do rowu, w pobliżu zatrzymał się oficer żandarmerii wojskowej. Zaczął się dziwić, co takiego, do cholery, robią tu faceci w wojskowych mundurach. Ja wskoczyłem od razu do rowu, a Osku Heikkinen zastygł. Usłyszałem, jak żandarm pyta go, gdzie kolega, bo przecież widział, że było nas dwóch. Osku odpowiedział, że nic o tym nie wie. Wtedy oni wpakowali go na tył furgonetki. Ja zdążyłem przerzucić kurtkę przez ogrodzenie, gdy usłyszałem, że żandarmeria puściła psy. Tam było takie cholernie wielkie trawiaste pole. Przebiegłem przez nie prędko jak wariat, wpadłem do naszego budynku i powiedziałem stojącemu na wachcie, żeby nie mówił, że dopiero co przyszedłem. Skoczyłem na piętro i nakryłem się kocem.

Minęło‌ na pewno z dziesięć minut. Trudno ocenić czas, gdy się jest tak pijanym. Potem do budynku wszedł oficer, zapalił światło i wywołał mnie po nazwisku. Ja krzyknąłem, że co do kurwy tutaj tak hałasują, kiedy inni chcą spać. Chyba po dwóch minutach przyszedł jeszcze raz i wrzasnął, żeby cholerny Räikkönen zaraz się przy nim stawił. Leżałem na pryczy cały pokryty trawą od czołgania się w rowie. Osku Heikkinen wszystko im wyznał, złamał się pod naciskiem i groźbą wylądowania w areszcie. Oni wiedzieli, że tam było dwóch facetów. Wstałem z pryczy i poszedłem zygzakiem, zataczając się od ściany do ściany. Kazali mi dmuchać. Wyszło jakieś półtora promila. A potem kazali iść spać.

Rano‍ przypomniałem sobie, że mam przecież za dwa tygodnie wyścigi w Anglii i że muszę, kurwa, na nie pojechać. Potem pomyślałem, że najlepiej będzie, jak zwinę się stamtąd już rano, bo i tak dostanę zakaz wychodzenia i nie pojadę na wyścig. Postanowiłem uciekać przez to samo trawiaste pole. Na schodach natknąłem się na kapitana. Przywitałem się z nim. On jeszcze nie wiedział o wczorajszych wydarzeniach. Przeszedłem przez pole. Na najbliższej stacji benzynowej zamówiłem taksówkę do Rapalów i wyłączyłem komórkę.

Potem‌ rozdzwoniły się telefony. Oni się wkurzali, bo ja nie dość, że się uchlałem i późno wróciłem, to na dodatek uciekłem. Ludzie z Narodowego Centralnego Związku Sportu Samochodowego (AKK) dzwonili do mojego kuzyna, ale my leżeliśmy sobie na plaży i piliśmy piwo. Wszyscy krzyczeli, żebym do cholery wracał natychmiast do koszar. Zadzwoniłem do kapitana i powiedziałem, że nie przyjadę, bo i tak nie puści mnie na wyścigi. Zawarłem z nim umowę, że wrócę, jeśli pozwoli mi na nie pojechać. Kuzyn podrzucił mnie na stację benzynową, gdzie umówiłem się z kapitanem.

Nadal‌ byłem podpity i dlatego rozliczanie mnie zaczęło się dopiero następnego dnia. Sierżant z poczerwieniałą gębą wrzeszczał i pytał, jakim cudem uciekłem tym psom. Odpowiedziałem, że przecież nas tego uczą, mamy być zwiadowcami. Pamiętam, że dostałem zakaz opuszczania jednostki chyba przez dwadzieścia dni.

W następny‌ weekend pełniłem służbę, a wyścigi odbywały się za tydzień. Chociaż byłem na służbie, nie musiałem nic robić, wystarczyło tylko, żebym się meldował. Kapitan powiedział, abym się przyłączył do innych i strzelał do rzutków w lesie. Strzelaliśmy więc i piekliśmy kiełbasę. Był luz.

Ale‍ potem, w następnym tygodniu, dowiedziałem się, że nie pojadę na wyścigi. Odpowiedziałem, że mam dosyć i kończę z wojskiem. Dzwonili z AKK i moi menedżerowie Steve i Dave też się kontaktowali, ale wszystko utknęło w miejscu. Powiedziałem temu kapitanowi, że jest kurewskim chujem, że mnie umoczył.

„Sierżant‌ z poczerwieniałą gębą krzyczał i pytał, jakim cudem uciekłem tym psom. Odpowiedziałem, że przecież nas tego uczą, mamy być zwiadowcami”.

Przydzielili‍ mnie do rozlewania jakiejś zupy z ciężarówki parkującej przy Lahdentie. Odbywała się tam parada rowerów. Nagle przy ciężarówce zatrzymał się samochód żandarmerii wojskowej. Przyjechali po mnie, żebym mógł wziąć udział w wyścigach. Spytali mnie, kiedy się one kończą. Powiedziałem, że na pewno we wtorek, chociaż wiedziałem, że w poniedziałek. I potem spędziłem jeden dzień w domu.

A ten‌ wyścig wygrałem”.

FORMOWANIE‍ CZŁOWIEKA

Co‌ jest konieczne do tego, żeby dwudziestojednoletni niezamożny Fin mógł jeździć w Formule 1? Ilu akuszerów potrzeba przy narodzinach jednego kierowcy wyścigowego? Dlaczego w szpitalu, gdzie rodzą się kierowcy F1, jest tak cicho? Czy królowa sportu samochodowego to jednak dyscyplina zespołowa? Kimi Räikkönen zawdzięcza karierę wielu takim ludziom, którzy uwierzyli, że właśnie on potrafi jechać szybciej na zamkniętym torze niż inni w jego wieku.

Zastanawiam‍ się nad tym, gdy otwieram drzwi do budynku helsińskiego Instytutu Diakonis w lutym 2018 roku. Naprzeciw wychodzi sześćdziesięcioletni brodaty mężczyzna z włosami upiętymi w kucyk. Głowę ma owiniętą kolorową chustą, jest ubrany w wysłużone spodnie dresowe, sportową koszulę i kamizelkę z kieszeniami. Wygląda na człowieka, który bardziej ceni sobie wnętrze niż otoczkę. Właśnie on jest jednym z tych akuszerów, którzy ponad dwadzieścia lat temu pomogli w narodzinach kierowcy Formuły 1.

Mężczyzna‌ ten nazywa się Jukka Viitasaari: z zawodu pielęgniarz i fizjoterapeuta, z wyglądu szaman o przezwisku Viita. Prowadzi mnie do dużego pomieszczenia w piwnicy. Krzesło, fotel bujany, książki, plakaty, zdjęcia, ubrania sportowe, rowery terenowe i szosowe.

Podajemy‍ sobie ręce. Viita już od dawna pracuje z najlepszymi sportowcami, a ostatnio poświęcił się opiece nad starszymi ludźmi. Jest jednym z tych, którzy pomagali Kimiemu przyzwyczaić się do wstrząsów, kołysania pojazdu, dudnienia i szybko zmieniających się krajobrazów.

Viita‌ zaprasza mnie, abym usiadł w fotelu bujanym, i częstuje herbatą z termosu. Czas się zatrzymuje, gospodarz snuje opowieści. Lista jego klientów jest długa i robi wrażenie. Biegacz Arto Bryggare, chodziarze Valentin Kononen i Sari Essayah, sportowcy startujący na motocyklach wyczynowych i crossowych Juha Salminen i Pekka Vehkonen, jeżdżący po muldach narciarz Janne Lahtela. No i Kimi.

Viita‌ wspomina swoją przygodę z Räikkönenem. Działacze Narodowego Centralnego Związku Sportu Samochodowego poprosili go, aby się przyjrzał grupie kartingowej z Vierumäki. Wiedzieli, że fizjoterapeuta pracował wcześniej z kierowcą F1, Miką Salo. Po przyjeździe do Vierumäki Viita napotkał wyjątkowo zdolne pokolenie, które reprezentowali między innymi Heikki Kovalainen, Markus Palttala, Toni Vilander i Kimi Räikkönen.

„Kimi‌ jest jak kot. Żywotny i sprężysty. Kot robi to, co chce, zaś pies, co mu każą. Kimiemu nie można rozkazywać”.

Viita‍ opowiada, że Räikkönen chciał się rozwijać, ponieważ w klasach samochodowych zaczęto wymagać coraz więcej. Przyszedł do Viitasaariego po raz pierwszy w 1996 roku i od tamtej pory obaj utrzymywali kontakty aż do pierwszego wyścigu Formuły 1, do wiosny 2001 roku.

„Kimi‌ miał dużą skłonność do rywalizacji. Pamiętam, jak Heikki Kovalainen ścigał się z nim na nartach biegówkach, a Räikkönen nie pozostał zbyt daleko w tyle. Jeździliśmy na rowerach, pływaliśmy, trenowaliśmy kark i wykonywaliśmy dużo ćwiczeń na równowagę. Dostaliśmy porządne zabawki, czyli rowery terenowe i wyścigowe. To poprawia poczucie równowagi. Od razu zauważyłem, że Kimi rozwinął się niesamowicie, bo szczerze tego chciał. Pewnego dnia Sauber zażyczył sobie, aby wykonał Test Coopera. Świadkiem był Matti Väisänen, który odkrył Jariego Kurriego5. Kimi‌ przebiegł 3300 metrów”.

„Od‍ razu zauważyłem, że Kimi rozwijał się niesamowicie, bo szczerze tego chciał. Pewnego dnia Sauber zażyczył sobie, aby wykonał Test Coopera. Świadkiem był Matti Väisänen, który odkrył Jariego Kurriego. Kimi przebiegł 3300 metrów”.

Nagle‍ Viitasaari wstaje ze swojego wiekowego już fotela i prosi, żebym spojrzał na oprawioną w ramkę fotografię wiszącą na ścianie. Uśmiecha się na niej dwóch mężczyzn z wystrzyżonymi do zera głowami. To ojciec Kimiego, Matti, i Jukka Viitasaari. Zdjęcie zostało zrobione po tym, gdy Räikkönen po raz pierwszy pojechał w wyścigu Formuły 1 w słonecznym Melbourne.

„Obiecaliśmy,‍ że ogolimy sobie nawzajem głowy, jeżeli Kimi zdobędzie punkty. On tam pojechał dobrze, więc pożegnaliśmy się z włosami. Mało co nie zatkała się nimi muszla klozetowa”.

Viita‌ popija herbatę i zastanawia się nad moim pytaniem: „Co było potrzebne, żeby młody kierowca odniósł sukces w pierwszych testach Formuły 1 u Saubera?”. Odpowiedzi jest wiele. Tyle, ile kocich żyć.

„On‌ ma niewiarygodnie szybkie oko. Informacje docierają do mózgu właśnie przez oczy. Talent polega na tym, że umie się wyczuć ruch i formę. Ćwiczyłem z nim też stanie na głowie i na rękach. Żeby wyobrazić sobie przestrzeń do góry nogami. Pod tym względem był równie niesamowity jak kierowca motocrossowy Juha Salminen. I ten interwałowy trening wytrzymałościowy, którego nie można pominąć. Kimi to rozumiał. I nie używał pulsometru. Ćwiczyliśmy technikę pływania, nauczył się jej od razu, zorientował się, na czym polega opór wody, jak się ślizgać po powierzchni. A gdy się czegoś nauczysz, to chcesz to powtarzać. Wszystko zależy od powtórek. Powiedziałem kiedyś malarzowi Osmo Rauhali, że chciałbym umieć rysować. On odparł, że to możliwe. Wystarczy dziesięć tysięcy godzin ćwiczeń”.

Viita‍ zanosi się krótkim śmiechem. „Kimi chętnie powtarzał ćwiczenia, nie zmuszał się do nich”. Fizjoterapeuta dolewa herbaty z termosu i opowiada o swojej wieloletniej pracy ze sportowcami. Następne (i ostatnie) cztery lata zamierza poświęcić starszym ludziom. Interesuje go ruch. Od kolebki do grobu. „Gdy człowiek wstaje z łóżka, to jest jak cud, który daje dużo radości. Jesteśmy młodzi tak długo, jak funkcjonuje nasz kręgosłup.‌ Praktyka, czyli linia frontu to coś dla mnie. Dlatego będę pracował z ludźmi do końca”.

Viita‌ stwierdza, że nasze filiżanki są puste. Czas, by obejrzeć siłownię i basen. Idziemy przez ciemne zakamarki budynku. To pomieszczenia dawnego hotelu Aurora. Na końcu długiego korytarza mieści się skromna siłownia, w której znajdują się wyłącznie niezbędne urządzenia. Ciężarki, sztangi, piłki, stojaki i ławki.

Wyciąga‍ deskę, pod którą wkłada się rolkę albo piłkę. Taka równoważnia nosi nazwę rola bola.

„To‍ wspaniałe urządzenie do ćwiczenia równowagi. Kimi wykorzystywał w tym celu kulę do kręgli, a niewielu to potrafi”.

Fizjoterapeuta‍ rzuca dwie grube, pofałdowane poduszki na podłogę i prosi, żebym na nich stanął. Nazywa je łapami. Trudno utrzymać na nich równowagę, mięśnie mi drżą. Viita podaje mi kijek, którym się podpieram. Punkt ciężkości do przodu, wzrok skierowany w ścianę. Chwieję się. A teraz mam przykucnąć. Powoli. Viita się uśmiecha. „Ciężar przenosi się na kostki, aktywuje je. Tym krótkim ćwiczeniem możesz wzmocnić małe mięśnie kostek”. Przenoszę się z łap na podłogę, czuję napięcie w stawie skokowym.

Fizjoterapeuta‍ prowadzi mnie nad basen, stoimy tam przez chwilę w milczeniu. Viita studiował w Oklahomie, na uniwersytecie w Tulsa, gdzie zobaczył coś takiego, co dało mu dużo do myślenia. Ludzi po ciężkich operacjach kolan zaraz po zdjęciu szwów prowadzono do basenu, żeby ruszali nogami w wodzie. Łagodne i bezbolesne ćwiczenie. To właśnie Viita sprowadził do Finlandii bieganie w wodzie.

Rozmawiamy‍ o życiu. Viita opowiada, że wierzy w Niebo i przenosi wzrok na sufit. „Stwórca wezwał mnie, bym przez ostatnie lata pracował ze starszymi ludźmi. Oprócz tego w wolnym czasie organizuję zajęcia kondycyjne dla osób w podeszłym wieku. Zachowuję się pewnie jak pastor, który mówi, że trzeba umęczyć ciało, jeśli się prowadziło złe życie”.

Rozmawiamy‌ o Kimim. „On ma wielkie serce. Patrzy i słucha, ale nie od razu odpowiada. Gdy człowiek mówi, to niczego nie wyczuwa. Pewien stary mnich stwierdził kiedyś, że powinno się zbierać obserwacje. Kimi niechętnie rozmawia z całkiem obcymi ludźmi. Niepotrzebna rozmowa wyczerpuje akumulator, a ten powinien być pełen. Gdy Kimi się odezwie, jest to często przemyślana wypowiedź”.

Mówimy‍ o starszych ludziach, o tym, jak ich należy podnosić. Nagle Viita zbliża się do mnie i demonstruje to. „Poszedłem na salę, na której ćwiczą zapaśnicy, żeby podpatrzeć ich ruchy i chwyty. W zapasach trzeba stanąć blisko przeciwnika. I chwycić go pod żebra”. Wsuwa ręce pod moje pachy, łapie za plecy i podnosi mnie do pozycji stojącej. Mocno i bezpiecznie. Czuję się niczym młody starzec i przypominam sobie, co o fizjoterapeucie mówił Kimi: „On jest trochę inny”.

5 Fiński‍ hokeista.

NARODZINY‌ KIEROWCY WYŚCIGOWEGO

Espoo,‍ Kurutie, lato 2000 roku. Kimi i jego kuzyn Jouni Forström piją piwo w wyżej położonej części ogrodu. Dzwoni telefon. Długa seria cyfr na wyświetlaczu sugeruje, że to ktoś z zagranicy. Menedżer David Robertson. Kimi stawia puszkę na ziemi, przykłada słuchawkę do ucha. Dave informuje go, że we wrześniu będzie testował bolid F1 należący do Saubera.

To‍ nie może być prawda.

To‌ jest prawda.

Dave‍ mówi, że szczegóły omówią później. Kimi oświadcza kuzynowi Jouniemu, że ma powód do wypicia jeszcze jednego piwa, by uczcić wiadomość. Ale przedtem musi dokądś zadzwonić.

Sauber,‍ 2006 r. (ZDJĘCIE:‌ SUTTON IMAGES)

Środkowa‌ Finlandia, las, ten sam dzień. Masa i Paula oglądają rajd samochodowy, w którym bierze udział ich starszy syn. Brzęczy komórka Masy. Dzwoni Kimi z krótką, ale tak istotną wiadomością, że przeszywa ona serce. Ojciec musi usiąść. Gdzieś na uboczu. Paula widzi, że Masa poszedł za stary rodzinny samochód dostawczy, by odpocząć. To nic dziwnego. On często tak siedzi z czapką zsuniętą na tył głowy i planuje coś nowego. Paula uważa, że Masa urodził się w starej skórze, zachowuje się, jakby był starszy niż w rzeczywistości, i zawsze coś obmyśla. Ale teraz wygląda inaczej, jakby go poraził prąd. Na pytanie żony, czy coś się stało, odpowiada, że Kimi pojedzie we wrześniu testować samochód F1 Saubera. Paula czuje, że kręci się jej w głowie. Masa ją podtrzymuje.

Po‍ pewnym czasie asystentka Räikkönena, Kikka Kuosmanen, dzwoni z informacją, że zdaniem Davida Robertsona byłoby dobrze, gdyby rodzice przyjechali oglądać jazdy testowe. Paula i Masa się wahają. Nie stać ich na taką podróż. To dwanaście tysięcy marek: dzisiaj około dwóch tysięcy euro.

Raz‍ w życiu.

Taka‍ okazja się nie powtórzy.

Weźmie‌ się kredyt.

12 września,‌ Mugello, Włochy. Wszystko wydaje się nierealne. Wiadomo tylko, że Peter Sauber szuka do stajni Toyoty nowego kierowcy na miejsce ustępującego Miki Salo.

Szczupły‌ młody człowiek wsiada do bolidu Sauber C19. Ma przed sobą pierwsze okrążenie testowe na prawdziwym samochodzie F1. Młody człowiek się boi. Nie jazdy, lecz niepowodzenia. Teraz musi pojechać szybko i utrzymać się na torze. Trzeba spełnić oczekiwania, które są tak wysokie, że ich nie widać.

Kimi‍ włącza silnik. Rozlega się straszny, przenikliwy dźwięk. Pierwsza prosta. Tu nic się nie rozstrzygnie, każdy potrafi jechać na prostej z wciśniętym do dechy gazem. O wszystkim zadecydują zakręty, to na nich zdobywa się setne sekundy. Młody człowiek kręci kierownicą. Czuje ból w karku, ręce mu drżą. Każde hamowanie i zakręt szarpie jego ciałem.

Szczupły‌ młody człowiek wsiada do bolidu Sauber C19. Ma przed sobą pierwsze okrążenie testowe na prawdziwym samochodzie F1. Młody człowiek się boi. Nie jazdy, lecz niepowodzenia.

„Początkowo‌ mogłem zrobić dwa okrążenia za jednym zamachem. Mugello jest jednym z najtrudniejszych torów. Wtedy Sauber nie miał nawet wspomagania kierownicy. Niełatwo mi było utrzymać głowę w pionie”.

Pierwszego‍ dnia Kimi przejechał dwadzieścia dziewięć okrążeń, a drugiego już czterdzieści. Miał coraz lepszy czas, zaczął panować nad samochodem. Z inżynierem od Saubera analizował dane telemetryczne i znalazł nowe punkty hamowania oraz właściwe kąty wejścia w zakręt. Efekt okazał się tak imponujący, że Peter Sauber, który przyjechał tylko na jeden dzień, nabrał pewności co do młodego Fina.

„On‍ tam fruwał. Jego nogi znajdowały się na pewno metr nad ziemią. I nawet Schumi zapytał, kim jest ten młody i szybki kierowca” — wspomina matka Räikkönena.

Peter‍ Sauber chciał pozyskać Kimiego do swojego zespołu. Ale jeszcze nic mu o tym nie powiedział. 28 września odbył się drugi test. Po nim wszystko było jasne. Narodził się kierowca Formuły 1 — Kimi Räikkönen.

Poza‍ tym, że się nie narodził. Do tego potrzebowano superlicencji. Przed sezonem w 2001 roku nie było pewności, czy Kimi dostanie pozwolenie na uczestnictwo w zawodach F1, czyli superlicencję, którą przyznaje międzynarodowa organizacja FIA. Warunkiem jej uzyskania jest doświadczenie z zawodów w niższych klasach, ale seria Renaulta, w której jeździł Kimi, nie wystarczała.

Räikkönen‌ wysłał więc list do wielmożnych panów. Jego treść ułożyli menedżerowie Steve i Dave, a Kimi przepisał go drukowanymi literami. W liście uzasadniał przekonująco, dlaczego powinien dostać pozwolenie na jazdę w seriach F1. Ówczesny prezydent FIA Max Mosley jako jedyny głosował przeciwko, a wielu znaczących działaczy branży także zapatrywało się podejrzliwie na szanse Fina w królewskiej klasie i uważało, że jego nikłe doświadczenie stanowi niepotrzebne zagrożenie dla bezpieczeństwa na torze.

W końcu‌ jednak licencja została przyznana i droga była otwarta.

„Masa‍ wydawał się niezwykle opanowany, ale w środku się gotował. Oczywiście, był dumny. Moją dobrą przyjaciółkę Anne poprosił, żeby go pociągnęła za rękaw, jak woda sodowa zacznie uderzać mu do głowy. I uderzyła, to naturalne, ale nikt nie miał odwagi mu tego powiedzieć. Tak był dumny z syna. Nigdy przecież sobie nie wyobrażaliśmy, że Kimi zajdzie tak daleko. Myśleliśmy, że może synowie zrobią międzynarodową karierę, ale jedynie jako mechanicy w jakiejś dobrej stajni. Że hobby stanie się ich pracą zarobkową” — wspomina Paula.

Kimi‍ został uznany za utalentowanego i szybkiego kierowcę, lecz jego fizyczna kondycja nie wystarczała na wytrzymanie sześćdziesięciu okrążeń podczas zawodów Formuły 1. Aby osiągnąć konieczną formę, zaczął trenować pod kierunkiem byłego fizjotrenera Ayrtona Senny, Josefa Leberera.

Po‌ raz pierwszy Räikkönen wziął udział w wyścigu F1 w Australii 4 marca 2001 roku i od razu zajął szóste miejsce. Dave i Steve Robertsonowie zrozumieli, że ryzyko się opłaciło. Ich zdaniem Kimi, który ma niezwykle silny charakter, rozwinął się, ponieważ wiele rzeczy musiał robić sam, bez dużego budżetu. W tamtym sezonie pojechał jeszcze dwa razy i zdobył czwarte miejsce.

W pierwszym‌ roku wynagrodzenie Räikkönena wyniosło pięćset tysięcy dolarów. A do tego trzeba jeszcze doliczyć pięćdziesiąt tysięcy wypłacane za każdy punkt. W tamtym czasie roczne zarobki Finów kształtowały się w granicach stu czterdziestu tysięcy marek.

Teraz‌ dopiero możemy mówić o pieniądzach, gdyż wcześniej opowiadaliśmy jedynie o ich braku.

SZKOŁA‌ STYLU

W swoim‌ debiutanckim okresie Kimi Räikkönen jeździł tak szybko, że dostał szansę pojechania jeszcze szybciej: wprawdzie kontrakt z Sauberem nadal był ważny, ale stajnia McLarena postanowiła go wykupić. Peter Sauber nie chciał się jednak zgodzić na rozwiązanie umowy. Często jest tak, że gdy się mówi o pieniądzach, to ich nie widać, no może tylko w postaci liczb na papierze. Teraz jednak przybrały one konkretną formę. McLaren wykupił Räikkönena, przekazując Szwajcarowi drogie ciężarówki i finansując wybudowanie naprawdę kosztownego tunelu aerodynamicznego. Jeszcze po latach ekipa zespołu mówiła do Kimiego żartem, że to właśnie jemu zawdzięczają to urządzenie.

McLaren,‍ 2002–2006 (ZDJĘCIE:‍ SUTTON IMAGES)

McLaren‍ odcisnął się na życiu Räikkönena mocnym śladem. Teraz Kimi był członkiem wielkiego teamu, otoczony ważnymi sponsorami, pilnowany przez surowego szefa stajni, oślepiony medialnymi lampami punktowymi. Wczoraj był obiecującym kierowcą, dzisiaj miał odnosić sukcesy. Został dostrzeżony.

Sportowiec,‍ który ledwo ukończył dwadzieścia lat, dostał to, czego chciał: szybkość. I oprócz tego jeszcze coś, co towarzyszy szybkości — nadmierną uwagę. Nigdzie nie mógł zaznać spokoju, jego prywatne życie stało się pożywką dla plotek. Czasem dostawał rózgą, a czasem głaskano go po głowie.

Rok‍ wcześniej Kimi poznał pewną modelkę, dziewiętnastoletnią Jenni Dahlman. Wkrótce para się zaręczyła, a po zalegalizowaniu związku stali się wielkimi celebrytami małego kraju.

Początek‍ był wspaniały, wszystko zapowiadało się znakomicie. Lecz następne wyścigi w Malezji pokazały natychmiast to, co było przekleństwem w czasie jego pracy dla McLarena: psujące się silniki.

Podczas‍ pierwszego wyścigu w Australii Kimi zajął trzecie miejsce i zrobił najszybsze podczas całych zawodów okrążenie. Początek był wspaniały, wszystko zapowiadało się znakomicie. Lecz następne wyścigi w Malezji pokazały natychmiast to, co było przekleństwem w czasie jego pracy dla McLarena: psujące się silniki.

W żadnej‍ innej dyscyplinie sportowej sukces nie zależy tak bardzo od sprzętu jak w Formule 1. W trakcie sezonów u McLarena, w latach 2002–2006, silnik w bolidzie Kimiego dwanaście razy odmówił posłuszeństwa w czasie wyścigów. Punkty, które wydawały się pewne, poszły w siną dal. Bez technicznych problemów Kimi mógłby zdobyć dwa mistrzostwa. Oczywiście w innych sportach sprzęt także się psuje, lecz trudno się spodziewać, że przyniesie to aż tak fatalne skutki. W narciarstwie przełajowym zawodzi czasem smarowanie nart, ale nie ma narciarza, który by za wszystkie niepowodzenia w swojej karierze oskarżał ekipę serwisową. Nie można sobie też wyobrazić Rogera Federera winiącego za swoją klęskę złą rakietę tenisową lub nierówno lecącą piłkę.

W języku‍ Formuły 1 stosuje się tryb przypuszczający: „Gdyby tylko silnik wytrzymał. Gdyby tamten kierowca nie wpadł na mnie na zakręcie. Gdyby samochód bezpieczeństwa nie wjechał na tor. Gdyby babcia była dziadkiem, a krowa umiała latać”. Gdybanie jest ulubionym zajęciem w boksach. Na drugim miejscu stoją plotki.

W jednym‌ przypadku Kimi nie musiał gdybać: w 2002 roku sfinansował remont swojego domu rodzinnego i przy tej okazji wyposażył budynek w toaletę. Prawdopodobnie wielu najlepszych kierowców Formuły 1 siedziało na ciepłej desce klozetowej już od dziecka.

McLaren‌ to była twarda szkoła. Dyscypliny i porządku pilnował tam srogi dyrektor, szef zespołu Ron Dennis. W garażu kłębiło się mnóstwo zachowujących się swobodnie i znających się na rzeczy facetów, a wśród nich inżynier wyścigowy Mark Slade oraz mechanicy Marc „Elvis” Priestley, „Gear-box-Philly”, Marcus Prosser i wielu innych fachowców patrzących na świat z poziomu asfaltu. I oczywiście fizjotrener Mark Anall, który nadal jest zaufanym człowiekiem Kimiego i który działał wtedy jako „telefon” Rona. Gdy Kimi zrobił coś niestosownego, Ron Dennis dzwonił do Marka i pytał, co tak naprawdę się stało.

W zespole‍ McLarena Kimi wrósł w nieprzewidywalny świat, w którym najszybszy danego dnia kierowca mógł z powodu usterki opony lub bolidu zamienić się błyskawicznie w najwolniejszego. Wystawiało to na próbę silny, jak się okazało, charakter Fina. Wspólnego ducha teamu wzmacniano też poza garażem, i czasami duch ten zalatywał czymś mocnym.

Kimi‌ siedzi na szarej sofie i ze spokojem wspomina okres McLarena i Rona Dennisa, chociaż nie zawsze było wtedy spokojnie. Jednak czas wszystko wygładza.

„Ron‍ Dennis miał bzika na punkcie kontrolowania. Na pewno dotyczy to wszystkiego. Nie sprawdza ludzi celowo, tylko taki już jest. Wszystko musi być jasne, papiery i rzeczy. Ja teraz też lubię, gdy w domu sprawy są w porządku, a nie jak po eksplozji. Mam to na pewno od Rona. On mnie tak specjalnie nie stresował, chyba sam się bardziej denerwował tym, co robiłem, gdy w jakiejś gazecie pisali, że balowałem. Ja miałem to w dupie, lecz dla niego było to na pewno trudne”.

Ogień‍ i woda. Dwa przeciwieństwa, ale spotykali się gdzieś pośrodku, połączeni wspólną pasją: obaj chcieli wygrać. Mieli jednak całkowicie inne poglądy na spędzanie wolnego czasu i publiczny wizerunek. Choćby z tego powodu, że jeden był dwudziestotrzyletnim gagatkiem z robotniczej rodziny, a drugi odpowiedzialnym szefem zespołu Formuły 1 w wieku pięćdziesięciu trzech lat. Ron posiadał świadomy styl, umiał się zachować, a Kimi był dzieckiem natury kierującym się instynktem.

Do‌ grupy sponsorów McLarena należały dwie firmy z luksusowymi towarami: szwajcarski producent zegarków TAG Heuer i niemiecki Hugo Boss. Ten ostatni chciał — rzecz jasna — ubierać swoich kierowców.

„W czasach‌ McLarena musiałem zwracać uwagę na ubranie. Te garnitury Bossa były straszne, takie czarne i błyszczące. Okropne w noszeniu. Ale Ron uważał, że wszystko powinno być najlepsze”.

Iceman.‌ To przezwisko nadał Kimiemu Ron Dennis. O tym, jaki jest Fin, świadczy ono najwyżej w połowie, ale odzwierciedla dokładnie jego zawodową osobowość: pochodzi z zimnego kraju, jeździ ostro, mówi mało, nie tłumaczy się wcale, wykonuje swoją pracę najlepiej, jak potrafi, i rusza na następne wyścigi. Nieco później doszły do tego jeszcze ciemne okulary, zdejmowane tylko przed kąpielą pod prysznicem.

Zawodowi‍ bokserzy i zapaśnicy w stylu wolnym mają prawie zawsze jakieś przezwiska. Kryją się za nimi, bo łatwiej im wtedy uderzać i upuszczać krwi przeciwnikom bez obawy, że splamią cywilne nazwiska. Kimi nie korzysta z przezwiska Iceman w życiu cywilnym, tak jak fiński zawodowy bokser Jukka Järvinen nie posługuje się na co dzień swoim, które brzmi Kat Käpyli. Niezbyt udana jest także ksywka Idi należąca do jego kolegi, Amina Asikainena. To, co dobrze funkcjonuje na torze i w zapowiedziach między rundami, nie pasuje do salonu ani do zakupów w domu towarowym. Iceman sprawdza się nadzwyczajnie na torze wyścigowym i w jego bezpośrednim sąsiedztwie, ale topi się w cieple zwykłych rodzinnych dni, nie przystając do nich.

Cztery‍ lata u McLarena nauczyły Räikkönena wszystkiego i jeszcze trochę. Gdy był u Saubera, mówił już językiem pozwalającym na przetrwanie, czyli łamanym angielskim. Teraz ma bardziej rozbudowane słownictwo, ale nadal odzywa się tylko okazyjnie: zespołowi komunikuje to co konieczne, a prasie nie mówi nic. Przede wszystkim Kimi wszedł w dobry zespół, racingową rodzinę. Jego podstawę stanowili fizjotrener Mark Arnall i inżynier wyścigowy Mark Slade, który pracował w stajni już za czasów Miki Häkkinena.

Iceman.‍ To przezwisko nadał Kimiemu Ron Dennis. O tym, jaki jest Räikkönen, świadczy ono najwyżej w połowie.

„Cholernie‍ dobrze dogadywałem się ze Slade’em. Prosiłem go, żeby się przeniósł ze mną do Ferrari, ale to była dla niego trudna decyzja, bo miał rodzinę i musiałby się przeprowadzić do Włoch. Gdy po rajdzie negocjowałem z Lotusem, powiedziałem, że chcę sam wybrać inżyniera. Trzeba mieć dobrego inżyniera, bo inaczej nic z tej zabawy nie wyjdzie. Wiedziałem, że zasadniczo Slade był wolny, gdyż u Mercedesa zajmował się zupełnie czymś innym. Ludzi Lotusa poznał już wcześniej. Pod tym względem wydawał mi się idealnym kandydatem. Mój obecny inżynier Dave Greenwood (teraz pracuje dla zespołu Mano, a jego miejsce zajął Carlo Santi) i Mark Slade to najlepsi inżynierowie, jakich miałem kiedykolwiek. Są bardzo do siebie podobni, mogliby być braćmi”.

Mark‍ Slade okazał się naprawdę dokładnym człowiekiem, któremu nie warto było podskakiwać, bo gdy się rozgniewał, to rzucał długopisem z całej siły.

„Raz‌ przywiązaliśmy mu ten długopis, no i nie poleciał daleko”.

Zespół‌ zżył się z sobą, bo w tamtym okresie samochód można było testować tyle razy, ile się chciało, niekiedy sześć dni pod rząd i między wyścigami. Sponsorzy dbali też o to, żeby nikomu się nie nudziło. Mercedes, West, TAG Heuer i Hugo Boss — wszyscy chcieli kierowcę dla siebie.

Lata‌ nigdy nie są bliźniaczo podobne do siebie. U McLarena też nie były. Spokojna jazda, niczym po równym asfalcie, przypominała po jakimś czasie przejażdżkę kolejką górską. Już w trakcie pierwszego sezonu psuły się silniki albo Kimi miał pecha. W wyścigu we Francji, na torze koło miasteczka Magny-Cours prowadził na przedostatnim okrążeniu i był blisko swojego pierwszego zwycięstwa, gdy wszystko popsuła plama oleju pozostawiona na ostatnim zakręcie przez Allana McNisha z Toyoty.

„Musiałem‌ hamować i zjechałem z toru, a Schumi wyprzedził mnie bez wysiłku. Długo mnie to wkurwiało. Mogłem zdobyć swoje pierwsze zwycięstwo w wyścigu”.

W następnym‌ roku Räikkönen zwyciężył po raz pierwszy w życiu podczas zawodów w Malezji, ale nie cieszył się tym pod koniec roku. Mistrzostwo świata zabrał mu lepszy o dwa punkty Schumacher. No i znowu: gdyby technika nie zawiodła w tym a tym wyścigu, to…

W 2005 roku‍ znów nadarzyła się okazja do zdobycia mistrzostwa, ale silniki kaszlały, osie napędowe stukały, a podczas zawodów w Niemczech‌ zostało uszkodzone zawieszenie koła. Trzeba było zmieniać silniki, za co przyznawano kary przesunięcia o dziesięć miejsc startowych. Ale ruszający nawet z tak dalekiej pozycji Kimi często stawał na podium.

W tym‌ samym roku w trakcie wyścigu w Japonii pokazał, co rzeczywiście oznacza wytrwałość. Wystartował do jazdy z bardzo daleka, bo aż z siedemnastego miejsca. Tu wyprzedził, tam wyprzedził i bolid po bolidzie zostawały w tyle. Na ostatnim okrążeniu miał przed sobą jedynie Giancarla Fisichellę.

„Potem‌ wyprzedziłem jeszcze Giancarla Fisichellę. Poszło gładko. To sobie zapamiętałem. No i oczywiście zwycięstwo w wyścigu w Malezji”.

Co‍ mu jeszcze pozostało po pięciu latach u McLarena? Czego się tam nauczył? Wytrzymywać ból i radzić sobie z pechem. Rozumieć inżyniera w pół słowa, a w dwa słowa szefa zespołu. Co zmieniło się w ciągu tych pięciu lat? Na jakiego człowieka wyrósł w brytyjskiej szkole? Czy to przypadek, że na jednym z jego kasków widnieje nazwisko Jamesa Hunta?

Goniące‌ za sensacją gazety opisywały wielkimi i grubymi literami, jak Kimi spędza wolne chwile. Niekiedy dawał ku temu powód. Czasem balował tak ochoczo, że można zrozumieć krzyczące tytuły. Ale zamieszczanie na pierwszej stronie obszernego artykułu o tym, jak Räikkönen jodłuje podczas karaoke, to już przesada. Może w końcu jednak Kimi prowadził całkiem zwyczajne życie racingowe, ale w nieodpowiednim czasie? I co to znaczy normalne? Z czyjego punktu widzenia?

Nam‍ dzisiaj trudno zajrzeć do innego czasu. Czy naprawdę? W pokoju Kimiego ten inny czas znajduje się w odległości pół metra. Na półce, na honorowym miejscu spoczywa kask z nazwiskiem Jamesa Hunta, który Räikkönen miał na głowie podczas wyścigu w Monaco. Pod tym nazwiskiem zgłosił się też do zawodów w jeździe na skuterach śnieżnych.

Dlaczego‍ właśnie James Hunt? I co takiego szczególnego jest w stajni McLarena? Odpowiedź brzmi — Anglia. Magia zamkniętego toru ma tam długie, zakrapiane i krwawe tradycje. James Hunt był jednym z najsłynniejszych brytyjskich kierowców wyścigowych, człowiekiem o gorącej głowie, który żył lekkomyślnie i z powodu licznych kolizji dostał przezwisko „Hunt the Shunt”. W roku 1976 zdobył mistrzostwo świata w Formule 1, ale najlepiej został zapamiętany ze względu na swój styl życia, który teraz wydaje się niewłaściwy. To, co wtedy było normą, obecnie przeraża.

Co‍ więc pociąga Kimiego w tych minionych czasach?

„Za‌ Hunta szacunek wobec drugiego kierowcy wyścigowego był o wiele większy. Jeśli ktoś stuknął kogoś w bok, groziło to śmiercią, bo zbiorniki na benzynę znajdowały się po obu stronach samochodu. Teraz wszystko jest o wiele bezpieczniejsze, można się wygłupiać. Wtedy to nie było możliwe. Kierowcy szanowali się bardzo, bo wiedzieli, że chodzi o życie. Teraz jeśli ktoś się przed kogoś wepchnie, to nic takiego się nie dzieje. W tamtych czasach kierowcy częściej się spotykali, wychodzili razem na miasto. Pewnie takie poczucie więzi było spowodowane strachem przed śmiercią” — mówi Kimi, i potwierdza to James Hunt, podsumowując w napisanej przez Geralda Donaldsona biografii:

„Lepiej‌ zabalować dzisiaj wieczór, bo być może nie będzie już następnego”.

Łączenie‌ zabawy ze śmiercią zakrawa na groteskę, ale wtedy to była prawda. W latach 1970–1982 w wyścigach Formuły zginęło jedenastu kierowców. Ponadto według wszelkiego prawdopodobieństwa jeszcze jeden powinien być dziś martwy. Jednak ten bardzo poparzony sportowiec nadal przyjeżdża na wyścigi i chodzi od mikrofonu do mikrofonu, udzielając wywiadów dotyczących tej dyscypliny i obowiązujących w niej zasad. Doświadczenie Nikiego Laudy i jego spalona skóra nie pozwalają dziennikarzom zasnąć.

W roku‌ 1976 na torze w Nürburg Lauda uległ poważnemu wypadkowi, doznał głębokich oparzeń i mało nie stracił życia. Katolicki ksiądz zdążył mu udzielić zgodnie z tradycją ostatniego namaszczenia, ale po niecałym miesiącu Lauda znów usiadł za kierownicą Ferrari. Wówczas nadwozie bolidów wykonywano z aluminium. Elementy z włókna węglowego wprowadzono dopiero w latach osiemdziesiątych XX wieku.

Świat‌ wyścigów Formuły w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych był zupełnie inny niż obecnie. Kierowcy palili papierosy i palili się w swoich samochodach. Żyli, jakby jutro miało nigdy nie nastać, i czasem był to rzeczywiście ich ostatni dzień. Piwo odmierzano wiadrami, a papierosy liczono na kartony.

Kimi‍ nie tęskni za brakiem poczucia bezpieczeństwa ani za piwem, tylko za swobodną, beztroską i pozbawioną pompatyczności atmosferą. Być może szczyptę tej zabawy miał u McLarena.

„W żadnym‌ wypadku nie będę nosił marynarki. Młodzi ludzie nie chcą, żeby wszyscy wyglądali jak Jackie Stewart! Nie zamierzam ubierać się w żadne błazeńskie stroje, życie jest za krótkie na to, żeby się godzić na wszystkie żądania”. Tak powiadał James Hunt i tak mógłby powiedzieć Kimi Räikkönen.

Hunt‌ palił papierosa za papierosem, w szczytowym okresie nawet do czterdziestu dziennie. Kimi popala tylko czasami.

„Za‌ młodu paliłem przez dwa lata, ale później, w trakcie swojej kariery, tylko okazjonalnie. Z tym że po pijaku kopciłem, ile się da, a często byłem pijany. Gdy pracowałem dla Lotusa, jarałem i w garażu, i wtedy, gdy szedłem na piwo z szefem zespołu. Potem już nie paliłem za dużo. Mam przecież astmę, więc skończyłem z codziennymi szlugami. Niekiedy popalałem fajki bez filtra. Rano trochę kaszlałem. I wszyscy przecież wiedzą, że czasem zażywam snus, ale nikt tego nie komentuje”.

W angielskich‌ kręgach racingowych od dawna podtrzymuje się tradycję picia alkoholu, którą kontynuował także zespół McLarena. Kimi cenił te zwyczaje i miał wsparcie w bliskim otoczeniu. Mechaników i fachowców zmieniających opony ujmowało naturalnie to, że kierowca pociągał razem z nimi.

„Tak,‍ piłem kurewsko dużo, jeśli się pomyśli, że jestem przecież kierowcą wyścigowym. Na pewno ciągnąłem więcej niż oni wszyscy i to niejednokrotnie. Teraz już tak nie mam, że czekam, aż się będę mógł napić po sezonie. Nie czekam na zakończenie kariery, żeby chlać alkohol. Tak, piłem na umór, ale już nie muszę”.

Recepta‍ Jamesa Hunta na wesoły wieczór była taka: gadanie o byle czym z kolegami przed telewizorem, pod nosem jedzenie na wynos, kilka piw i może skręt z marihuaną. Recepta Kimiego na wesoły wieczór w dzisiejszych czasach bardzo odbiega od tego wyobrażenia, ale on także, nawet w stanie upojenia alkoholowego, nie zamawiał stolika w restauracji z gwiazdkami Michelin.

W roku‌ 1978 James Hunt był świadkiem walki ze śmiercią swojego rywala w wyścigach, Ronniego Petersona. Hunt pierwszy pobiegł w stronę płonącego bolidu i próbował pomóc kierowcy. Właśnie z tego powodu i z powodu innych fatalnych wypadków zaczął się bać coraz bardziej.

„Myśl‍ o śmierci piekielnie mnie przeraża. Czasem zastanawiam się, jak to jest być martwym i czy istnieje życie pośmiertne. Chcę skończyć z tą robotą, jak tylko przyjdzie na to czas. Dlatego muszę przeżyć, a w sporcie motorowym oznacza to, że powinienem unikać ryzyka najlepiej, jak potrafię. Wyścigi trzymają mnie przy życiu, ale jednocześnie wzbudzają we mnie okropny strach”.

Kimi‍ się nie boi, ponieważ samochody są teraz o wiele bezpieczniejsze niż za czasów Hunta. Natomiast zawsze nienawidził tego, co się dzieje wokół tej dyscypliny, podobnie jak Hunt, który nie cierpiał wielkich uroczystości, na których znajdował się w środku uwagi nieznanych sobie ludzi. Obu kierowców łączy także ogromny pęd do rywalizowania. „Jeśli nie dostanę się na szczyt Formuły 1, to może uda mi się to w jakieś innej dyscyplinie” — oświadczył Hunt za młodu.

Kimi‍ uważa, że szybka jazda jest najbezpieczniejsza. Tego samego zdania był Hunt: „Im szybciej jadę, tym lepiej skupiam się na swojej pracy i tym mniej robię błędów”.

Przed‍ każdym wyścigiem Hunt zamieniał się w kłębek nerwów. Chodził tam i z powrotem po boksach, palił papierosa za papierosem, nakładał kask, potem go ściągał i wymiotował. Przed wyścigiem Kimi ma tylko jeden rytuał: „Zawsze wsiadam do samochodu z prawej strony”.

Przed‌ wyścigiem Kimi ma tylko jeden rytuał: „Zawsze wsiadam do samochodu z prawej strony”.

Z biografii‍ Jamesa Hunta można się dowiedzieć, że uwielbiał ptaki i zwierzęta. Najbardziej kochał psa Oscara i właśnie jemu poświęcał się całkowicie. Publiczność nigdy nie poznała tej wrażliwej cechy Anglika. Kimi natomiast kocha dzieci, co publicznie wiadomo.

8 lipca‍ 1979 roku James Hunt oznajmił, że przechodzi na emeryturę. Jego życie określiło dwanaście lat jazdy w wyścigach. Niedługo minie osiemnaście lat, od kiedy Räikkönen rozpoczął swoją karierę kierowcy, ale jej końca nie widać.

Hunt‌ miał ciężką depresję. W końcu znalazł spokój ducha, rzucił papierosy i alkohol niemal zupełnie. Poznał Helen Dixon, której oświadczył się telefonicznie. Dwa dni po zaręczynach, w 1993 roku zmarł w wyniku rozległego zawału serca, mając zaledwie czterdzieści dwa lata. Kimi zakochał się w Minttu Virtanen w 2013 roku i zrezygnował z trwających wiele dni pijackich imprez. Teraz ma trzydzieści osiem lat i jest ojcem dwójki dzieci. Postanowił, że po zakończeniu kariery kupi sobie psa.

PUNKT

Zwycięstwo‍ oznacza zawsze klęskę kogoś innego, jest jak twarda pestka tkwiąca w awokado. Kimi nie zdobyłby mistrzostwa świata w wyścigach bez dwóch pod rząd przegranych Lewisa Hamiltona. Jednak fakt ten wcale nie umniejsza wartości tytułu mistrzowskiego Räikkönena. Kimi zasłużył sobie na niego, gdyż zdobył jeden dodatkowy i bardzo potrzebny punkt. Ukoronowaniem słodkiego zwycięstwa było to, że mistrzostwo przyszło od razu w pierwszym roku jazdy dla Ferrari. W latach 2002–2006 u McLarena Räikkönen otarł się o nie dwa razy.

A sukces‍ ten wydawał się niemożliwy. Z siedemnastu wyścigów sezonu Kimi wygrał sześć. W najgorszym okresie tracił dwadzieścia sześć punktów do Hamiltona zajmującego pozycję lidera. Przed ostatnim wyścigiem szansę na mistrzostwo świata mieli trzej kierowcy: Lewis Hamilton ze stoma siedmioma punktami, Fernando Alonzo ze stoma trzema i Kimi Räikkönen ze stoma punktami.

21 października‌ 2007 roku na torze Interlagos o godzinie dwudziestej pierwszej czasu fińskiego można się było jeszcze spodziewać wszystkiego.

Czerwony‌ samochód Kimiego rusza z trzeciej pozycji. Räikkönen jedzie pewnie, Hamilton źle. Kimi musi zwyciężyć, Hamilton musi być siódmy. Szczęście jednego zależy od nieszczęścia drugiego.

Brama‍ znajdującego się w Porkkalanniemi, w gminie Kirkkonummi domu jest zamknięta. W środku są tylko Paula i Masa oraz ich dobrzy przyjaciele Ani i Kari. Matka Kimiego zabroniła prasie przychodzić, choć dziennikarze chcieli oglądać decydujący wyścig razem z rodzicami fińskiego kierowcy. Paula się uparła, choć Masa cieszyłby się z rozgłosu, więc obiecała mu, że dziennikarze wejdą, jeśli Kimi zdobędzie mistrzostwo.

Paula‌ się denerwuje, jak zawsze, gdy jedzie jej syn. Kari i Masa idą na górę oglądać telewizję, a kobiety zostają na dole. Gasną światła.

Czerwony‌ samochód Kimiego rusza z trzeciej pozycji. Räikkönen jedzie pewnie, Hamilton źle. Kimi musi zwyciężyć, Hamilton musi być siódmy. Szczęście jednego zależy od nieszczęścia drugiego.

Mistrz‍ świata 2007 (zdjęcie:‍ Sutton Images)

Podczas‍ oglądania wyścigu Paula pije zazwyczaj koniak, ale teraz zapomniała nalać sobie tego uspokajającego płynu. Przed nią i Ani stoją jedynie butelki wody mineralnej i kieliszki z winem musującym. Obie piją ten pospolity syczący napój z namaszczeniem. Na górze Masa i Kari mają coś mocniejszego, ale Paula nie wybiera się tam teraz. Nie chce się nigdzie ruszać, bo Kimi prowadzi.

Przez‌ pięć ostatnich okrążeń stoi w rogu pokoju, trzymając wiadro na wypadek mdłości. Jej syn wykonuje końcowe okrążenia pewnie i w ładnym stylu. Przejeżdża przez metę jako zwycięzca, ale jeszcze nie jako mistrz świata. Musi dostać przez radio wiadomość potwierdzającą miejsce, które zajął Hamilton. Po‌ pokonaniu połówki okrążenia od linii mety otrzymuje informację, że wyprzedził rywala o jedno okrążenie. Kimi zdobywa mistrzostwo świata jednym punktem.

Masa‍ bierze nożyczki i obcina sobie włosy. Z czystą głową przyjmuje do wiadomości tytuł syna. Paula wyciera kąciki oczu i idzie poszukać lepszego ubrania, by zastąpić nim domowe ciuchy. Ani przygotowuje kawę. W domofonie rozlega się głos męża siostry Pauli, Jussiego Rapali. Pojawia się on na podwórku domu letniego z dziennikarzami, mówiąc, że weszli jednocześnie z nim. Robi się zamieszanie.

Kimi‌ puszcza prysznic z wina musującego i dziękuje za mistrzostwo teamowi Ferrari oraz swojej rodzinie. Zdobył to, co mógł zdobyć już dwa lata temu u McLarena, gdyby silniki się nie psuły. Gdybanie się skończyło, teraz trzeba pójść w osłonięte przed spojrzeniami widzów miejsce, dołączyć do teamu i świętować z zespołem. Chłopiec pochodzący z mocno zżytej ze sobą rodziny chce być teraz z czerwoną rodziną.

Paula‌ i Masa próbują się do niego dodzwonić. W końcu im się to udaje. Rodzice płaczą i krzyczą do telefonu, nie znajdują słów, niemal wyskakują ze skóry. W ich zwycięstwie nie kryje się porażka, tylko ogromna ilość wspólnych doświadczeń: płacz, śmiech, awarie osi napędowych, zapach smaru łańcuchowego, tysiące kilometrów w starym samochodzie dostawczym, puste słowa podejrzanych sponsorów, uściski dłoni godnych zaufania ludzi, strach, napięcie, zaciskanie pasa. Brakuje słów, gdy ma się za sobą tak wiele czynów.

Kimi‍ jedzie do hotelu ze swoim teamem. W świętowaniu zwycięstwa następuje poślizg. Muszą zaczekać na oczywistą decyzję dotyczącą żałosnego protestu w sprawie temperatury paliwa w bolidach Nico Rosberga, Nicka Heidfelda i Roberta Kubicy. Protest zostaje odrzucony. Mistrzostwo świata jest zapewnione. Butelki się otwierają i płyn leje się w gardła. Chęci do pociągania go starcza aż do rana.

Paula‌ i Masa budzą się, a w małym kraju nastają wielkie chwile. Prasa chce wszystko, no i dostaje dużo. Rodzice udzielają wywiadów, opowiadają o swoich odczuciach, dobierają słowa.

Kimi‌ ma jeszcze jeden dzień pracy przed sobą. Jedzie do Włoch, do Mugello. Tam, gdzie wszystko się zaczęło od testów dla Saubera 12 września 2000 roku. Na miejscu są zarówno fińscy, jak zagraniczni reporterzy. Koło się zamyka.

W Helsinkach‌ otwierają się drzwi nocnego klubu Bläk. Przychodzą tam rodzina i przyjaciele, wszyscy czekają na Kimiego, który w końcu się zjawia. Noc przechodzi gładko w poranek.

Włodarze‌ miasta Espoo znajdują się w trudnej sytuacji. Zastanawiają się, jak można by utrwalić pamięć wielkiego syna dzielnicy Karhusuo. Biegacze narciarscy i oszczepnicy otrzymują zazwyczaj działki nad jeziorem albo domy z gotowych elementów, lecz jak można uhonorować kierowcę wyścigowego, który już jest nienaturalnie bogaty?

Miasto‌ planuje wybudowanie nowego toru motocrossowego, ale przedsięwzięcie znajduje się jeszcze w fazie projektu. Tor ma być położony w pobliżu wysypiska śmieci Ämmässuo. Włodarze zauważają, że biegnie za nim ulica i wpadają na pomysł, by ochrzcić ją nazwiskiem Räikkönena. Jakież to wspaniałe, uczcić w ten sposób świeżo upieczonego mistrza świata. Mówią o tym Kimiemu, który nie pali się do tego pomysłu. Z jakiegoś powodu nie interesuje go dedykowana mu droga, która prowadzi donikąd i przy której widać jedynie mewy latające nad wysypiskiem. Sprawa zostaje pogrzebana, podobnie jak cały projekt z torem motocrossowym. Droga otrzymuje oficjalną nazwę — Kulmakorventie.

RAJDOWY‌ CHŁOP

Gdy‌ pod koniec września 2009 roku przyszła wiadomość od Ferrari o rozwiązaniu umowy z Räikkönenem na rok przed wygaśnięciem kontraktu, nikt nie wiedział, co się wydarzy. Czy Kimi zakończy swoją karierę, czy przejdzie do innego zespołu, i co właściwie zrobi? Okazało się jednak, że Räikkönen miał dosyć produktów ubocznych cyrku o nazwie Formuła 1: gadania o głupotach i politykowania.

To,‌ że wtedy zaczął jeździć w rajdach, było zaskakujące tylko dla tych, którzy go nie znali. Już wcześniej pociągał go rajdowy świat, różniący się całkowicie od pełnego fajerwerków otoczenia Formuły 1. Kimi podziwiał szalone głowy, jadące wielkim pędem po wąskich, prowadzących przez leśne tereny drogach.

„On‍ jest rajdowym chłopem jak nikt inny” — stwierdza krótko reprezentant Räikkönena Sami Visa, który przez całe swoje życie interesował się tą dziedziną sportu i zna wielu fińskich kierowców rajdowych.

ZDJĘCIE:‍ ILARI SUHONEN

Termin‍ „rajdowy chłop” jest typowo fińskim określeniem i oznacza najlepszych kierowców rajdowych tego kraju, zwykłych, pochodzących z ludu i z lasu ludzi z gorącymi głowami. Takich, którzy dopuszczają do siebie kibiców, nie gwiazdorzą, są raczej chłopcami z sąsiedztwa. Brzmi znajomo? Wygląd Kimiego i jego zachowanie wobec innych świadczy o tym, że bliżej mu do rajdowego chłopa niż do garażowego koguta.

Simo‌ Lampinen, Timo Mäkinen, Hannu Mikkola, Timo Salonen, Henri Toivonen, Markku Alén, Juha Kankkunen, Tommi Mäkinen, Marcus Grönholm… Lista fińskich kierowców rajdowych jest długa. Z domów stojących przy żwirowych drogach i podwórek wiejskich gospodarstw wyruszyło w świat wielu młodych Finów oszołomionych szybkością.

Sami‍ Visa znał osobiście Henriego Toivonena (1956–1986), który zginął podczas Rajdu Korsyki, i jest także przyjacielem Tommiego Mäkinena. Jego zdaniem wyżej wymienionych sportowców i Kimiego łączy niepojęta wola zwycięstwa. „Wszyscy oni mogą sprawiać wrażenie palantów w trakcie weekendowego wyścigu. W takich dniach nie są miłym towarzystwem, bo zamykają się całkowicie w swoim świecie”.

Rajdy‍ nie były dla Kimiego kaprysem, ale logiczną kontynuacją kariery. Od zawsze je oglądał i interesował się nimi. Kiedyś nawet kupił od Fiata samochód rajdowy Fiat Abarth Grande Ounto S2000, którego serwisowaniem i utrzymywaniem w formie wyścigowej zajmowała się firma Tommi Mäkinen Racing. Na nim pojechał w swoim pierwszym wyścigu podczas Rajdu Tunturi (obecnie Rajdu Arktycznego) w 2009 roku.

„Kiedyś,‍ w 2005 roku, oglądałem rajd w Jyväskyli. Poszliśmy do sauny z Tommim i Kaitsu Lindströmami. Już wtedy powiedziałem Kaitsu, że jak zacznę jeździć w rajdach, to on zostanie moim pilotem. Obaj mi cholernie dużo pomogli”.

Tommi‍ Mäkinen ma za sobą ogromne doświadczenie w rajdach, a obecnie sprawuje funkcję szefa zespołu Toyota Gazoo Racing. On natychmiast rozpozna kierowcę wyścigowego, jeśli taki przed nim stanie.

„Widać‌ było wyraźnie, że Kimi dużo jeździł, od razu wiedział, jak obchodzić się z samochodem, szybko się z nim zaznajomił. Niełatwo przesiąść się z bolidu Formuły 1 do rajdowego auta. Ja sam próbowałem trochę prowadzić samochód F1. To całkiem inna bajka” — opowiada Tommi Mäkinen.

Starszy‍ brat Räikkönena często brał udział w rajdach i nie był zaskoczony wyborem Kimiego. Jego zdaniem w wyścigach rajdowych potrzebne jest dobre oko do dróg i trzeba je kilka razy przejechać z wyścigową prędkością, zanim się założy, że można rzucić wyzwanie najlepszym.

„Wiedziałem,‍ że Kimi potrafi pokonać odcinek specjalny naprawdę szybko, bo można na nim jechać wzrokowo i nie trzeba prowadzić na ślepo” — wspomina Rami, który był drugi podczas Mistrzostw Finlandii w kategorii młodzieżowej.

Kimi‍ jechał podczas Rajdowych Mistrzostw Świata z drugim fabrycznym zespołem Citroëna na samochodzie Citroën C4 WRC. Pilotował go wtedy Kaj Lindström. Wyniki były różne, ale wszyscy dobrze się bawili. Kierownicą kręcił zrelaksowany człowiek, rolę garażu pełnił kawałek lasu, a koledzy byli spoceni, oblepieni śniegiem lub pobrudzeni smarem. Brakowało luksusu, ale za to panował dobry duch. Nie było medialnego cyrku, w pobliżu kręciło się jedynie kilku dziennikarzy. Czekał na nich las i zegar, a po bokach pola i drzewa. Zegar jest obojętny, nie ma zdania, mówi tylko prawdę. Twarda, surowa i trudna rzeczywistość podobała się Kimiemu, który ciepło wspomina trzeszczący mróz i nieprzytulne warunki.

„Kiedy‍ moi menedżerowie Steve i David tam przyjechali, to aż ich zatkało, bo co do cholery, dwadzieścia stopni mrozu, nigdzie nie ma ciepłego pomieszczenia. W Formule 1 przyzwyczaili się do czegoś zupełnie innego. W rajdach jest tak, że się idzie i siada na skraju drogi, i czeka się, aż pojawią się samochody”.

Kierownicą‍ kręcił zrelaksowany człowiek, rolę garażu pełnił kawałek lasu, a koledzy byli spoceni, oblepieni śniegiem lub pobrudzeni smarem.

O tym,‍ że szybka jazda przychodzi Kimiemu naturalnie, świadczy najlepiej Arctic Lapland Rally. Na drugim odcinku specjalnym Räikkönen wypadł z trasy, ale na mecie okazało się, że do zwycięzcy zawodów Daniego Sordo miał średnio sekundę straty na jeden przejechany kilometr. Tylko sekunda na kilometr! A był to przecież jego pierwszy rajd.

Podczas‍ trzeciego rajdu sezonu w Jordanii Kimi zajął ósmą pozycję, a w Turcji piątą. Zebrał dwadzieścia pięć punktów i zdobył nagrodę Debiutanta Roku. Jednak bardziej od punktów cieszyło go to, że był rajdowym chłopem wśród innych rajdowych chłopów. A gwiazdy świeciły tylko na niebie.

„Mechanicy‌ to zupełnie inna kasta, uwijają się na mrozie, zajmują się wszystkim. Jak przewrócisz samochód i pokuśtykasz do namiotu, to w godzinę ściągną blachy z pieprzonego wozu, postukają młotkiem, naprawią wszystko i znów można jechać. Nawet jak wpadniesz nim na drzewo, to i tak zrobią ze złomu pojazd, który wygląda jak samochód. Wiele razy się temu przyglądałem i myślałem, że nic z tego nie będzie, a oni już wywijają jakimś młotem i po godzinie mówią, żeby dorzucić drewna do pieca i w drogę”.

Wcześniej‌ Kimi jeździł wyłącznie sam w ciasnym bolidzie po zamkniętym torze; teraz siedział sobie, mając przy boku pilota, a przed sobą otwartą przestrzeń, i zasuwał jak z nut czytanych mu do ucha. Ktoś inny go prowadził, oczy już nie wystarczały. Tylko dzięki gładkiej współpracy samochód trzymał się drogi przy największej prędkości.

„Nie‌ byłem przyzwyczajony do słuchania kogoś innego. Ale to właśnie zaufanie do pilota czytającego mapę i dającego wskazówki sprawia, że rajdy różnią się od Formuły 1. W drugim roku było mi łatwiej, bo znałem trasy wyścigów”.

Wtedy‍ Kimi już sam finansował jazdy. Założył zespół ICE 1 Racing i wydzierżawił od Citroëna samochód. Sezon ten okazał się jednak bardzo nierówny, a Räikkönen nie uczestniczył we wszystkich wyścigach. W końcu usunięto jego zespół z punktacji rajdowych mistrzostw świata producentów.

Mimo‌ to ma po tym wszystkim miłe wspomnienia, a jego szacunek do tej dyscypliny jeszcze wzrósł. Poza mechanikami w pamięci pozostał mu Kaj Lindström i jego praca.

„No‌ tak, człowiek uczy się tam doceniać robotę pilotów, którzy wykonują niewiarygodnie dużo pracy. Oni piszą nuty, załatwiają‍ dojazdówki i rozkłady jazdy. Potem jeszcze muszą przepisać wszystko na czysto”.

Oprócz‍ rajdów Kimi spróbował także zupełnie innego rodzaju wyścigów prowadzonych przez NASCAR w Stanach Zjednoczonych. Jedzie się tam po owalnym torze, piekielnie szybko, koło w koło, widzowie cały czas mają możliwość obserwowania samochodów, opony wymienia się lewarkiem, a paliwo tankuje‌ się pompą ręczną. Widownia słyszy rozmowy kierowcy z zespołem, wyścigom przygląda się czasem nawet sto sześćdziesiąt tysięcy ludzi, a każde zawody przyciągają przed telewizory dziesięć milionów kibiców. Po amerykańskim futbolu NASCAR jest drugą najpopularniejszą dyscypliną sportową w USA.

Luz.‍ Swoboda. Beztroska. W wyścigach NASCAR występują te same elementy co w rajdach, a dodatkową przyprawą jest niemożliwy do skopiowania amerykański styl.

„To‍ zabawa na luzie. I do tego świetnie zrobione samochody. Jak zaczynałem w Formule 1, to atmosfera była o wiele swobodniejsza. Teraz wszystkie dyscypliny stały się poważniejsze. Zniknęła z nich zabawa. Więcej pieniędzy, mniej rozrywki. Snowboard też był na początku luzacki i wesoły, a dziś to poważna sprawa”.

Kimi‍ jechał w dwóch wyścigach NASCAR w zespole Kyle Busch Motorsports, jeden raz w serii półciężarówek, a drugi raz w serii Nationwide. W pierwszych zawodach przyjechał jako piętnasty, w drugich uplasował się na dwudziestym siódmym miejscu.

Teraz‌ nie pamięta już o swoich osiągnięciach w rajdach i wyścigach NASCAR. Wtedy najważniejsza dla niego była ucieczka jak najdalej od Formuły 1 i wyśrubowanych rozkładów jazdy. Charakterystyczne jest to, że w tamtym czasie Räikkönen wcale nie chciał kontynuować kariery w swojej głównej dyscyplinie, tylko podążał za instynktem, który prowadził go w sam środek rozrywki i zabawy. I w miejsca położone daleko od domu, który już nie wydawał się domem.

MASA

Porkkalanniemi,‍ 21 grudnia 2010 roku wieczorem. Dom letni Mattiego i Pauli Räikkönenów.

Masa‌ wypija kieliszek wódki. Jest w złym humorze. Paula mówi mu, że Kimi i Jenni zapraszają ich do siebie. Masa nie ma ochoty tam iść, więc Paula oznajmia, że wybierze się sama. Do domku letniego syna będzie ze dwieście metrów. Chciałaby, żeby mąż jej towarzyszył, przecież Kimi jest w Finlandii i ma akurat czas. Dzwoni od niego do Masy, ale ten, nadal w złym humorze, nie chce przyjść.

Jest‌ wkurwiony. Dlaczego? Pozostanie to zagadką, bo nie możemy już go o to zapytać. Napiszmy więc tak: Masa jest wkurwiony prawie na pewno dlatego, że pokłócił się z Kimim, który zarzucił mu, że za dużo pije. Ostatnią kroplą było to, że ojciec po pijaku strzelał z kolegami do rzutków. Kimiego rozjątrzyło to tak bardzo, że zabrał mu broń. Teraz Masa się wstydzi i jest wkurwiony, być może właśnie w tej kolejności. I głowa już nie ta sama. Ciągle boli. Wytwarza złe uczucia, nieprzyjemne wrażenia. Uderzył się w nią mocno, gdy dwa lata temu przewrócił się na quadzie. Zostało mu po tym zaburzenie neurologiczne.

Głowę‌ pogodnego człowieka, jakim jest Masa, drążą ciemne moce, po wypadku nie potrafi robić tych wszystkich rzeczy, które wcześniej wykonywał tak umiejętnie. Koparka nie słucha rąk jak dawniej. Masa napełnia sobie kieliszek i spogląda przez okno.

Paula‍ dobrze się bawi u Kimiego i Jenni, chociaż cały czas myśli o mężu. Kochany człowiek, który dziwnie się zachowuje. Matka Kimiego wraca do domu późnym wieczorem. Masa drzemie na drewnianej kanapie. Paula prosi go, żeby poszedł na górę i położył się do łóżka. Bez skutku. W końcu stwierdza, że przecież na kanapie też może być przyjemnie i idzie na górę. Tam ogląda jeszcze przez chwilę telewizję.

Rano‍ widzi, że Masa spadł z kanapy i leży plecami na podłodze. Nie może go dobudzić. Biegnie zdenerwowana do Kimiego i prosi, żeby syn i synowa jej pomogli. Wraca prędko do domu. Masa nadal leży na podłodze, skarży się na silny ból głowy. Rodzina dzwoni po śmigłowiec pogotowia ratunkowego. Jednak Masy nie można nim przetransportować, gdyż jest w złym stanie. Kimi podtrzymuje ojcu głowę, ten wymiotuje. W końcu nadjeżdża karetka i go zabiera. Tylne światła ambulansu. Świąteczne światła.

Masa‍ zostaje odwieziony do szpitala w Töölö, dzielnicy Helsinek. Lekarze informują, że nie mogą mu za bardzo pomóc, bo udar mózgu jest bardzo rozległy. Następnego dnia przychodzi wiadomość o odłączeniu chorego od aparatury, gdyż nic już nie można zrobić. Paula i Kimi jadą do szpitala, później pojawia się także Rami. Cała rodzina spędza ostatnie chwile przy boku Masy.

Matti‌ Paavo Ilmari Räikkönen zmarł w środę, 22 grudnia 2010 roku.

Baar,‍ Szwajcaria. Pokój Kimiego, listopad 2017 roku. Chwila ciszy. Poruszam ten temat ostrożnie. Kimi Räikkönen ma za sobą niezbyt długie, ale na pewno szybkie życie. Dni w podróży nagromadziło się więcej niż tych spędzonych w domu. Droga, samolot, hotel, tor. Samochody z przodu, samochody z boku, samochody z tyłu. W ruchu nie ma czasu na myślenie, a gdy pęd się ostatecznie kończy, umysł nie od razu w to wierzy.

Śmierć‍ rodzica pokazuje dziecku ślepą ścianę, lecz nawet jeśli jest ona z betonu, to widać przez nią wyraźnie, że kiedyś przyjdzie i jego kolej. Kimi stracił ojca, mając trzydzieści jeden lat. Matti umarł, mając pięćdziesiąt sześć lat — był wtedy mężczyzną w średnim wieku. Tacy nie powinni jeszcze odchodzić. Większość ludzi zabiera się z tego świata znacznie później.

Kimi‌ pije wodę, zerka na mnie i na dyktafon leżący między nami. Jakby w jego oczach kryło się pytanie, czy Masa zmieści się w tak małym urządzeniu.

„Początkowo‌ tylko leżałem w domu, spałem i płakałem. Potem wyjechaliśmy do Tahko6 na‍ Nowy Rok. Wprawdzie nie chciałem się nigdzie ruszać, nie chciałem nikogo widzieć, ale w końcu pojechaliśmy. Może to i dobrze, że pojechaliśmy. Nie miałem żadnego planu, co robić potem, startować w rajdach czy w czymś innym. To wydarzyło się właśnie wtedy. I w końcu postanowiłem, że będę jeździł w rajdach. Była to na pewno jedna z najlepszych decyzji, jakie kiedykolwiek podjąłem, bo gdybym nadal tkwił w tym stanie, to wszystko by się rozpierdoliło. A tak przynajmniej miałem co robić, a nie tylko się zastanawiać”.

Przerwa.‌ Kimi zbiera myśli i wspomnienia na temat tego jednego dnia. Wiem z doświadczenia, że trudno je złapać. Latają niczym liście i śmieci na wietrze. Co czułem wtedy, co czuję teraz. Czy pamiętam dobrze, a może chcę pamiętać źle, żeby mi było lżej. I komu to posłuży, jeśli zmiękczę wspomnienia. Nikomu, więc nie zmiękczam. Kimi odpowiada wprost, wyciąga wspomnienie niczym zimną rybę z więcierza.

„Przed‍ śmiercią nigdy nie powinno się pozostawiać niewyjaśnionych spraw. A tak właśnie się stało. Jak w wielu filmach. Sytuacja była paskudna z powodu tej kłótni. Najbardziej mnie wkurwiało, że on tak dużo chlał. Wkurwiało mnie to, że nie mógł z tym skończyć. I ta kłótnia wynikła z tego, że z jakimś koleżką strzelał do rzutków, pił, i strzelał. Puściły mi wtedy nerwy. Poszedłem i zabrałem mu broń, a on się o to obraził. Potem żartował przez telefon, że melinuję, cholera, strzelby, ale w takim dobrym znaczeniu to mówił. I powiedział, że mnie kocha”.

Przerwa.‍ Łyk wody. Räikkönen kontynuuje, ale już spokojniejszym tonem. Zwrot nastąpił po wypadku na quadzie, po którym Masa nie był już taki jak dawniej. Kimi brał udział w jazdach testowych, gdy matka zadzwoniła z wiadomością, że ojciec zapadł w śpiączkę. Zamiast do Szwajcarii Kimi poleciał natychmiast do Finlandii, zatelefonował do Vilandera i poprosił, by przyjaciel poszedł z nim do szpitala. Toniego wpuszczono dopiero wtedy, gdy Räikkönen przedstawił go jako swojego brata.

„Po‌ tym nie był już w stuprocentowej formie. Coś mu się stało. Skończył z paleniem fajek i z alkoholem. Chyba na rok. Potem wrócił do palenia i od czasu do czasu wypijał piwo”.

Kimi‍ wzdycha i zmienia pozycję. Żadna nie wydaje mu się dobra.

„Z czasem‌ robi się lżej, ale nic nie znika. Na pewno to było przyczyną, że czasem nie miałem, kurwa, siły przejmować się czymkolwiek, nawet zabawa nie sprawiała mi przyjemności. Postanowiłem, że pojadę w rajdach. Bez tego bym się zapił, a tak zły nastrój trochę mi przeszedł”.

Wzrok‍ Kimiego staje się szklisty i przenosi się na półkę, gdzie stoją kaski. Nic nie chroni przed wspomnieniami.

Przerwa.‍ Znów łyk wody.

„Wydawało‍ mi się naprawdę dziwne, że Masy już nie ma. W ogóle się tego nie spodziewałem, nawet teraz często budzę się i myślę, co się, do cholery, stało. No i ta kłótnia. Cały czas mnie ona dręczy. I na pewno tak już będzie do końca”.

Wzrok‌ Kimiego staje się szklisty i przenosi się na półkę, gdzie stoją kaski. Nic nie chroni przed wspomnieniami.

Espoo,‍ Karhusuo. Hala maszynowa. Luty 2018 roku. Na piętrze wybudowanej przez Kimiego hali znajduje się sauna, pokój do spotkań towarzyskich i mały bar. Paula Räikkönen siedzi w fotelu, ja zająłem miejsce na sofie.

Matka‍ Kimiego mówi, że nigdy nie rozmawiali o tych sprawach poza rodziną. Przez chwilę mam wrażenie, że dzisiaj też nie będziemy o nich rozmawiali. Podkreślam, że nie ma przymusu, ale byłoby dobrze. Historia Kimiego to także historia jego rodziny. A bez Mattiego w historii brakuje jednej jasnowłosej postaci. Paula milczy. Potem przekręca głowę nieco na bok i wraca do grudnia 2010 roku. Dużo czasu minęło od tamtej pory, ale uczucie przenosi ją tam szybko.

„Chociaż‌ spodziewałam się tego od dwóch lat, to mimo wszystko… Przecież Kimi i Rami nie wiedzieli, że sytuacja jest zła od dawna. W Porkkali mieszkaliśmy na pewno z sześć lat. Kimi kupił nam tam dom letni w 2004 roku. Pobraliśmy się z Mattim w 1976 roku, zdążyliśmy być małżeństwem trzydzieści cztery lata”.

Idziemy‌ do ogrodu zapalić papierosa. Paula przerzuca stopą świeży śnieg, spogląda na mały zielony dom i opowiada, że chłopcy lubili mieszkać w tym trzydziestotrzymetrowym pomieszczeniu, zanim rodzina nie przeprowadziła się do stojącego obok, wybudowanego przez ojca Masy budynku.

„Ubogie‍ pod względem finansowym, ale duchowo bogate życie. Dobrze mi było. Żyło nam się z Masą łatwo i cudownie, ale ostatnie dwa lata były całkiem do dupy”.

Znów‌ wchodzimy na piętro hali maszynowej. Z sufitu zwisa bolid F1 McLarena. Wystrój pokoju do spotkań towarzyskich opowiada o karierze Kimiego. Kaski, zdjęcia, kombinezony wyścigowe, nagrody. Siedzimy pośrodku urzeczywistnionych marzeń. Jedna osoba, która pomogła zrealizować te marzenia, już odeszła. Masa pracował niejednokrotnie w trzech miejscach, żeby zapełnić portfel banknotami i żeby chłopcy mogli dalej jeździć. Gdy Kimiemu powiodło się lepiej, niż oczekiwano, ojciec nie ukrywał radości. Paula opowiada o tym szczerze, ma do tego prawo, mówi o ukochanym człowieku:

„Masa‌ zawsze prosił, żeby mu dać znać, jeśli mu woda sodowa uderzy do głowy, no i w którymś momencie tak się stało. Wszystkiego musiał mieć mnóstwo, tego i tamtego, a do tego doszedł jeszcze wolny czas, chociaż naprawdę dużo pracował. Potem dostał zapalenia trzustki i cukrzycy. Długo nie pił alkoholu. W 2007 roku był w bardzo dobrej formie, radził sobie z cukrzycą. Ja lubiłam wypić czasem białe wino podczas weekendu i po pewnym czasie zauważyłam, że on też je popija w ukryciu. Potem wydarzył się wypadek na quadzie w 2008 roku. Zawiozłam Masę na pół roku do Instytutu Rehabilitacji Neuropsychologicznej Orton, ale on wodził tego specjalistę za nos. Powinni go byli bardziej zdyscyplinować. Po tym zmieniła mu się psychika. Czegoś zabrakło w jego ośrodku emocji. Zaczął się odzywać do mnie brzydko, stał się opryskliwy. I do tego alkohol, który przynosił mu ulgę. Po długim zwolnieniu nie wrócił już do pracy u obcych i zajął się naszymi nieruchomościami. Gdy Rami przejął po śmierci Masy jego obowiązki, powiedział, że w końcu rozumie, dlaczego ojciec się tak zawsze śpieszył, no bo ciągle coś trzeba było naprawić i wyremontować”.

Długa‍ chwila ciszy. Paula odwraca głowę. Stojące w szklanej witrynie puchary zwycięstwa próbują swoim błyskiem zaćmić jej oczy. Czy ślubujesz mi miłość na dobre i złe? — brzmią słowa przysięgi małżeńskiej. Paula przeżyła to zdanie w całej rozciągłości. Z górki, pod górkę, na zakrętach i na długiej prostej kończącej się horyzontem.

Baar,‌ Szwajcaria. Pokój Kimiego, listopad 2017 roku. Smutek nie ostrzega, o której godzinie wyląduje, nie zapowiada swojego nadejścia, przychodzi, gdy ma na to ochotę. W przypadku Kimiego długo nie lądował, unosił się bezdomny nad Zurychem. Ale wcześniej czy później smutek dopadnie człowieka, wyląduje na nim awaryjnie. W każdej chwili, gdziekolwiek. Tu i teraz.

„Tak,‌ myślę często, co Masa powiedziałby na to albo na tamto. Pewnie tej śmierci jeszcze nie przetrawiłem w żaden sposób”.

Wyłączam‌ dyktafon.

6 Hotel‍ i spa w Finlandii.

PIENIĄDZE‍ I ZAUFANIE

Kimi‌ mówił o pieniądzach wtedy, gdy ich nie miał. Odkąd się pojawiły, nie wspomina o nich słowem. Gdy pieniędzy jest wystarczająco dużo, rozmowa o wysokościach sum prowadzi donikąd. Wynagrodzenia w zawodzie Räikkönena nie są podawane do publicznej wiadomości i dlatego ludzie ciągle spekulują na ich temat. Wystarczy stwierdzić, że najlepszym kierowcom płaci się za dużo.

Ktoś,‌ kto kiedyś był bez pieniędzy, ceni je zdecydowanie bardziej niż osoba już zamożna. Pod tym względem Kimi jest właściwym człowiekiem, żeby mówić z uznaniem o szansach, jakie one dają. Oprócz mieszkań kupił sobie czas, co w jego pracy jest luksusowym produktem.

„Wpakowałem‍ naprawdę dużo pieniędzy w prywatne loty, żeby mieć więcej czasu dla domu. Rano mogę polecieć do Włoch i jeszcze tego samego dnia wieczorem wrócić. To nie byłoby możliwe przy lotach rejsowych, wtedy potrzeba dwóch dni. Naprawdę wysoko cenię własny czas. No i z wyścigów też mogę wrócić do rodziny o wiele szybciej prywatnym samolotem”.

Najwięcej‍ zainwestował Kimi w mieszkania. Sam dorastał w małym domu, dlatego nic dziwnego, że docenia zarówno ten szwajcarski, jak i fiński.

„Nie‍ dla pieniędzy zacząłem jeździć, ale to dobrze, że nie muszę się już martwić i że mogłem pomóc tacie i mamie. I zamontować im łazienkę, na co nie było ich stać z powodu kartingu. W mieszkania włożyłem sporo pieniędzy. Zawsze byłem tego zdania, że trzeba dobrze mieszkać. Po zakończeniu kariery będą jak znalazł. Ja nigdy nie miałem tego, co teraz mogę ofiarować swoim dzieciom”.

Przerwa.

Zamożnemu‍ niełatwo mówić o majątku. Wielkie dochody, skąpe wypowiedzi. Duże gesty, małe pieniądze. Pod tą ciszą kryją się wieloletnie doświadczenia Kimiego, które określa jedno słowo: zaufanie.

Za‍ oknami pokoju rozciąga się piękne pole leżące na zboczu. Z bliska dochodzi odgłos traktora, widzimy, jak zbliża się od lewej. Maszyna zatrzymuje się w odległości około stu metrów. Wysiada z niej rolnik i sprawdza gruby przewód umieszczony z tyłu traktora. Potem wdrapuje się do kabiny i rusza. Z przewodu zaczyna tryskać szerokim wachlarzem gówniana zawiesina. Smród wdziera się przez otwarte boczne drzwi kuchni do środka i zatyka nos. Pocieszające jest to, że gówno leci nie bez powodu, gdyż rolnik nawozi nim glebę. Gdy zdradzi się czyjeś zaufanie, gówno też leci, ale nie śmierdzi i nie zatyka nosa. Ono łamie serce.

Pieniądze‍ nigdy nie chodzą same, lecz zawsze w czyimś towarzystwie. Ludzie przyklejają się do banknotów, które zwąchali, choć im się nie należą. O małe pieniądze można się pokłócić równie ostro jak o duże. Jednak spór o niewielkie sumy powoduje hałas, wokół dużych pieniędzy nie robi się szumu i mówi się o nich w zaufaniu po tym, gdy już się je straciło.

Kimi‍ Räikkönen jest człowiekiem dotrzymującym słowa. Jest lojalny. Dlatego przykro patrzeć, kiedy ktoś zawodzi jego zaufanie. Taką sytuację obserwował z boku jego reprezentant Sami Visa, który uważa, że tego dobrego i serdecznego człowieka bardzo oszukano.

Droga‌ od działania z dobrego serca do działania w dobrej wierze jest krótka, wystarczy tylko wstukać palcem wskazującym kod bankowy. Miły człowiek nie będzie podejrzewał osoby, do której ma zaufanie, tylko raczej nieznanego przechodnia. Kimiemu z trudnością przychodzi mówienie o całej sprawie, ale wierzy on w prawo karmy, która w teozofii określana jest jako suma czynów i życiowych wyborów.

„Pomyślałem,‌ że karma to załatwi. Że kiedyś sprawy ujrzą światło dzienne i zostaną wyjaśnione”.

Niestety,‍ w sądzie rejonowym nie stosuje się prawa karmy. Gdy pytam o szczegóły tego przypadku, w głosie Kimiego pojawia się napięcie. Austriacki inżynier i filozof Ludwig Wittgenstein twierdził, że jeśli o czymś nie można mówić, to trzeba to przemilczeć. Ale ten uczony nie żył w dobie Internetu i mediów społecznościowych. Jednak rozumiem niechęć Kimiego do poruszania tej kwestii.

Korzystamy więc z innej formy. Bajki o zwierzętach mówią także o nas, ludziach, chociaż ich bohaterami są świnki, koty, psy, owce i lisy. Już na wstępie proszę lisa o wybaczenie za następującą historię:

Pewnego razu był sobie pies, który odnosił duże sukcesy w bieganiu na wyścigi. Tak duże, że zaproponowano mu udział w zagranicznych zawodach. Wprawdzie pies pochodził z biednego domu, ale gdy rodzina włożyła wszystkie pieniądze do jednego koszyka i pożyczyła jeszcze trochę od kotów kuzynów, to uzbierała sumę wystarczającą na podróż. Tak więc pies pojechał na zawody Grand Prix w serii zwierząt z napędem na cztery łapy, w których brały udział wszystkie psy świata. Zwyciężył niemal w każdym wyścigu i dostał bardzo dużo pieniędzy. Był to całkiem zwykły mieszaniec, ale miał dwie wyjątkowe cechy: wielkie serce i szczery umysł. Było to zarówno dobre, jak i złe połączenie. Dobre dlatego, że wszyscy najlepsi przyjaciele psa mogli się cieszyć jego szczodrością, a złe, gdyż garnęli się do niego i ci, którzy tylko udawali przyjaźń, ale byli chytrzy jak lis. Pies nie rozumiał, że wszyscy nowi przyjaciele lubią wyłącznie jego pieniądze, a nie jego samego, podpisywał więc dokumenty, spłacał długi innych, a niektórym dawał skórzane karty uprawniające do zakupu nieograniczonej ilości psiego jedzenia. Nasz bohater biegał i biegał, podróżował z kraju do kraju, ścigając się ciągle na nowych bieżniach. Aż pewnego razu przeliczył stos pieniędzy, sprawdził dokumenty i zauważył dziwne rzeczy. Bardzo się wtedy przestraszył. Wystrychnięto go na dudka i dzięcioła, a w jego dobrym sercu wygryziono dziurę. Pies opowiedział o tym swojemu staremu przyjacielowi, pewnemu podeszłemu wiekiem zającowi i poprosił, żeby ten zbadał tę kwestię. Zając zrobił, jak mu kazano, i wykrył niejasności, a nawet oszustwa. Pies zatrudnił go więc do załatwiania swoich spraw i odtąd wszystko szło już dobrze.

I to by było na tyle. Ale nie całkiem. Nie wiemy jeszcze, jak długo potrwa ta bajka, gdyż w pewnej chwili stała się ona prawdą.

Pod postacią psa kryje się oczywiście Räikkönen, a zająca Sami Visa, obecnie reprezentant Kimiego.

Gdy pisałem tę książkę, przeprowadziłem wywiady z wieloma ludźmi i niemal wszyscy wymieniali w nich lojalność Kimiego. Lecz właśnie on, ironią losu, został pewnego razu oszukany paskudnie w światku Formuły 1.

Rok 2010. Lotus kontaktuje się Räikkönenem i pyta, czy nie chciałby zostać ich kierowcą. Poprzez swojego menedżera Steve’a Robertsona Kimi informuje, że jeszcze za wcześnie na to i podkreśla, aby nie rozpowiadać tego nigdzie. Mimo to Lotus pozwala, żeby sprawa przeciekła do mediów. Kimi uznaje, że zawiedziono jego zaufanie, i nie przebiera w słowach, gdy udziela wywiadu redaktorowi Heikkiemu Kulta, objeżdżając bez skrupułów Lotusa.

Następnego roku bierze udział w dwóch amerykańskich wyścigach NASCAR, po których znów nabiera ochoty na indywidualną rywalizację. Podczas rajdów kierowca musi pokonać zegar, natomiast na torze Formuły 1 — innego kierowcę. Kimi dzwoni do Steve’a i prosi go, aby wybadał sytuację panującą w stajniach. Początkowo w grę wchodzi Williams, ale pod koniec 2011 roku do publicznej wiadomości zostaje podana umowa z Lotusem. Kimi spotkał się wtedy z człowiekiem, którego tak krytykował.

„Współwłaściciel Lotusa, Gerard Lopez, pamiętał tę historię i krzyknął, że napadłem na niego cholernie. Odpowiedziałem, że nie bez powodu. Pod tym względem nasze pierwsze spotkanie okazało się fajne”.

Początkowo w Lotusie sytuacja układała się znakomicie. Kimi jeździł szybko, atmosfera w zespole była wspaniała, wszyscy grali do jednej bramki. Räikkönenowi wyścigi znów sprawiały przyjemność, zwłaszcza że zaczął pracować ze znanym mu z McLarena inżynierem wyścigowym, Markiem Slade’em.

Kimi uznaje, że zawiedziono jego zaufanie, i nie przebiera w słowach, gdy udziela wywiadu redaktorowi Heikkiemu Kulta, objeżdżając bez skrupułów Lotusa.

Umowa Kimiego opierała się głównie na bonusach, czyli kierowcy płacono naprawdę sporo za punkty i miejsca na podium. Räikkönen jeździł tak dobrze, że wartość bonusów znacznie przewyższała podstawową pensję. Nagle jednak okazało się, że stajnia przestała wypłacać mu obiecane pieniądze. Kimi czekał cierpliwie, a właściciel Lotusa zapewniał, że kwestie finansowe są w trakcie załatwiania. Tak jednak nie było. Zdaniem Kimiego Lopez tylko się chełpił swoją zamożnością, ale gdy przyszło co do czego, zabrakło mu pieniędzy.

Spór o wypłatę honorarium przedostał się do wiadomości publicznej, a przyczynił się do tego również fakt, że Kimi swoją świetną jazdą umożliwił zespołowi wejście do grupy najlepszych, osiągając ostatecznie trzecie miejsce pod względem liczby zebranych punktów.

W tamtym czasie mógłby doprowadzić Lotusa do bankructwa, ale tego nie chciał, bo wszyscy członkowie zespołu znaleźliby się w tarapatach bez swojej winy. Kimi żałuje, że sprawy z wynagrodzeniem tak się potoczyły, gdyż team był dobry i potrafił dobrze wykorzystać jego sławę.

„W końcu nie miałem już siły kłócić się z nimi. Zaczęli mi grozić, że zmienią nazwę firmy i przeniosą cały system do innego kraju, abym na pewno nic nie dostał. Winni mi są sześć milionów”.

Räikkönen wzdycha i za jednym zamachem wypija pół butelki wody.

Jeszcze przez dwie godziny rozmawiamy o pieniądzach i zaufaniu. O jedną godzinę za długo. W końcu wychodzimy z pokoju na spotkanie z rodziną Kimiego. Podbiega Robin i chce się bawić w chowanego. Pies się zgadza.

YOU’ll NEVER WALK ALONE

Malezja, październik 2017 roku. Hotel Sama-Sama. „You’ll never walk alone” — tak między innymi brzmią słowa hymnu angielskiego klubu piłkarskiego Liverpool. Räikkönenowi w trakcie jego kariery towarzyszyło wielu ludzi, ale jeden dłużej od innych. To Mark Arnall, czterdziestosześcioletni angielski fizjotrener, który od 2002 roku troszczy się o to, aby Kimi nie musiał się o nic martwić w weekendy podczas wyścigów. Mark jest zawsze w pobliżu, jedzie ze swoim podopiecznym z hotelu na tor, z toru do małego pomieszczenia w garażu, a stamtąd na prostą startową. Stoi w pobliżu bolidu z butelką i nawet po najmniejszym geście orientuje się, czego chce i potrzebuje kierowca.

Dziś rano w hotelowym holu Mark także podaje Kimiemu do wypicia mieszankę z imbirem i cytryną. Albo coś innego. Räikkönen nie musi specjalnie dopytywać się o składniki napoju, wie, że Mark znalazł coś odpowiedniego na tę temperaturę.

Garaż. Pomieszczenia Ferrari. Mark Arnall prowadzi mnie przez ciasne korytarze. Wszędzie kręcą się czerwoni ludzie: mechanicy, inżynierowie, pracownicy wymieniający opony, szef stajni, rzecznicy prasowi. Przyglądają mi się długo. Zastanawiam się przez chwilę, czy w moim wyglądzie jest coś nie tak, i wreszcie rozumiem. To kolor. Wszyscy inni są ubrani na czerwono. Ratuje mnie wisząca na szyi plakietka informacyjna, z której wynika, że jestem gościem Räikkönena. Mimo to niektórzy zerkają na mnie podejrzliwie, cóż ja takiego robię w samym środku garażu. Zakazano mi wyraźnie robienia zdjęć. Rozumiem te obawy, gdy przechodzimy obok pomieszczenia, w którym czterech czerwonych mężczyzn pochyla się nad kupą stali. To silnik do bolidu SF70, serce tego wszystkiego. Zapewniam inżyniera, że nie zrobię zdjęcia, które umożliwiłoby mi skonstruowanie własnego silnika.

Docieramy pod białe drzwi z tabliczką „Kimi Räikkönen”. Mark otwiera je i oznajmia, że może opowiedzieć o wszystkim poza tymi małymi białymi słoiczkami. To tajemnica firmowa. Doping nie przychodzi mi do głowy, ponieważ w tej branży nie ma od Marka solidniejszego człowieka. Kimi nie może spokojnie zażyć nawet lekarstwa na grypę, zanim jego fizjotrener nie sprawdzi tego produktu kilkakrotnie.

„W zasadzie moja praca polega na zapewnieniu, że wszystko jest przygotowane do wyścigu”.

To lakoniczne zdanie zawiera ogromną ilość niewidocznej pracy pomocniczej.

Mark objaśnia mi każdy istotny szczegół małego pokoju, który powinien być gotowy. Tłumaczy dokładnie niczym chirurg: „Są trzy kaski, żeby Kimi mógł wybrać sobie odpowiedni do pogody. Jeśli coś się stanie, na przykład podczas okrążenia formującego jakiś kamyk uderzy w kask, to kierowca ma w zapasie drugi taki sam”.

Trzeba mieć też trzy pary słuchawek, podobnie jak rękawiczek. Na wszelki wypadek. Mark przygotowuje jedne do jazdy i dwie pary na zapas, jeśli na przykład puszczą one na szwie albo zrobi się w nich dziura. Rękawiczek nigdy się nie wymienia podczas jazdy, chyba że zacznie padać ulewny deszcz i wyścigi trzeba przerwać. To samo dotyczy czapki: jeśli z jakiegoś powodu Kimi pojawi się w garażu, czeka tam na niego sucha balaklawa. Buty są wyposażone w osłonę przeciwdeszczową. Mark trzyma także zapasową parę, gdyby obuwie przemokło. Mokre podeszwy mogą się ślizgać na pedałach.

Na aleję serwisową zabiera na wszelki wypadek lekarstwa, na przykład aerozol do nosa, jakiś środek przeciwhistaminowy oraz przeciwbólowy i przeciwzapalny. Dla bezpieczeństwa powinny znajdować się tam także dwie butelki z napojem, gdyby Kimi zostawił jedną przez przypadek w toalecie albo oddał fanowi.

Lista rzeczy do zrobienia sporządzona przez Marka Arnalla przyprawia o zawrót głowy. Gdy pisałem tę książkę, przyglądałem się jego pracy z bliska i doszedłem do wniosku, że tytuł fizjotrenera nie jest w jego przypadku wyczerpujący. Mark pełni rolę jednocześnie terapeuty żywieniowego, psychologa, masażysty i zaufanego przyjaciela.

On nie pozostawia niczego przypadkowi. Niezmordowanie śledzi najnowsze badania, żeby być na bieżąco ze wszystkim, co dotyczy zwiększenia ludzkiej sprawności. W Malezji i Singapurze największym problemem jest odwodnienie. Ciało kierowcy musi być schładzane. Mark wyciąga z szuflady cienki jasny podkoszulek zapakowany starannie w plastikową torbę. Przez chwilę czuję się, jakbym był w laboratorium z filmu o Jamesie Bondzie, w którym odpowiedzialny za sprzęt wywiadowczy agent Q prezentuje swoje najnowsze wynalazki.

„Ten tutaj produkt to płynny lód”.

Mark rozkłada podkoszulek na stole. Wylewa na niego niebieskawą ciecz, którą mi przed chwilą pokazał, wyrównuje jej warstwę i pakuje podkoszulek z powrotem do torby, upychając go dokładnie. Płyn natychmiast zamraża ubranie.

„W ten sposób próbujemy opóźnić stan odwodnienia. Ten podkoszulek działa w zasadzie jak chłodziarka, czyli utrzymuje niższą temperaturę ciała Kimiego przez trzydzieści pięć, a nawet czterdzieści minut. Ja przygotowuję zawsze trzy sztuki. Na alei serwisowej musimy czekać na rozpoczęcie wyścigu, a wtedy taki podkoszulek schładza Kimiego. Potem on wysiada z samochodu, wysłuchuje hymnu i rozmawia z mechanikami. Gdy idzie do toalety, zmieniamy podkoszulek na nowy. W ten sposób jego skóra pozostaje chłodna nawet do trzydziestu minut od rozpoczęcia wyścigu, podczas gdy inni kierowcy są już odwodnieni i temperatura ich ciała się podnosi. U Kimiego to się zaczyna dopiero mniej więcej przy dwudziestym okrążeniu. Odwodnienie zwiększa zmęczenie mięśni, obniża czas reakcji i osłabia koncentrację, więc robimy wszystko, aby temu zapobiec”.

Mark widzi wyraz niedowierzania na mojej twarzy, ale kontynuuje temat z niezachwianą pewnością siebie charakteryzującą fachowca. Przed wyścigiem Kimi wypija specjalny napój, lecz Arnall nie chce zdradzić jego składników.

„Wykonaliśmy mu badania krwi i moczu. Na ich podstawie wiemy coś więcej na temat hormonów w jego organizmie. Przed zawodami staram się zintensyfikować poziom adrenaliny i testosteronu, i innych rzeczy z tym związanych. Ustawiam je z aminokwasami. Robimy to na półtorej godziny przed rozpoczęciem wyścigu”.

Kimi też nie zna składników napojów, ale ma całkowite zaufanie do Marka. Zaufanie — to słowo zawsze się powtarza, gdy chodzi o najważniejszych dla Räikkönena ludzi. Znamienne jest, że Kimi nie czyta umów podpisywanych ze swoimi menedżerami, tylko potwierdza ustalone kwestie uściskiem ręki. Tak samo postępuje z Markiem.

Gdy wsiada do samochodu, jest odżywiony i napojony. I tu kończy się udział Marka, chwilowo. Zaczyna się okrążenie formujące. Wtedy Mark biegnie na drugą stronę toru.

Czerwone światła gasną, bolidy przyśpieszają na prostej startowej. Mark się denerwuje — zawsze. Z biegiem lat to zdenerwowanie wcale się nie zmniejsza. Ogląda wyścig i życzy Kimiemu wygranej. Ale czasem unosi się czerwona flaga, zawody zostają przerwane i wtedy powstaje zamieszanie. Mark musi być na to gotowy z zapasowymi kaskami i innymi potrzebnymi przedmiotami. Przerwanie wyścigu jest jak gówniana burza. Mechanicy biegają, zakrywają bolid, wszędzie panuje chaos. Zadaniem Marka jest podejść do Kimiego i uspokoić go swoją obecnością. Gdyby Mark się stresował, częściowo udzieliłoby się to Räikkönenowi, a na to nie można pozwolić.

Fizjotrener oddycha głęboko. Przychodzi mu na myśl karambol na prostej startowej podczas poprzedniego wyścigu.

„Wszystko jest przygotowane na ten jeden start, a potem dzieje się to co w Singapurze. Po stu metrach kolizja i koniec. Po czymś takim człowiek myśli, że przeleciał cholerny kawał drogi, a tu taka sytuacja. Pod tym względem Kimi jest dobry. Szybko o czymś takim zapomina i patrzy w przyszłość. I nigdy nie wini zespołu ani innych kierowców”.

Wychodzimy z pokoju i dostrzegam dziwny, zrobiony z małych plastikowych elementów, przypominający wannę basen.

„Gdy Kimi wysiada z samochodu, idzie do basenu i siedzi w nim od trzech do siedmiu minut. Wcześniej, dziesięć minut przed jego przybyciem, wkładam do wody lód. To schładza ciało szybciej niż inne metody”.

Przerwanie wyścigu jest jak gówniana burza. Mechanicy biegają, zakrywają bolid, wszędzie panuje chaos. Zadaniem Marka jest podejść do Kimiego i uspokoić go swoją obecnością.

Wykład się zakończył. Mark sprawdza, czy wszystko znajduje się na swoim miejscu. W drzwiach jeszcze się odwraca i idzie, by postawić buty Kimiego do jazdy dokładnie tam, gdzie powinny się one znajdować.

Rozmawialiśmy o technice, teraz kolej na uczucia. Co myśli człowiek, który tak całkowicie jest na usługach drugiego? Mark zastanawia się przez chwilę i prosi, abyśmy pomówili o tym w spokojnym hotelowym holu.

Po dwóch godzinach pojawia się przede mną ten sam człowiek, a jednocześnie całkiem inny. Wziął prysznic i zamienił czerwone ubranie na własne. Zamawia kieliszek czerwonego wina i siada. Pracował dziś dwanaście godzin. Już przemyślał moje pytania.

„Mister Text Message. Tak można nazwać Kimiego. Przekazuje krótkie, jasne wiadomości. Bez zbędnych słów. A jak jest w złym humorze, to jest w złym humorze. Nie biorę tego do siebie. On jest taki, jaki jest. To nam ułatwia sprawę. Ale gdy wydarzy się coś naprawdę poważnego, to właśnie on dzwoni pierwszy”.

Mark wraca do śmierci swojej matki rok temu.

„Kimi zadzwonił i powiedział, że nie muszę pracować przy następnym wyścigu, jeżeli nie mam siły”.

Przerwa.

„Gdy się spotkaliśmy, nie wierzyłem, że on kiedyś założy rodzinę. Ale gdy na nich teraz patrzę, to wydaje mi się to zupełnie naturalne. To coś oczywistego, że ma Minttu i dzieci. Kiedy odchodził od McLarena, poprosił, żebym z nim został. Była to dla mnie łatwa decyzja. Jesteśmy jak mała rodzina. Menedżerowie Dave i Steve, ja i Kimi”.

Mark (zdjęcie: Sami Visa)

Zaufanie i rodzina. Niektóre słowa się powtarzają, scalają tę książkę niczym cement. Na papierze nie ma niczego, ale za to wszystko jest w głowie.

Kieliszek stoi pusty, czas na sen. Mark wstaje i kieruje się do windy. Wtem przypomina sobie, że prosiłem go, aby podsumował pewnego człowieka, któremu jutro znów będzie mieszał napoje energetyczne od rana.

„Wielkie serce”.

RÓŻNE RZECZY SIĘ ZDARZAJĄ

W ciągu swojego dotychczasowego życia Kimi Räikkönen zrealizował takie pomysły, które u wielu innych pozostają w fazie planowania. Można mieć odmienne zdanie na temat ich sensowności i sposobów wykonania, jak to zresztą się dzieje. Kimi posiada środki, by urzeczywistniać swoje nagłe pomysły. Zwykły mechanik samochodowy idzie z reklamówką po piwo do taniej sieciówki i marzy o bezpłatnej wejściówce na koncert Iron Maiden, podczas gdy kierowca Fołmuły 1 zamawia prywatny samolot i leci do Islandii, żeby obejrzeć księżycowy krajobraz. Należy zauważyć, że w dobrym towarzystwie Kimi nadal chętnie napije się z trzymanej w reklamówce butelki. Ponieważ pracuje według ściśle rozpisanego i kontrolowanego harmonogramu, to zrozumiałe, że w wolnym czasie granice mu się zamazywały, a niekiedy całkiem znikały. Często wypadała mu z rąk kierownica motorynki. To powiedzenie w przypadku Kimiego wymaga uściślenia: niekiedy wypadała mu z rąk kierownica ciężarówki z przyczepą.

Kiedyś Räikkönen jeździł, ryzykując życie. Wjeżdżał w ścianę, na metę, w barierę bezpieczeństwa, był pierwszy, drugi i przedostatni. Żył tak na oko, czyli nie wszystko robił zgodnie ze scenariuszem. W życiu liczy się każda rzecz, ale podczas wyścigu jedynie punkty.

W tym rozdziale będziemy poruszali się we wspomnieniach niczym w mrocznej piwnicy. Ubrudzonych wspomnień jest równie wiele, co pozłacanych. Gromadzą się na nich plamy od napojów, kurz, popiół z papierosów. Niektórzy czyszczą i polerują na błysk to, co się wydarzyło. My tego nie zrobimy. Może nie wszystko przebiegało dokładnie tak, jak w tej opowieści, ale nic nie zostało podkolorowane, a jeśli jakieś szczegóły są zamazane, to zatarło je zapomnienie.

Od czasu do czasu zabiorą głos również ci, którzy byli i są blisko bohatera. Patrzący chłodno narrator zanotował wspomnienia tak, jak mu je podano, ale niekoniecznie tak, jak się wszystko wydarzyło.

Rok 2005, wyścigi na motorynkach. Kimi i jego koledzy przez sześć lat jeździli do znajdującego się w Mikkeli domku letniego, należącego do pewnego Ville, aby ścigać się na tak zwanych dziecięcych motorynkach. Zawody te organizowali w sierpniu i przy tej okazji szli do sauny. Raz postanowili zbudować na przyczepie samochodowej rampę, po której mogliby zjeżdżać wprost do jeziora. Kimi próbował wykonać przewrót do tyłu, ale mu się nie udało. Zamachnął się więc i wyrzucił pojazd do jeziora. „To ci się na pewno nie uda na mojej motorynce” — zarzekali się niektórzy jego koledzy. Ale do wody pofrunęło co najmniej dziesięć motorowerów.

Ojciec Villego, Sepi, miał zwyczaj chodzić w lecie do sauny i pływać właśnie w tym jeziorze. W saunie zauważył, że siedzi tam młody człowiek, więc zaczął z nim gawędzić. Kiedy oznajmił, że idzie popływać, Kimi się przestraszył i powiedział: „Cholera, tylko nie skacz do wody, bo leżą w niej motorynki!”. Rano koledzy pożyczyli od sąsiada kotwicę i za jej pomocą wyciągnęli motorowery. „Bądźcie cicho, teraz wyskakuje Kawa” — powtarzał za każdym razem Kimi, gdyż wszystkie pojazdy były marki Kawasaki.

Później Sepi opowiadał synowi, że w saunie spotkał faceta, któremu gorąca para pomieszała w głowie, bo ciągnął wódę i twierdził, że jest kierowcą Formuły 1.

Rok 2008, Singapur. Po wyścigu Kimi miał lecieć do Tajlandii, gdzie kupił sobie apartament letniskowy. W prywatnej części portu lotniczego wpadł na dobry — jego zdaniem — pomysł. Podczas kontroli bezpieczeństwa położył bagaże na taśmie i, gdy obsługa czekała, aż przejdzie przez bramkę do wykrywania metalu, zanurkował w ślad za swoimi rzeczami. Pracownicy lotniska byli wściekli, a Kimi zaczął im tłumaczyć, że pragnął jedynie zrobić sobie zdjęcie, na którym widać by było wyraźnie szczegóły jego ciała, zwłaszcza układ kostny. Chciał mieć na pamiątkę fotografię swojego organizmu. Obsługa nie wyraziła na to zgody i zaproponowała w zamian kajdanki na nogi i dokładne przesłuchanie.

Kimi i jego koledzy mają własną drużynę hokejową, która co roku w grudniu organizuje tak zwany Turniej Szynkowy. Mniej więcej piętnastoosobowa grupa rozgrywa zawody w Helsinkach, Espoo, Tampere, Mikkeli lub Zurychu. W 2017 roku taki turniej odbył się już po raz jedenasty. Drużyna Kimiego zawsze zwyciężała, aż do chwili, gdy puchar zdobyli członkowie Lahden Pulicans. Tradycyjnie nagrody dostają jedynie najgorsi gracze. „Złotego odkurzacza” otrzymuje najgorszy bramkarz. Nagrodą dla najpowolniejszego łyżwiarza jest bęben hamulcowy z samochodu ciężarowego z przyspawanymi butami z łyżwami wypełnionymi betonem. Nagroda w postaci żelaznego pręta jest przyznawana najbardziej agresywnemu graczowi. „Gówniany obrońca” dostaje drzwi do starego samochodu Nissan Sunny. Teemu „Fore” Nevalainen należał do drużyny od samego początku, ale po przeprowadzce do Turku i przyłączeniu się do zespołu „Kaarinan Runkkarit” (Onaniści z Kaariny), został wyrzucony ze swojego macierzystego klubu.

Rok 2013, Helsinki, lotnisko. Wynajęty przez Kimiego prywatny samolot wznosi się w powietrze i kieruje na Zurych, w którym znajduje się dom Räikkönena. Z kierowcą lecą też między innymi Illu Suhonen, Fore i Seba Koronoff. W pewnej chwili Kimiemu przychodzi do głowy pomysł. Fajnie byłoby zobaczyć Księżyc. Polecieć tam nie można, więc pozostają tylko księżycowe krajobrazy. Najbliższy taki można obejrzeć na Islandii. Prosi więc kapitana, aby skierował tam maszynę. Ten odpowiada, że nie starczy paliwa i musieliby zatankować w Oslo. Wszystko jasne, choć podchmieleni pasażerowie jasno już nie myślą. Międzylądowanie, tankowanie, zakup norweskiego swetra z wełny i dalej, na Islandię. Gdy samolot ląduje w Reykjaviku, Kimi widzi księżycowy krajobraz, który bardzo mu się podoba. Spędzają tam dwa dni i zwiedzają kąpielisko o nazwie Blue Lagoon. Potem lecą do domu, do Szwajcarii.

„Gdy Kimi imprezuje, to nie ma chwili, żeby coś się nie wydarzyło. I bez przerwy mówi. Jeśli dobrze się czuje w jakimś barze, to często nie wychodzi stamtąd przez dłuższy czas. Trochę to śmiesznie brzmi, kiedy mówimy, że siedzieliśmy w tym samym miejscu przez piętnaście godzin”. (Juha Hanski)

Rok 2007, pierwsza konferencja prasowa Kimiego w zespole Ferrari. Zbliża się dziesiąta, Räikkönena nigdzie nie widać. Sami Visa puka do drzwi jego hotelowego pokoju. Odpowiada mu cisza, choć ustalili z Markiem Arnallem, że Kimi pojawi się przed dziennikarzami punktualnie. Sami idzie do recepcji po zapasowy klucz i zagląda do pokoju. Pusto. W saunie leży zegarek Kimiego, a on zniknął. Sami przypomina sobie, że Räikkönen pił całą noc ze znajomym aktorem z Finlandii. Puka więc do drzwi pokoju aktora. W tym czasie rzecznik prasowy Ferrari spogląda na zegarek i się gorączkuje. Zagraniczni dziennikarze siedzą już na swoich miejscach. W końcu aktor otwiera drzwi; w pokoju Kimi, rozebrany, śpi w pozycji embrionalnej, nakryty tylko marynarką. Nie chce wstać i nie ma ochoty nigdzie iść. Sami przemawia mu do rozumu i aplikuje krople do oczu. Kimi jest jeszcze mocno odurzony niedawno wypitym alkoholem. Ostatecznie świeżo upieczony kierowca Ferrari wychodzi do dziennikarzy i mówi: „Buongiorno alla tutti”. Po konferencji stwierdza, że poszło mu całkiem dobrze.

„Nigdy nie zapomnę tego, gdy w Szwajcarii jechaliśmy z Kimim i moim ojcem do Maranello, gdzie wszyscy wtedy mieszkaliśmy. Było późno i lało jak z cebra już od jakiegoś czasu. Kimi chciał koniecznie prowadzić, zawsze chce, ja natomiast nie lubię podróżować jako pasażer. Szczerze mówiąc, nie sądzę, żeby Räikkönen wierzył za bardzo w umiejętności innych kierowców. Podróżowaliśmy wtedy samochodem z napędem na cztery koła. Woda rozpryskiwała się z szosy na boki, ale nie było zbyt dużego ruchu. Wycieraczki pracowały z maksymalną szybkością, bo deszcz padał intensywnie. Kimi prowadził, siedząc inaczej niż inni, opuścił oparcie fotela niemal do poziomu. Przypominało to bardzo pozycję, w jakiej jeżdżą kierowcy Formuły 1. Właściwie tak bardzo, że ktoś, kto siedział na tylnej kanapie, nie miał zbyt dużo miejsca na nogi. Kimi jechał z prędkością około dwustu kilometrów na godzinę, zdecydowanie za szybko jak na tamte warunki na drodze. Ja byłem bardzo zmęczony, lecz nie mogłem zasnąć, tylko trzymałem się, czego popadnie, i okropnie się bałem. Podobnie mój ojciec. Nagle samochód zaczął się strasznie chybotać i zauważyłem, że obrócił się o sto osiemdziesiąt stopni. Zobaczyłem, jak zbliżamy się do bariery ochronnej. Byłem przekonany, że zaraz usłyszę zgrzyt blachy, siedziałem zesztywniały, myśląc, że wkrótce zginę. Kimi, kierując samochodem w tej dziwnej pozycji, uratował jednak sytuację i wyprowadził pojazd z poślizgu. Ja i ojciec doznaliśmy szoku, ale on tylko się śmiał i dalej prowadził auto z tą samą prędkością. Nie potrafię opisać uczucia ulgi, gdy w końcu dojechaliśmy do domu żywi! Oczywiście ten przypadek świadczy także o niezwykłym talencie Kimiego i jego sposobie życia na granicy. Nie można nie kochać tego chłopaka”. (Steve Robertson, menedżer Räikkönena)

Ulubieniec fińskiej publiczności, piosenkarz Irwin Goodman, zmarł 14 stycznia 1991 roku na terenie wypoczynkowym przy drodze w Virolahti, gdy wracał z występów w Wyborgu. Kimi od zawsze był wielkim wielbicielem artysty. Wiele razy oglądał wyreżyserowany przez Tima Koivusalo film Rentun ruusu, opowiadający o życiu Goodmana. Wyrastał przy dźwiękach jego muzyki, granej w rodzinnym domu. Słysząc tytułową piosenkę z filmu, Masa zawsze prosił Paulę do tańca. Kimi miał dziewięć lat, gdy po raz pierwszy ten przebój został wykonany. Räikkönen i jego koledzy jeżdżą na teren wypoczynkowy do Virolahti, aby uczcić pamięć wielkiego piosenkarza chwilą milczenia, chociaż to słowo nie bardzo pasuje do atmosfery panującej wśród przyjaciół. Zapalają oni wtedy świece przy drewnianej tablicy pamiątkowej. Kimi wspomina, jak to pewnego razu postawili wysokie świece zbyt blisko niej i o mało się nie zapaliła. W programie tej wyprawy są też wizyty w znajdującym się niedaleko domku letnim kolegi oraz w małym wiejskim pubie, w którym Kimi i jego kompani grają w bilard z miejscowymi o tyle drewna do palenia, ile zmieści się w przyczepie ciągnika rolniczego. Gdy przegrywają, płacą za drewno podwójnie. Gdy wygrywają, otrzymują je za darmo. Przyjaciele zakładają się więc wysoko o ciepło w domku letnim kolegi.

Zwykle Kimi zapomina, że jest Kimim. Świadczy o tym scenka, która rozegrała się w Zurychu, gdy malujący kaski Uffe Tägström i Räikkönen zatrzymali się na światłach. Kimi zapytał Uffego, czemu, do cholery, wszyscy tak się na niego gapią. „Pewnie dlatego, że ten samochód to Ferrari Enzo, a ty to Kimi Räikkönen”.

„Czasami pytają mnie, dlaczego częściej nie oglądam wyścigów. Odpowiadam wtedy, że przecież mało jest takich matek, które przychodzą popatrzeć, jak ich synowie pracują”. (Paula Räikkönen)

Chyba najgorszy przypadek wypadnięcia z toru przydarzył się Räikkönenowi w miejscowości Monza podczas porannego treningu przed wyścigiem w 2007 roku. Kimi wjechał wtedy z wielką prędkością w stos opon. Ludzie z jego otoczenia twierdzili, że nie przyznał się, że coś go boli, bo chciał wziąć udział w zawodach. Podczas wyścigu miał tak nadwyrężony kark, że przy hamowaniu nie mógł utrzymać prosto głowy. Mięśnie całkiem go zawiodły. Przyjechał wtedy jako trzeci i dostał dodatkowe punkty, które później okazały się ważne, gdyż tego samego roku zdobył mistrzostwo świata przewagą jednego punktu.

Baar, Szwajcaria, luty 2006 roku. Fore, Toni, Sami i Kimi postanawiają pojechać na Igrzyska Olimpijskie do Torino, żeby kibicować fińskiej reprezentacji hokejowej. Aki Hintsa, lekarz sportowy, załatwił im pokój w hotelu, niewykorzystany podczas wizyty prezydent Finlandii Tarji Halonen. Stajnia McLaren otrzymała do wypróbowania od firmy Mercedes-Benz zupełnie nowy, nigdzie jeszcze niepokazywany minivan klasy R z napędem na cztery koła. Pojazd na krótko przekazano do użytku Räikkönenowi, więc przyjaciele ruszyli w drogę. W trakcie jazdy Toni dostaje choroby lokomocyjnej i gdy się zatrzymują na odpoczynek wymiotuje na pokrywę silnika.

Na meczu panuje dobra atmosfera, zapewne również z tego powodu, że grupa Kimiego ubrała się w stroje sportowców z Finlandii. Fiński look uzupełniają zabawne okulary, uniemożliwiające ich rozpoznanie. Kimi zachęca hokeistów do gry i przez przypadek wylewa piwo na siedzącego niżej potężnej postury Czecha. Udaje im się jednak uniknąć konfliktu. Przyjaciele idą do szatni Finów, żeby dodać grającym animuszu. Trener Erkka Westerlund jest zdania, że jedna wizyta wystarczy.

Wracają do Szwajcarii, lecz z powodu gęstych opadów śniegu autostrada jest zamknięta. Kimi i jego koledzy tłumaczą policjantom, że mają samochód z napędem na cztery koła i zimowe opony. Dostają zgodę na przejazd. Na jednym z parkingów stoją ciężarówki, w których śpią kierowcy. Kimi budzi ich śnieżkami rzucanymi w okno. Finowie muszą uciekać. Kimi siedzi na tylnym fotelu i bez przerwy opowiada różne historie. W pewnej chwili uznaje, że środkowy panel bardzo mu przeszkadza, więc go wyrywa i wyrzuca z pędzącego samochodu.

Na następnym postoju koledzy zwracają uwagę na napis na tylnym zderzaku. Odrywają litery i przyklejają je w innej kolejności, tworząc dziwną nazwę samochodu. Po powrocie do domu, gdy Kimi budzi się rano, widzi, że ludzie Mercedesa przyjechali po auto. Chowa się więc za zasłoną i wygląda zza niej, by sprawdzić, jak przybysze zareagują na pokiereszowany pojazd, w którym nawet ikoniczna gwiazda jest zupełnie wygięta. Jednak wszystko to nie powoduje żadnych reperkusji.

Finlandia przechodzi do finału. Trzeba zatem wracać do Torino. Tym razem Kimi i koledzy postanawiają wynająć samolot. Atmosfera jest dobra. Znajdują pozostawiony przez poprzedniego klienta puder na wysypkę u dzieci i wpadają na pomysł, który realizują. Ponieważ przylatują spoza strefy Schengen do kraju unijnego, więc w Torino przechodzą odprawę celną. Celnik przygląda się długo pokrytym całkowicie białym proszkiem podróżnym. Na pytanie, skąd przybyli, Kimi odpowiada, że z Kolumbii.

W końcowej rozgrywce Szwecja pokonuje Finlandię trzy do dwóch. Kimi i przyjaciele zachodzą najpierw do szatni Finów, w której panuje przygnębienie i — jak to określa Räikkönen — „bardzo złe fengshui”. Idą więc do szatni Szwedów. Przy drzwiach stoi facet, któremu Kimi każe sprowadzić Forsberga7. Räikkönen ma na głowie irokeza, a czoło przewiązane oficjalnym fińskim szalikiem kibica, więc facet patrzy na niego z powątpiewaniem, ale w końcu sprowadza hokeistę. „Foppa” zaprasza wszystkich na szwedzką imprezę i przynosi im kilka budweiserów. Na przyjęciu ktoś robi Finom zdjęcie i cała historia wywołuje w ich ojczyźnie lekkie oburzenie, no bo jak to Kimi mógł świętować sukces Szwecji. „Przecież to nie moja wina, że Finlandia przegrała” — skomentował Räikkönen.

Montreal, 2006 rok. Po wyścigu w Montrealu Kimi i jego koledzy lecą do Miami, gdyż następne zawody odbywają się w Indianapolis, w Stanach Zjednoczonych. Między wyścigami można się trochę wyluzować. W grupie są Osku, Uffe i Toni. Samolot przelatuje nad Trójkątem Bermudzkim. Kimi wpada na pomysł, aby wykonać tutaj swobodny spadek. Proponuje to kapitanowi, a ten się zgadza. W tym czasie Uffe śpi już z laptopem na kolanach. Samolot spada siłą bezwładu, potem się wznosi, trwa to około dziesięciu sekund. Uffe koziołkuje i budzi się na suficie.

W Miami przyjaciele wynajmują łódź i ruszają na ocean. Widzą przed sobą wyspę Petera Nygårda8. Kimi spotkał się z nim podczas jakiegoś wyścigu, więc dzwoni z łodzi na jego domowy numer. Okazuje się, że gospodarza nie ma, a syn właśnie wyjechał do Nowego Jorku. Kimi dzwoni więc bezpośrednio do Nygårda, który jak najbardziej chciałby przyjąć Finów u siebie. Obiecuje, że pośle syna z powrotem, żeby się zajął niespodziewanymi gośćmi. Po pewnym czasie syn nadjeżdża i przyłącza się do towarzystwa. Wyspa, na której przebywają, to wyjątkowy ośrodek urlopowy i jest tam co podziwiać. Jedna ze ścian pomieszczenia z sauną została wykonana w całości ze szkła i widać za nią tylko ocean. Ciągnie się ona dalej, aż do basenu. Koledzy Räikkönena siedzą obok sauny i popijają drinki. Nagle po drugiej stronie szklanej ściany pojawia się Kimi i stuka do nich.

„Wydaje mi się, że nasi chłopcy nie mieli fazy picia piwa z reklamówki. Może Kimi później to robił, przecież czasami tak musi być”. (Paula Räikkönen)

Rok 2002, Spa, Belgia. Seria kwalifikacyjna. Bolid Honda B.A.R prowadzony przez Oliviera Panisa psuje się na stromym Eau Rouge. Nad samochodem unosi się ogromna chmura dymu utrudniająca widoczność. Pędzący z tyłu Räikkönen przejeżdża błyskawicznie w pełnym pędzie przez chmurę i po raz pierwszy w swojej karierze startuje z pierwszej linii. Później okazuje się, że Kimi zdążył tylko zapytać przez radio mechaników, po której stronie toru zgasł samochód Panisa, i pojechał po przeciwnej. Zaufał, że zespół podał mu rzeczywiste położenie bolidu.

„Wcześniej byliśmy jedynie grupą mechaników i ludzi zmieniających opony, a tu nagle zaczęliśmy podróżować prywatnymi samolotami. Mogliśmy próbować nie wiadomo jakich cudów, a przede wszystkim uczestniczyliśmy w życiu Kimiego. Z dużą przyjemnością poznaliśmy jego fińskich kolegów i zrobiliśmy sobie przerwę w pełnej pośpiechu pracy w garażu. Czuliśmy się uprzywilejowani, bo wiedzieliśmy, że Kimi ufa tylko niewielu ludziom w Formule 1”. (Marc „Elvis” Priestley, mechanik zespołu McLarena)

„On po prostu nie umie się nikomu podlizywać. Nigdy”. (Uffe Tägström)

Sauber chciał, aby przed rozstrzygającą jazdą testową Kimi poświęcił pół dnia na sprawdzenie, czy na pewno ma opanowane wszystkie funkcje kierownicy. Bo jeśli nie, to mógłby zniszczyć silnik i nici z testu. Kimiemu wystarczyło pół godziny, żeby się zorientować we wszystkich przyciskach i funkcjach kierownicy”. (Steve Robertson, menedżer Räikkönena)

„Kupno pikapa to była dopiero zabawa. Pamiętam, jak powiedziałem Kimiemu, że w internetowym salonie mają naprawdę superauto. Kimi je obejrzał i powiedział, że, cholera, trzeba je kupić. Kosztowało coś około dziesięciu tysięcy. Nie mieliśmy w ogóle gotówki, a była sobota. Zadzwoniłem do jednego kolesia, handlującego złomem Laamanena, który zawsze nosił przy sobie gotówkę, i zapytałem, czy może nam pożyczyć. On był przy pieniądzach i pożyczył. Ja się potem cholernie targowałem, dzwoniłem do tego sprzedawcy pikapa wiele razy, mówiłem, że już więcej nie mamy, że musi nam opuścić cenę. Chyba wytargowałem ze cztery tysiące. Gdy później wysiedliśmy z samochodu i sprzedawca zobaczył Kimiego, to zrobił niezłą minę. Jakby chciał powiedzieć: «I to wam brakuje pieniędzy?»”. (Juha Hanski)

2006 rok, Kaskisaari, Helsinki. Przyjaciel Kimiego, Sami Visa, śpi w jego domu. Obaj umówili się, że Sami może korzystać z niego tymczasowo, jeśli przytrafią mu się jakieś nieprzewidziane sytuacje życiowe. Visę budzi potężny łoskot, więc idzie, żeby sprawdzić, co się stało. Do środka wchodzą mocno podchmieleni, niechlujnie ubrani mężczyźni z długimi włosami. Jeden z nich ma na głowie kask Kimiego. Na szczęście Sami dostrzega w korytarzu na dole Räikkönena. Okazuje się, że rokowcy są członkami zespołu Guns N’ Roses. Nie ma z nimi tylko Axla Rose’a, śpiącego w hotelu Kämp. Sami się uspokaja, gdy Kimi informuje go, że zaprosił grupę na kolację, bo następnego dnia mają jeszcze drugi koncert i powinni przed nim odpocząć. Räikkönen zaprzyjaźnił się kiedyś z liderem zespołu, gdy ten podszedł przywitać się z nim podczas wyścigu na torze Silverstone. Tamtego wieczoru „Akseli” nie pojawił się jednak w Kaskisaari, gdyż nie czuł się dobrze. Pozostali muzycy opuścili dom Kimiego dopiero następnego wieczoru i pojechali przygotować się do występu.

2003 rok. Levi, fińska Laponia. Zdarzenie to rozgrywa się w domu kolegi Kimiego, Jukki Jalonena. Kimi zafundował angielskim mechanikom stajni McLaren, ludziom zmieniającym opony, inżynierowi i fizjotrenerowi podróż do Finlandii, żeby zobaczyli fińską zimę. Wśród nich są mechanicy Marc „Elvis” Priestley, „Gearbox-Philly”, Long-John, Marcus Prosser, inżynier Chris Thompson, fizjotrener Mark Arnall, Toni Vilander i Uffe Tägström. Goście chodzą do sauny, piją alkohol, jeżdżą na skuterach śnieżnych. Prześcigają się w tym, kto więcej wypije. Podział na drużyny jest oczywisty: Finlandia przeciwko Anglii. Brytyjczycy nie umieją zachować ostrożności w saunie ani na zewnątrz, gdzie panuje mróz. Jeden z nich się chwieje i upada na piec, przypiekając sobie pośladki. Mark Arnall załatwia maść na tylną część ciała. Okazuje się, że nigdzie nie ma Chrisa Thompsona. Rozpoczynają się poszukiwania i w końcu Thompson odnajduje się w zaspie cały zesztywniały. Koledzy wnoszą go do środka, ogrzewają i Anglik wraca do zabawowej formy. Nie wiadomo jednak, dlaczego wyszedł: wysikać się czy wykąpać w pobliskiej Ounasjoki.

W pewnej chwili Kimi zauważa wiszący pod szkłem na ścianie kombinezon skoczka narciarskiego. Należał on do wielokrotnego mistrza olimpijskiego Mattiego Nykänena, który używał go podczas zawodów w Calgary. Räikkönen bierze kombinezon i wkłada go. Rozmiar jest dobry, a atmosfera staje się coraz lepsza. Brakuje tylko górki, z której można by skoczyć. Ale to kwestia organizacyjna. Kimi zbiera wszystkie poduszki z kanapy i układa je starannie w strefę lądowania. Potem wchodzi na półpiętro i skacze. Pierwszy lot w powietrzu nie jest może doskonały, ale zejście do lądowania niemal idealne. Następna próba. Uffe bierze kamerę i nagrywa skoki. Widzowie są zadowoleni z pokazów. Wszystko trzyma się znakomicie kupy, lot jest spokojny i bezbłędny. Kimi postanawia kontynuować wieczór w kombinezonie.

Następnego dnia Räikkönena nigdzie nie widać. Koledzy dzwonią do gospodarza domku, rozpoczynają poszukiwania, ale bez skutku. W końcu ktoś wychodzi na zewnątrz, otwierając przy tym drzwi dużej znajdującej się w korytarzu szafy do suszenia prania. W szafie stoi pogrążony we śnie Kimi. Po przebudzeniu okazuje się, że wieczorem zamoczył kombinezon skoczka i chciał go wysuszyć. Nastawił pokrętło szafy na czterdzieści pięć stopni i dziesięć godzin i zasnął na stojąco. W ten sposób kombinezon i Kimi dobrze się wysuszyli, a ubranie skoczka można było odwiesić do witryny na ścianie.

7 Słynny szwedzki hokeista.

8 Fiński biznesmen, obecnie obywatel Kanady.

SZESNAŚCIE DNI

Teraz opowiemy o czasach, które dziś wydają się dalekie, chociaż minęło zaledwie kilka lat. Kimi już nie prowadzi takiego życia, ale kiedyś tak właśnie było.

Gdyby chodziło o film, przedstawilibyśmy go następująco: główne postacie to Kimi Räikkönen, kierowca F1 i Kimmo „Piki” Pikkarainen, hokeista. Postacie drugoplanowe: książę Bahrajnu, fińscy koledzy. Wątek: zagmatwany. Gatunek: nierozpoznawalny. Zdjęcia: z ręki. Produkcja: Królestwo Bahrajnu i finansowanie własne, czyli firma Tylna Kieszeń Sp. z o.o. Miejsce akcji: Włochy, Bahrajn, Szwajcaria i Finlandia.

Wszystko zaczyna się w Mediolanie, gdzie Piki Pikkarainen rozgrywa właśnie swój ostatni mecz w zespole Milano Rossoblu. Następnie wysyła Kimiemu wiadomość do Szwajcarii z propozycją, że przyjedzie do niego, bo rozgrywki się już zakończyły. Räikkönen się zgadza. Piki leci do Szwajcarii, choć Kimi znajduje się jeszcze w podróży powrotnej z wyścigu w Chinach, ale w domu jest Jenni. Gdy Piki budzi się rano, Kimi, który dotarł już na miejsce, mówi, że podebrał mu snus. Jenni wychodzi pojeździć konno. W rzeczywistości ich małżeństwo już się rozpadło.

Räikkönena czeka wyścig w Bahrajnie, ale przedtem można się jeszcze wyluzować. Na początku tygodnia Kimi i Piki grają w badmintona, chodzą do sauny, robią sobie pizzę. Nic nie zapowiada tego, co ma się wydarzyć.

Piki oświadcza, że wraca do Finlandii, gdyż sezon się skończył i chciałby spotkać się ze znajomymi. Kimi proponuje, żeby poleciał z nim do Bahrajnu. Piki się waha, ale w końcu się zgadza, przecież i tak zdąży wrócić do Finlandii później. Przyjeżdża po nich właściciel stajni Lotus, Gérard Lopez i razem lecą do Bahrajnu. Po wylądowaniu, w drodze z lotniska do hotelu, widzą palące się opony. Ktoś twierdzi, że trwające właśnie zamieszki mogą utrudnić wyścig, protestujący domagają się ustąpienia sunnickiego króla władającego krajem. Jednak żadne problemy nie występują.

Gérard Lopez obiecuje, że jeśli zespół dostanie się do pierwszej trójki, to on natychmiast zatrudni Pikiego jako oficjalną maskotkę przynoszącą szczęście. Kwalifikacje przebiegają beznadziejnie. Kimi jest na jedenastym miejscu, ale kwituje to stwierdzeniem, że dostał się przynajmniej do grupy dwudziestu najlepszych, oszczędził opony i ma dobry plan na ten wyścig.

Podczas zawodów jedzie doskonale i zajmuje drugie miejsce. Jego kolega z zespołu, Romain Grosjean dociera na metę trzeci. W końcowym etapie Räikkönen utrzymuje się tuż za Sebastianem Vettelem, ale brakuje mu jeszcze kilku okrążeń do zdobycia pierwszego miejsca. W każdym razie stajnia uzyskuje bardzo dobre wyniki, jest powód, by świętować. Fundamenty pod alkoholowe oszołomienie zostają wylane już w hotelu. Wszyscy siedzą, trącają się kieliszkami, dolewają sobie. Obok przechodzi David Couldhard i pyta, czy Kimi i Piki nie chcieliby się wybrać na przyjęcie do księcia Bahrajnu. Räikkönen się waha, uważa, że może być ono nudne. Ale David twierdzi, że warto pójść, więc Finowie dołączają do niego.

Pomieszczenia, w których odbywa się uroczyste przyjęcie zorganizowane przez księcia Bahrajnu, są okazałe. Dobre jedzenie podawane przy basenach, odświeżające alkohole. Piki wdaje się w rozmowę z jakimś nieznanym mężczyzną. Pyta go, czym się zajmuje i skąd pochodzi. Mężczyzna rozpościera ręce i oświadcza, że pochodzi właśnie stąd, że to jest jego pałac. Książę zmienił oficjalny strój na dżinsy i tiszert. Piki czuje zawstydzenie, ale tylko przez krótką chwilę, bo alkohol bardzo mu smakuje.

Kimi i Piki widzą kilku znajomych. Atmosfera jest szampańska. Byli żołnierze francuskiej Legii Cudzoziemskiej zapewniają obecnym bezpieczeństwo. Räikkönenowi szumi w głowie z powodu zajęcia dobrego miejsca i punktów zdobytych przez zespół. Jest więc okazja, by wznieść toast perlistym napojem i być może wsunąć snus pod wargę.

W końcu Kimi i Piki postanawiają wrócić do hotelu, bo rano lecą razem z właścicielem stajni, Lopezem, do stolicy Kataru, Dohy, a stamtąd do Szwajcarii. Räikkönen mówi, że idzie się wysikać; toaleta znajduje się za basenem. Piki przyjmuje to do wiadomości i wznosi toast. Ale jego przyjaciel nie wraca przez dłuższy czas. Piki zdążył się już poczuć nieswojo, niczym sierota na wystawnym przyjęciu. Rusza na poszukiwania Kimiego, którego nigdzie widać. Wtem gdzieś w pobliżu rozlega się plusk. Piki dziwi się, że też komuś wpadło do głowy popływać na przyjęciu u tak ważnej osoby. Podchodzi do basenu, ale nie dostrzega nikogo. Wraca do stolika i czeka.

Pomieszczenia, w których odbywa się uroczyste przyjęcie zorganizowane przez księcia Bahrajnu, są okazałe. Dobre jedzenie podawane przy basenach, odświeżające alkohole.

W końcu nadchodzi Kimi całkiem przemoczony, siada i rzuca na blat ociekającą wodą komórkę. Na pytanie Pikiego, co się stało, mamrocze tylko coś o jakimś dziwnym typie, który po słownej potyczce wepchnął go do basenu.

Pojawia się książę Bahrajnu, znany jako niezłomny fan Räikkönena. Kimi opowiada mu własną wersję mokrego epizodu. Książę pstryka palcami i natychmiast pojawiają się przy nim zaufani ludzie. Każe im szukać winnego i wkrótce staje przed nim kilku podejrzanych. Każdy z nich twierdzi, że to nie on wepchnął kierowcę wyścigowego do basenu. Mija kilka minut, w końcu ktoś przyznaje się do winy. Gospodarz wyrzuca go z przyjęcia, ale dwudziestoletni syn księcia błaga, by nie robił tego jego przyjacielowi. Na to ojciec odpowiada, że on również ma opuścić pałac. Wreszcie, aby okazać swój szacunek Kimiemu, wskazuje w ubraniu do pobliskiego basenu. Powróciwszy, kładzie na stoliku swoją zamoczoną komórkę obok telefonu Räikkönena. Rachunek został wyrównany.

Znów jest powód, by uczcić szczęśliwie zakończoną wycieczkę do basenu. Towarzystwo wypija kilka egzotycznych drinków. Wtem daje o sobie znać brutalna rzeczywistość. Jest już piąta rano, a samolot do Dohy startuje o ósmej. Książę ze zdumieniem przyjmuje ten fakt do wiadomości, lecz uważa, że nie ma żadnego powodu w połowie opuszczać przyjęcia. Oświadcza, że podstawi własny samolot na lotnisko na drugą po południu. „Polecicie nim do Szwajcarii, a teraz zostańcie jeszcze w pałacu i bawcie się dalej”. Kimi i Piki spoglądają na siebie przez chwilę, ale podoba im się ta propozycja. Książę pstryka palcami i każe podwładnemu załatwić samolot wraz z załogą.

Zebrani wznoszą toast z powodu udanej zamiany maszyn. Kimi i Piki wracają do hotelu o dziewiątej, ucinają sobie drzemkę i ruszają na lotnisko. Obiecany przez księcia samolot mieszczący dwanaście osób kołuje na miejsce startu, zmęczeni Finowie wsiadają do niego i zaczyna się lot do Szwajcarii. Kimi natychmiast zasypia.

Maszyna zostawia przyjaciół na lotnisku w Zurychu i wraca pusta. Kimi i Piki zastanawiają się, czy to nie marnotrawstwo, o którym ostatnio tak dużo się mówi, wsiadają do taksówki i jadą do domu. Miło jest tam popijać sobie dalej i gawędzić. Piki też donikąd się nie śpieszy, nikt nie dzwoni, zwłaszcza że komórka się zepsuła.

Mija dzień, drugi, trzeci. Każdy jest piękny i ciepły, podobny do poprzedniego, tak samo przechodzący w noc. Podczas jednego z nich — żaden z przyjaciół nie pamięta, kiedy to dokładnie było — oglądają klip wideo z rozgrzewki piłkarza Diego Maradony. Pokaz ten jest jak miód na oczy. Jak ktoś może w taki sposób przylepić sobie piłkę do ciała? Jak to możliwe, że ona i człowiek tworzą tak piękny związek? Przyjaciele wpadają na pewien pomysł.

Idą po piłkę, zamierzając zrobić to samo, co Maradona. Lekko podchmielony człowiek potrafi naśladować każdego. Grający w ataku Piki próbuje przerzucić piłkę nad bramkarzem, którym jest Kimi. Ten chwyta ją, przewraca się na bok jak podziwiany przez niego wszechstronny sztukmistrz Vesa-Matti Loiri9 i czuje, że coś go boli. Piki nie wierzy początkowo w szczerość jęków przyjaciela i twierdzi, że on udaje. Ale Kimi naprawdę skręcił sobie kostkę, która zaczyna puchnąć. Wydaje się, że z mających się rozpocząć za kilka dni jazd testowych Lotusa nic nie będzie, lecz Kimi nie może przecież powiedzieć stajni, z jakiego powodu doznał tego urazu.

Dzwoni więc do lekarza Formuły 1, Akiego Hintsy, który proponuje, aby przyjechał do jego prywatnej kliniki. Kimiego zabiera na oględziny wezwany przez niego przyjaciel, właściciel salonu samochodowego, Jerry. Po jakimś czasie Räikkönen wraca do domu o lasce oraz z lekarstwami przeciwbólowymi i rozrzedzającymi krew. Poprosił też Hintsę, by zadzwonił do ludzi z Lotusa, gdyż wtedy od razu mu uwierzą.

Kostka jest ciemna, ale umysł jasny: nie trzeba brać udziału w jazdach testowych, więc mimo lekkiej fizycznej niedogodności można kontynuować picie. Kimi przypomina sobie, że w domu znajduje się używany przez hotelowych boyów wózek na bagaże, który w tym przypadku wykorzysta się do przewozu osób. Siada na nimi, a Piki pcha pozłacany wózek z miejsca na miejsce.

Opuchlizna na kostce mija, ale alkoholowe odurzenie się utrzymuje. Räikkönenowi przychodzi na myśl, żeby polecieć do Finlandii, do tego zimnego, dalekiego kraju, w którym mieszkają kochani ludzie. I niedługo będzie 1 maja, święto wiosny. No to w drogę.

Kostka jest ciemna, ale umysł jasny: nie trzeba brać udziału w jazdach testowych, więc mimo lekkiej fizycznej niedogodności można kontynuować picie.

Kimi i Piki przybywają do Helsinek i od razu idą do restauracji o nazwie Karaoke Bar Restroom, gdzie witają ich radośnie zgromadzeni przyjaciele. Miło się spotkać się z dawnymi kolegami, którzy mówią, że nie mogli się z nimi skontaktować. Kimi i Piki zdradzają przyczyny ciszy w eterze: jeden telefon zamókł, a drugi się zepsuł.

Towarzystwo wypija kilka drinków na cześć wiosny i przyjaźni, a potem jeszcze kilka. Pewnego dnia przyjaciele zauważają, że w objęciach nocy minął im cały weekend. Nadchodzi wigilia 1 maja, czas na prawdziwą zabawę. Do duetu Kimiego i Pikiego dołączają inni. Grupa przenosi się do Espoo, na Kurutie, gdzie Räikkönen wybudował halę maszynową z sauną i barem na górze dla siebie. Można bawić się tam swobodnie z dala od podstępnego świata. 1 maja wszyscy przenoszą się do domu letniego Kimiego w Porkkalanniemi.

Dni się chwieją, noce chodzą na czworakach.

Opowieści stają się nudne, pomysły więdną.

Trzeba zmienić krajobraz. Przyjaciele postanawiają pojechać do starego poczciwego pubu Kannunkulma, mieszącego się centrum Espoo. Występuje tam Jukka Poika10. Ktoś mówi, że jest 3 maja, dwunasty z rzędu dzień. Kimiego i Pikiego ogarnia zdumienie. Piją już od dwunastu dni. Ale nie warto się nad tym zastanawiać, trzeba patrzeć przed siebie. Jukka Poika gra i śpiewa reggae, ta muzyka się udziela, wprawia w trans. Przypomina zamglony, kołyszący się nieco poza rytmem wewnętrzny świat w głowach Kimiego i Pikiego.

Po pewnym czasie wracają na górne piętro hali maszynowej. Piki budzi się i widzi dziwny obrazek: Kimi pije z malutkiego kieliszka, ale nie jest to kieliszek, tylko osłonka wyciągnięta z dużego świecznika, którą napełnił czerwonym winem. No dobrze, tylko tak dalej. Wieczorem udają się jeszcze do Porkkalanniemi, żeby pójść do sauny. Zaczyna się poniedziałek. Przyjaciele robią podsumowanie i stwierdzają, że koniec na tym. Szesnaście dni. Miara się dopełniła. Towarzystwo rozprasza się niczym dmuchawce na wietrze.

Kimi stwierdza, że pojutrze jest środa, a w czwartek zaczyna się wyścig Grand Prix Hiszpanii, trzeba więc lecieć do Barcelony. To za dwa dni. Alkohol zniknie z organizmu w ciągu dwóch dni, prawda? Trzy tygodnie przerwy w jeździe nic nie znaczą, czyż nie tak?

W środę koledzy odprowadzają Kimiego na lotnisko. Butelka zamienia się w kierownicę, która, dobrze zapamiętana, trzyma się rąk. Kimi zna tor, a szybkość to jego druga skóra. W Barcelonie przyjeżdża jako trzeci.

„Nic innego, tylko miłego Dnia Matki wszystkim matkom” — mówi Kimi podczas konferencji prasowej.

9 Fiński aktor, muzyk i komik.

10 Fiński muzyk.

MIŁA DLA OKA, USPOKAJA UMYSŁ

Święto lata juhannus, 2013 rok, Porkkalanniemi. W domu letnim Kimiego pełno jest rozbawionych ludzi. Młodzi, starsi, przyjaciele, znajomi znajomych.

Spojrzenia Kimiego i Minttu się spotykają. Oboje poznali się wcześniej, ale jeszcze ze sobą nie rozmawiali. Po raz pierwszy zobaczyli się na podobnym przyjęciu. Minttu była wtedy w związku z kimś innym, a Kimi miał żonę. Obecnie pozostaje z nią praktycznie w separacji, natomiast Minttu jest singielką.

ZDJĘCIE: RISTO MUSTA

Wszystko wydaje się więc otwarte, a jednak zamknięte. Minttu nie może sobie wyobrazić, że mogłaby się zakochać w człowieku, który ma opinię hulaki, zwłaszcza teraz, gdy ona mieszka na swoim i nie chciałaby się wiązać na stałe jeszcze przez jakiś czas. Mimo to zauważa, że w towarzystwie Kimiego czuje się wyjątkowo przyjemnie, dobrze by było się z nim zaprzyjaźnić. W żadnym razie nie wolno się zakochać. Minttu jest przekonana, że miłość do takiego lekkomyślnego mężczyzny tylko by ją zraniła.

Przyjęcie trwa, w głowie pozostaje ślad.

Po juhannusie nadchodzi czas wyścigu na torze Silverstone. Ciało drży od dużej ilości wypitego alkoholu, umysł jest kruchy. Kimi i Sami lecą do Anglii. Visa prowadzi z Lotusem biznes polegający na sprzedaży czapek i przy okazji chce poprosić szefów zespołu o wypłatę Kimiemu brakującego wynagrodzenia. Pieniędzy jednak nie ma.

Ustalają, że Kimi będzie prowadził sportowe samochody Lotusa podczas promocji organizowanej na starym lotnisku obok fabryki. To bardzo odpowiada skacowanemu Räikkönenowi. W trakcie jazdy wraz z potem wydala z ciała dawno wypity alkohol. Mokry jak szczur wysiada z samochodu zadowolony, wypróbował auto i po wódce ani śladu. Samiego to śmieszy, a jednocześnie przeraża.

W wyścigu Kimi zajmuje siódme miejsce. Następne zawody odbywają się na torze w Nürburg, w Niemczech. Jest tam czwarty. Tradycyjnie dobre zawody, niepozostawiające w umyśle niczego specjalnego. I nic innego się w nim nie zmieści, bo jest tam już Minttu. Stewardesa linii lotniczych Flybe, która ma własne życie, pracę i mieszkanie przy Mannerheimintie, w centrum Helsinek.

Następuje trzytygodniowa przerwa. Kolejny wyścig odbywa się 28 lipca na Węgrzech.

Kimi wraca do Finlandii niespokojny, taki jest już od dłuższego czasu. Przyjaciele i znajomi martwią się jego sytuacją życiową. Nie nad wszystkim panuje, chociaż z pracą, czyli z samochodem idzie mu dobrze.

W połowie lipca Minttu odbiera telefon. Kimi zaprasza ją do swojego domu letniego w Porkkalanniemi. Ona się boi, pyta, czy będą tam też inni. Zwykle wokół Kimiego kręci się dużo chcących się zabawić ludzi. Räikkönen odpowiada, że jest sam. Minttu się waha, ale on namawia ją do przyjazdu. W końcu dziewczyna się zgadza, chociaż czuje obawę.

18 lipca Kimi pisze do przyjaciela, Kimmo Pikkarainena, wiadomość tekstową: „Zaryzykuję i zaproszę Minttu do domu letniego”.

Kimi czuje się słaby i przestraszony. Panikuje, prosi Minttu, żeby pojechała z nim na Węgry.

I Minttu przyjeżdża do Porkkalanniemi, co będzie miało ostateczne i piękne następstwa.

Letnia zabawa trwa, ale coś się skończyło. Błądzenie, poszukiwanie, niewiadoma. Wszystko jest już pewne. W każdym razie, prawie pewne.

„Jestem w domu letnim. Żłopię wódkę”. Ta wiadomość tekstowa wysłana do Pikkarainena 23 lipca świadczy o niespokojnym duchu i beztroskim lecie. Została napisana pięć dni przed wyścigiem na Węgrzech. Kimi czuje się słaby i przestraszony. Panikuje, prosi Minttu, żeby pojechała z nim na Węgry. Ona się zgadza, razem z nimi wybiera się tam także dwójka jej przyjaciół. Ostatnim alkoholowym dniem jest środa, w czwartek odbywa się konferencja prasowa na temat wyścigu.

Skacowany Kimi zdobywa w nim drugie miejsce. Trzeba to uczcić. Jednocześnie prowadzone są negocjacje z zespołem Ferrari. Przy Räikkönenie stoi Minttu. Jeszcze nie są parą, ale coś się wydarzyło. Kimi prosi, żeby nie wyjeżdżała. Jeszcze nie wie, że będzie to jego ostatni dłuższy pijacki epizod.

Z Węgier rozbawione towarzystwo wraca tam, skąd przybyło, czyli do kieliszka. Kimi i Minttu z przyjaciółmi grają w minigolfa i dostają się na łamy plotkarskiej prasy. Zdjęcie jest niewyraźne, jak zwykle w takich sytuacjach. Minttu ma na sobie bluzę z kapturem pożyczoną od syna Pikiego Pikkarainena, bo nagle zrobiło się jej zimno. Kimi trzyma puszkę z jakimś napojem. Przyszła para małżeńska została uwieczniona za pomocą długiego obiektywu wycelowanego zza krzaka.

Spędzają letnie dni tak, jakby miały być ostatnie. Kimi powinien już był podpisać kontrakt z Ferrari, ale nie omówił jeszcze jakichś szczegółów. Ktoś wpada na pomysł, żeby pojechać do Hanko na wyścig łodzi motorowych Poker Run. Kimi prosi, aby Minttu do nich dołączyła, chociaż towarzystwo jest głośne i przeważają w nim mężczyźni. Dziewczyna się zgadza. Pożyczają od Teemu Selänne motorówkę, ale czegoś im jeszcze brakuje. Ochroniarza. Dzwonią po znajomych i za dwa tysiące znajdują postawnego mężczyznę. Potem ruszają na morze.

Po przybyciu na archipelag odzywa się telefon Kimiego. Chodzi o umowę z Ferrari. Räikkönen rozmawia przez chwilę, a potem informuje wszystkich, że kontrakt jest gotowy i nie musi o nim więcej myśleć. Potem wyrzuca telefon do morza.

Listopad 2017 rok. Baar, Szwajcaria. Prawie trzyletni Robin baraszkuje z ojcem w salonie, a półroczna Rianna śpi. Siedzimy, milcząc, w małym pokoju. Minttu wraca pamięcią do 2013 roku, przełomowych chwil w swoim życiu. To było dziwne, poszarpane lato, które zamieniło się w spokojną jesień.

„Jestem zadowolona, że spotkałam Kimiego teraz, a nie wtedy, gdy miał dwadzieścia lat. I że ten okres jest już za nim. Ja też robiłam różne głupstwa w swoim życiu, balowałam i piłam, tak to już bywa. Teraz także imprezujemy, ale nie w podobny sposób jak przedtem. Jak się wcześniej niczego nie robiło ani nie doświadczyło, to atak głupoty może się przytrafić w wieku czterdziestu lub pięćdziesięciu lat. Ja się nasiedziałam w barach, zobaczyłam ten świat”.

Minttu miała pikselowy i poszatkowany obraz Kimiego. Czyli taki, jaki ma większość ludzi. Obraz ten nie jest fałszywy, lecz do gruntu czarno-biały, aż oczy bolą.

„Oczywiście początkowo artykuły prasowe na temat Kimiego wpływały na moją opinię. Potem jednak zobaczyłam, jaki on jest naprawdę. A pierwsza rzecz, na którą zwróciłam uwagę, to jego poczucie humoru. Jeszcze przez następne kilka dni śmiałam się z jego opowieści. I to, jak traktował bliskie mu osoby. Widziałam wiele sytuacji, w których pomagał swoim przyjaciołom”.

Listopad 2017 rok, Krapihovi, Tuusula. Przede mną siedzi świeżo upieczony emeryt, były pracownik administracyjny, sześćdziesięciotrzyletni Kimmo Virtanen. To ojciec Minttu i teść Kimiego. Wybór córki okazał się dla niego, jak i dla innych, niespodzianką. Najpierw Minttu opowiedziała mu o tym w sposób zawoalowany, twierdząc, że Räikkönen to tylko przyjaciel. Kimmo wierzył w to długo, zanim córka przyznała, że są parą.

„W pierwszej chwili miałem oczywiście mieszane uczucia. Zwłaszcza, że interesuję się wyścigami Formuły 1 i dużo wiem o tej dyscyplinie. No i o Kimim. Ale gdy go spotkałem, to ten jego publiczny wizerunek prędko okazał się fałszywy”.

Kimmo pamięta dokładnie ich pierwsze spotkanie.

„Oni przyjechali do mnie do domu, do Tuusuli jesienią 2013 roku. Minttu miała wtedy małego fiata i trzeba było zmienić w nim opony na zimowe. Powiedziałem, żeby przywieźli je ze sobą. Kimi nie jest szczególnie rozmowny, ale niezwykle uprzejmy. Potem się rozgadaliśmy właściwie dzięki niemu. Po kawie zaproponował, żebyśmy poszli wymienić opony. Odpowiedziałem, że pada deszcz i że mogę zawieźć ich na stację Teboil, gdzie to zrobią. Ale Kimi się uparł, żebyśmy sami wymienili opony”.

Listopad 2017 rok, Baar, Szwajcaria. Minttu poszła zająć się Rianną, która właśnie się obudziła z codziennej drzemki. Kimi wyleguje się na kanapie i próbuje odpowiedzieć na pytanie, które zawsze i wszędzie zadaje się małżeństwom chyba z milion razy. Co cię w niej zachwyciło?

Kimi chrząka, zastanawia się, spogląda nieśmiało, zmienia pozycję, szuka odpowiednich słów.

„Nie potrafię właściwie wyjaśnić, która rzecz konkretnie wpłynęła na to, że się nią zachwyciłem. Zawsze się lubiliśmy i dobrze się dogadywaliśmy. A poza tym, oczywiście, jest miła dla oka. Na początku, gdy ją spotkałem, nosiła takie obcisłe dżinsowe szorty, no i ja powiedziałem: ale dupa. I jeszcze teraz zdarza mi się powiedzieć na wdechu to, co wtedy: ale dupa”.

Kimi się śmieje, lecz możliwe, że nie wszystkim czytelnikom jest do śmiechu. Po jego minie wnioskuję, co myśli — że jednak przy pierwszym spotkaniu mógłby odezwać się inaczej.

Räikkönen poważnieje.

„W poprzednim związku cały czas się bałem, że zostanę przyłapany na tym albo na tamtym. Zastanawiałem się, kiedy wyjdzie następna «Seiska»11 i co tam znów w niej napiszą. Skłamiesz i za tydzień próbujesz sobie przypomnieć wszystko i kombinujesz, jak to teraz trzeba wytłumaczyć. Powiedziałem Minttu, że jeśli będziemy razem, to nie będę jej wkurzał ani zdradzał. Że nie chcę nigdy więcej tego piekła i strachu powodowanego kłamstwem”.

Ten sam pokój, następny dzień. Minttu wraca do wspomnień i szybkich decyzji jesienią 2013 roku.

„Nie potrafię właściwie wyjaśnić, która rzecz konkretnie wpłynęła na to, że się nią zachwyciłem. Zawsze się lubiliśmy i dobrze się dogadywaliśmy. A poza tym, oczywiście, jest miła dla oka”.

„Po lecie zrobiło się poważniej, nie mogłam się już opierać. A potem wszystko potoczyło się bardzo prędko. Ja nie potrzebuję ciągle własnej przestrzeni, i Kimi też nie. Spędzamy dużo czasu razem, wszystko robimy wspólnie. Nie czuję, że chciałabym, aby na chwilę poszedł sobie dokądś. Kimi zawsze okazuje, że się cieszy, że jestem przy nim. To wywarło na mnie duże wrażenie. W porównaniu ze wszystkimi innymi mężczyznami, z którymi byłam w związku, właśnie ta rzecz go wyróżnia. Sposób, w jaki bierze drugą osobę pod uwagę. Nie miałam uczucia, że po kilku miesiącach wszystko jest niby oczywiste. Kimi ciągle, każdego dnia okazuje, że należymy do siebie”.

Niejasna latem sytuacja, jesienią okazała się zupełnie klarowna. Minttu przeprowadziła się do Kaskisaari i nadal chodziła do pracy. Mieszkała tam sama, gdy Kimi jeździł po świecie i pracował. Räikkönen chciał, żeby rzuciła swoją posadę, żeby mogli więcej czasu spędzać razem.

„Już na początku oświadczyłam mu, że w żadnym wypadku nie zrezygnuję z niej, zawsze przecież pracowałam i sama się utrzymywałam. Powiedziałam, że gdyby ta sprawa z nami nie wypaliła, to przecież nie mogłabym później zadzwonić do firmy i stwierdzić, że chcę wrócić. Musiałam mieć całkowitą pewność. To nie była łatwa decyzja.

Oczywiście cały czas bardzo za sobą tęskniliśmy. To w końcu pomogło nam się zdecydować. Lecz jednak trudno mi było zrezygnować z niezależności. 1 maja 2014 roku poszłam ostatni raz do pracy i przeprowadziłam się tutaj. Bardzo szybko po przeprowadzce urodził się Robin”.

Potem przyszła na świat Rianna. W czterech latach może się zmieścić dużo. I czegoś zabraknąć. Matki i ojca. Minttu straciła mamę w 2006 roku, a Kimi ojca w 2010 roku. Oboje widzieli śmierć i dali nowe życie. Są podobni do siebie pod wieloma względami. Zauważa to również ojciec Minttu, Kimmo.

„Minttu jest zdecydowana i ma ducha rywalizacji, zawsze chciała grać w zwycięskiej drużynie. Wolę zwyciężania odziedziczyła po mnie. Ona i Kimi lubią te same rzeczy”.

Rozparty na kanapie Kimi zastanawia się na tym, jaka jest żona.

„Gdy nie ma kłótni, to znaczy, że coś jest nie w porządku. Minttu również jest uparta, więc jeśli zaczyna się sprzeczka, to między dwiema takimi samymi osobami. Podoba mi się, że jest taka stanowcza, nie rozkazująca, ale stanowcza, żadna tam niedorajda. Ze mną trzeba trochę ostrzej, bo inaczej nic z tego nie będzie. Gorący charakter, to dobrze. To mnie pociąga. To żadne życie, gdy człowiekowi jest wszystko jedno”.

Tak mówi mężczyzna, który kiedyś żył, jakby nic nie miało dla niego znaczenia.

11 Fińska gazeta plotkarska.

NA OBROTACH

„Puls jest moją własnością i nie należy do FIA”.

W mały palec rękawicy Kimiego wszyty jest czujnik FIA, pozwalający odczytać poziom tlenu, puls i inne ważne informacje na temat organizmu kierowcy. Federacja samochodowa chciała, żeby tętno wszystkich kierowców było podczas wyścigu widoczne dla widzów. Kierowcy nie zgodzili się na to, puls jest ich własnością, serce należy do właściciela.

Czujnik taki nie został jednak wymyślony ku uciesze widzów, lecz na wypadek sytuacji kryzysowych. Jeśli samochód zakleszczy się w wyniku kolizji lub wypadnięcia z toru, nie będzie dostępu do kierowcy ani nie będzie można nawiązać z nim łączności radiowej, lekarze, dzięki czujnikowi, sprawdzą jego stan i zdecydują, czy bolid należy bezzwłocznie uwolnić.

Kimi twierdzi, że nigdy nie mierzył tętna w trakcie wyścigu, ale podczas ćwiczeń monitorowano mu je. Na początku roku, w trakcie prowadzonych pod kierunkiem fizjotrenera Marka Arnalla treningów siłowych, pomiar pulsu po dwudziestu minutach wykazywał średnio sto siedemdziesiąt trzy uderzenia na minutę, niekiedy sto dziewięćdziesiąt dwa.

Na starość już się nie podnosi, ale kiedyś miałem nawet dwieście” — mówi z ironicznym uśmiechem Kimi. „Nie wydaje mi się, żeby podczas wyścigu był strasznie wysoki”.

Kostyczne poczucie humoru Räikkönena zmniejsza dramatyzm charakterystyczny dla tej dyscypliny, choć prawdą jest, że tętno kierowcy F1 waha się bardzo podczas jazdy wyścigowej. A jak to wygląda u zagorzałego fana obserwującego zawody? Albo ukochanego człowieka? Matki kierowcy?

Gdy rozpoczynają się weekendowe wyścigi Formuły 1, wszędzie na świecie wzrastają obroty. W 2017 roku za pośrednictwem telewizji lub innych platform zawody F1 obserwowało niemal trzysta pięćdziesiąt milionów ludzi, a na widowni zasiadały cztery miliony fanów. W Finlandii każde wyścigi ogląda blisko trzysta tysięcy ludzi. Zwolennikami tego sportu są różne osoby, od okazujących fanatyczną radość kibiców po analitycznych obserwatorów, którzy nie opuszczą żadnych treningów, kwalifikacji ani wyścigów i znają czasy przejazdu w sektorach oraz wszelkie taktyki.

Czterdziestoośmioletni dyrektor sprzedaży firmy Toyota Kaivoksela, Petri Vaulamo, jest właśnie takim analitycznym fanem. Lecz w jego przypadku trudno mówić o opanowaniu, wprost przeciwnie: przeżywa on mocno każdy weekendowy wyścig razem z Kimim, zarówno jego zwycięstwa, jak i klęski. Od okazującego fanatyczną radość kibica Vaulamo różni się tylko tym, że potrafi śledzić wydarzenia w tej dyscyplinie z inżynierską dokładnością. Jego czteroosobowa rodzina pogodziła się z faktem, że w trakcie transmisji wyścigu jest on nieobecny, nawet jeśli siedzi przed pięćdziesięciopięciocalowym telewizorem w salonie swojego domu w Klaukkali. Znajduje się tam ciałem, ale duchem przebywa gdzieś na zakręcie w trzecim sektorze lub na głównej prostej w bolidzie Kimiego.

„Gdy nadchodzą weekendowe wyścigi, zmieniam się już na początku tygodnia. Myślę o zawodach, które się niedługo odbędą. Zwykle oglądam je razem z bratem, Miką. Dwa razy w miesiącu jeżdżę na tor, ale to wszystko, bo na podróż muszę poświęcić co najmniej cztery albo pięć dni.

Spotykam Petriego Vaulamo po nieudanych zawodach w Bahrajnie. Katastrofalny wyścig zakończył się, gdy zmieniający opony mechanik Ferrari, Francesco Cigarini, został potrącony przez samochód Räikkönena w pit stopie, a potem przewieziony błyskawicznie do szpitala. Jego operacja przebiegła dobrze i Włoch szybko doszedł do siebie.

Petri Vaulamo także dochodzi do siebie, ponieważ wyścig na torze w Szanghaju odbędzie się za tydzień, więc on już spogląda w tamtą stronę. Tak stara się robić po każdych nieudanych zawodach.

„Męczyło mnie to przez cały niedzielny wieczór. Ale życie idzie dalej. Trzeba pamiętać, co jest najważniejsze. Żona musiała mnie powstrzymywać, padło trochę brzydkich słów. Ja szybko się burzę, ale i szybko uspokajam. Pod tym względem jestem takim interwałowym typem. Dobrze, że wyścig był wieczorem. Od dziewiątej do dziesiątej. Gdyby skończył się o trzeciej po południu, to żałoba trwałaby trochę dłużej”.

Hierarchia ważności spraw. Decydujący głos ma w tym rozum. Ale po nieudanym wyścigu rozum znika, a w mózgu buzuje uczucie niczym ogień w otwartym palenisku. Doświadczenie pomaga trochę się opanować, Vaulamo ma za sobą długą historię kibica. Interesował się tą dyscypliną już za czasów Keijo „Keke” Rosberga, gdy ten w 1982 roku zdobył mistrzostwo świata. Fanatykiem tego sportu Vaulamo stał się w latach dziewięćdziesiątych, a ostatecznie jego świadomość eksplodowała wraz z pojawieniem się Räikkönena. Kimi od razu wydał mu się szczególny, ponieważ zawsze patrzy przed siebie, nie zatrzymuje się i nie narzeka, nie obwinia rywali, nie udziela niepotrzebnych komentarzy. Zachowanie Kimiego, jego gesty i styl jazdy nadal przemawiają do Vaulamy, który śledzi także wszystko inne, co dzieje się w Formule 1.

„Trzeba zwracać dokładną uwagę na wiele szczegółów. Czasy w sektorach, mieszanki bieżnikowe opon, czasy okrążeń, dziesiętne sekund, niektóre zakręty, błędy popełnione podczas jazdy i to, czy kierowca potrafi przejechać przez to samo miejsce lepiej podczas następnego okrążenia. Technika tak się rozwinęła, że teraz możemy zobaczyć wiele spraw jednocześnie”.

Vaulamo pracuje z ludźmi, którzy również interesują się Formułą 1. „Jasne, entuzjazmujemy się, gdy jest wygrana. Ma ona dla nas duże znaczenie. Żartując, można powiedzieć, że samochód warto kupować w poniedziałek po udanym niedzielnym wyścigu”.

Ustalam z Vaulamą, że włączy miernik tętna na czas zawodów w Chinach. Chciałbym zmierzyć uczucie, wykorzystując do tego technikę.

14 kwietnia 2018 roku, International Circuit Shanghai — tor Formuły 1. Dziewiąta dziesięć, drugie pole startowe, samochód Kimiego ma numer siedem.

Zapalają się zielone światła, oceniam, że tętno Räikkönena wynosi około stu trzydziestu uderzeń na minutę. Pierwszy zakręt, puls — od stu siedemdziesięciu do stu osiemdziesięciu uderzeń. Myśl zamienia się w instynkt, instynkt w ruch. Koła bolidów niemal się dotykają, jeden drobny błąd i jest się poza wyścigiem. Ciało bierze władzę nad umysłem, już podczas wjazdu w pierwszy zakręt tętno przyśpiesza gwałtownie do stu osiemdziesięciu. Kimi dobrze wystartował, ale Sebastian blokuje linię jazdy i Räikkönen musi mu ustąpić, mijają go Valtteri Bottas i Max Verstappen. Nie mamy dokładnych danych na temat tętna, a wkurwienie trudno opisać.

Klaukkala, Finlandia, serce Vaulamy. Jeszcze pół godziny temu w stanie spoczynku tętno wynosiło siedemdziesiąt uderzeń na minutę, ale przy pierwszym zakręcie częstotliwość sięga stu. Petri Vaulamo błądzi gdzieś myślami, ogarnia go przygnębienie. Kimi zajął czwarte miejsce, w kwalifikacjach był znakomity, przez cały początek sezonu jechał szybciej niż Sebastian Vettel. Mimo to jest teraz czwarty. Rodzi się pytanie, czy będzie to taka ślimacza jazda? Chyba stajnia nie zmusi Kimiego do wykonywania brudnej roboty na rzecz Sebastiana? Samochody ustawiają się w kolejce. Czy wszystko stracone?

Baar, Szwajcaria. Puls Minttu Räikkönen rośnie, osiąga prawie szczytowy poziom jak u człowieka z najlepszą kondycją fizyczną. Rozgorączkowana żona Kimiego wstaje energicznie z kanapy i wyłącza telewizor. Wyścig się nie udał, to koniec. Minttu ma ochotę wysłać wiadomość tekstową do kierownictwa Ferrari, żeby powiedzieć, co myśli o zachowaniu Sebastiana Vettela na końcu prostej startowej. Próbuje się uspokoić, ale to niemożliwe w przypadku osoby lubiącej rywalizację. Minttu ogląda wyścig przez pryzmat Kimiego.

Espoo, Finlandia. Serce matki bije szaleńczym tempem, jakby była na miejscu syna. Paula Räikkönen nie ma założonego pulsometru, ale urodziła kierowcę Formuły 1. Stoi przed nią szklanka wody, kieliszek koniaku i piwo. Najtrudniejszy jest start, który podnosi puls aż do ekstremum. Kilka razy Paula oglądała wyścig na miejscu, z boksów, lecz czuła się tam nieswojo. Przyjemniej jest obserwować zawody w domu, w wąskim towarzystwie, ze znajomymi. Jedynie na wyścigi do Belgii jeździ regularnie.

Kimi jest szósty, tętno ma niskie, ot taka niedzielna jazda. Nagle przed jego oczami otwierają się nowe horyzonty: kolizja. Max Verstappen się wygłupia i wjeżdża Sebastianowi w bok samochodu, pojazdy ślizgają się i obracają wokół, w ciągu trzech sekund wszystko się zmienia. Kimi jest teraz trzeci, rytm serca nieokreślony. W tej samej sekundzie częstotliwość tętna Petriego Vaulamo waha się od stu pięciu do stu piętnastu uderzeń. Radość buzuje, trzeba zadzwonić do brata, który jeszcze pół godziny temu oświadczył, że nie zamierza oglądać już żadnego wyścigu. Pasja sprawia, że samopoczucie jest jak mocno rozbujana huśtawka. Kibicowanie to ciężka choroba.

Do końca roku jest daleko. Serce popędzi na wysokich obrotach jeszcze wiele razy przed listopadowymi, ostatnimi w sezonie zawodami w Abu Zabi.

W Szanghaju jest Sami Visa. On wie, że w domu, w Szwajcarii, serce Minttu bije podwójnie, także za drugiego człowieka. Ale nie wie tego, że żona Räikkönena wyłączyła telewizor już po pierwszym zakręcie. Dzwoni do niej i z entuzjazmem opowiada osukcesie Kimiego. Nieświadoma rozwoju wydarzeń i zdziwiona Minttu mówi, że po pierwszym zakręcie nie mogła już dalej oglądać wyścigu. Sami wzdycha.

Kimi zajmuje trzecie miejsce w zawodach, w których jeszcze przed chwilą miał szansę na marną szóstą pozycję. Niepowodzenie innych i głupota Verstappena sprawiają, że staje na podium. Tętno Vaulama spada do niemal siedemdziesięciu uderzeń na minutę, trzy metry od telewizora zalega teraz spokój przepełniony ulgą. Jeden wyścig się odbył, pozostało osiemnaście. Do końca roku jest daleko. Serce pogalopuje na wysokich obrotach jeszcze wiele razy przed listopadowymi, ostatnimi w sezonie zawodami w Abu Zabi.

Toyota Kaivoksela, Vantaa. Poniedziałek po wyścigu. Dyrektor do spraw sprzedaży Vaulamo podaje mi rękę, a na jego twarzy pojawia się uśmiech. Wrócił z Chin, chociaż spędził cały weekend w Klaukkali. Siadamy i jeszcze raz omawiamy wydarzenia oraz wyniki weekendowego pomiaru tętna. Bez względu na to, co powie człowiek, pulsometr poda faktyczne dane.

Wczoraj rozpacz zamieniła się w ulgę. Podczas piątkowych wolnych treningów tętno utrzymywało się na umiarkowanym poziomie, ale już w sobotę na kwalifikacjach wzrosło. W ostatnim decydującym sektorze uderzenia serca wahały się od dziewięćdziesięciu do stu na minutę, gdyż w końcowych sekundach Sebastian Vettel zdobył lepszy czas niż Kimi. W trakcie wyścigu puls wynosił od osiemdziesięciu pięciu do dziewięćdziesięciu pięciu na minutę.

Vaulamo pokazuje prezent, który dostał rano od znajomego z pracy: obraz uwieczniający wydarzenia z wyścigu w Monaco w 1982 roku, kiedy to Ayrton Senna zablokował drogę Nigelowi Mansellowi. Zdaniem Vaulama to, że otrzymał ten podarunek właśnie teraz, to mistyczny przypadek, ponieważ wczoraj Sebastian zrobił dokładnie to samo Kimiemu.

Vaulamo oświadcza, że odczuwał wielki ból w latach, gdy Räikkönen jeździł w rajdach, a nie w zawodach Formuły 1. Okres ten wydawał mu się jałowy. Żaden inny kierowca nie wzbudził w nim emocji. Vaulamo wie, że Kimi nie będzie już długo jeździł, ale nie warto się tym martwić na zapas. Sezon jest długi, puls zdąży wzrosnąć wiele razy.

Dla Minttu Räikkönen sezon także jest długi i czeka ona na dzień, gdy mąż nie będzie musiał już wyjeżdżać. Podczas wyścigu w Baku przyglądała się z założonym pulsometrem wszystkiemu na miejscu, z bliska. Pierwsza część kwalifikacji: siedemdziesiąt cztery uderzenia. Druga: sto dwadzieścia osiem. I trzecia: sto pięćdziesiąt sześć. Na początku wyścigu puls sięgnął stu sześćdziesięciu dziewięciu uderzeń na minutę.

Paula, która nie zakłada pulsometru, uważa, że już dość się nadenerwowała. Na torze i poza torem. Najlepsze tętno to tętno w stanie spoczynku.

CZY PRZYJECHALIŚMY SIĘ TU ŚCIGAĆ, CZY GADAĆ?

Baar, Szwajcaria. Koniec lutego, początek sezonu 2018. Lądujemy na lotnisku w Zurychu z reprezentantem Kimiego Samim Visą i ojcem Minttu, Kimmo Virtanenem. Następnego dnia, w sobotę, do towarzystwa dołączy także fizjotrener Mark Arnall i wtedy polecimy do Barcelony, gdzie ma się odbyć pierwsze testowanie nowego bolidu. Wtedy rozpocznie się oficjalnie rok pracy dla kierowców F1 i wyjazdowy kierat.

Zdjęcie: @calloalbanese

Sami mówi, że wówczas zaczyna się także kierat z dokumentami. Kraje spoza Unii Europejskiej wymagają, aby kierowcy mieli pozwolenie na pracę, a od wynagrodzenia pobierają podatek u źródła. W niektórych państwach potrzebna jest wiza pracownicza. Podatek dochodowy płaci się zwykle jednak w swoim kraju. Teamy jeżdżą więc po świecie niczym zespoły rockowe. Czas występu kierowcy Formuły 1 wynosi około pięciu dni, ale personel pracuje zdecydowanie dłużej.

Na lotnisku w Zurychu czeka na nas szczupły, zwinny, ukryty za czapką z daszkiem i ciemnymi okularami Kimi. Ostatnio widziałem go na przełomie roku. W ciągu niecałych dwóch miesięcy jego twarz się zwęziła, policzki nieco zapadły. Sezon się zbliża i widoczne są skutki treningów siłowych pod kierunkiem Marka Arnalla: na podłogę siłowni spadło już trzy i dwie dziesiąte kilograma. Stajnia zaleca, żeby kierowca ubrany w kombinezon, buty i kask ważył najwyżej siedemdziesiąt trzy kilo. Kimi ma teraz sporo niższą wagę.

Stajnia zaleca, żeby kierowca ubrany w kombinezon, buty i kask ważył najwyżej siedemdziesiąt trzy kilo. Kimi ma teraz sporo niższą wagę.

W kwalifikacjach jeden kilogram oznacza jedną dziesiątą sekundy. Bezsensownie małe marginesy zmuszają do ostrych ćwiczeń i inteligentnego odżywiania się. To jest dyscyplina szczupłych mężczyzn.

Na lotnisku Kimi kupuje kawę i croissanta, po czym idzie żwawym krokiem w stronę nowego służbowego samochodu. Pakujemy rzeczy do dużego Fiata Talento, praktycznego auta dostawczego, jednego z takich, do których Kimi się przyzwyczaił już podczas uprawiania kartingu. Ale wtedy żaden pojazd nie był nowy.

Wsiadamy do samochodu. Kimi jest w dobrym nastroju, dopóki Sami nie porusza kwestii mechanicznej skrzyni biegów w aucie. Chociaż została zamówiona automatyczna, to z jakiegoś powodu dostarczono ręczną. Kimi mruczy pod nosem, że auto trzeba natychmiast wymienić. Nie kontynuujemy jednak tego tematu.

Chociaż testy zaczynają się dopiero w poniedziałek, do Barcelony jedziemy w sobotę pod wieczór. Kimi rozpoczyna pracę od Filming Day, czyli nagrywania materiałów przeznaczonych dla sponsorów i stajni Ferrari.

Sobota rano, siódma trzydzieści. Obudziliśmy się już o szóstej, żeby obejrzeć wyścigi w narciarstwie przełajowym mężczyzn na pięćdziesiąt kilometrów, odbywające się w ramach igrzysk olimpijskich. Nadzieja Finlandii, Iivo Niskanen ucieka, z rozgrzanymi do czerwoności policzkami, pozostałym narciarzom.

Odzywa się dzwonek u drzwi. Kto się dobija o tej porze? Kto przeszkadza widzom skupionym w studiu olimpijskim?

Z góry schodzi Minttu i otwiera drzwi. W środku pojawia się człowiek wykonujący testy na zlecenie działającej w Szwajcarii agencji antydopingowej. Wspaniałe wyczucie czasu. Proszę wejść. Mówimy „dzień dobry” i ostrzegamy, że może trochę potrwać, zanim osoba, od której trzeba pobrać próbkę, pojawi się na dole. Przedstawiciel agencji przeprasza, że przyszedł właśnie o tej porze, ale ma prawo zachodzić tak wcześnie rano. Potakujemy, zerkając jednocześnie na jazdę Iivo Niskanena. Nasze kibicowanie mu pomogło, bo narciarz zdobywa złoty medal olimpijski.

Pracownik agencji siedzi zakłopotany na kanapie w salonie. Przy jego nogach stoi teczka. Przybysz stara się swoją miną powiedzieć nam, że tylko wykonuje swoją pracę. Dowiadujemy się, że Mark Arnall ma obowiązek dostarczania agencji terminarza jazd Kimiego, aby przeprowadzający testy zastali go na pewno w domu. Jeśli Räikkönen nie otworzy drzwi, to można uznać, że wynik testów, nawet jeśli próbka nie została pobrana, jest pozytywny.

Minttu udało się obudzić męża, który schodzi rozdrażniony na dół. W tym czasie w telewizji Iivo Niskanen macha rękami i kieruje się z pracownikiem komitetu olimpijskiego do tyłu, a potem w lewo. Najprawdopodobniej on też zostanie poddany badaniom jak Kimi. Siedzący na kanapie przedstawiciel agencji wstaje, bierze teczkę i rusza za Kimim, który ma zły humor. Badanie odbywa się szybko. Wykonujący je opowiada, że w zeszłym roku od września dwadzieścia razy pobierał próbki od szwajcarskiego narciarza Dario Cologny. Niezainteresowany tym Kimi wchodzi do kuchni, gotuje sobie owsiankę, dodaje do niej jagód, zjada i znów idzie spać.

Przygotowania do nowego sezonu już się zaczęły i jest powód, żeby chwilę odpocząć. Ta chwila się wydłuża. Jest dziesiąta siedem, ale Kimiego nie widać. W końcu schodzi na dół o trzynastej siedem. Na lotnisko mamy wyjechać o piętnastej trzydzieści. Wczoraj wieczorem Kimi poszedł z Robinem do sypialni o dwudziestej trzydzieści. Spał więc czternaście godzin, minus badanie antydopingowe i szybka owsianka, co zabrało mu około godziny. Mówi, że miał niespokojny sen i kilka razy się przebudzał.

Lotnisko w Zurychu. Wsiadamy do wynajętego samolotu. Przyznaję się towarzystwu, że trochę się boję latania, zwłaszcza takimi małymi maszynami. Kimi mówi, że jest mu przykro i przypomina, że właśnie w tych typach samolotów jedno ze skrzydeł czasem zawodzi. Uważa jednak, że miałem do tej pory wspaniałe życie, więc w tym wieku mogę z niego spokojnie zrezygnować.

Zaraz po wylądowaniu w Barcelonie Kimi odwołuje treningi do Jump Out, które uważa za niepotrzebne. Test Jump Out federacji FIA jest obowiązkowy, ale ma się odbyć dopiero następnego dnia. Podczas niego kierowca musi wysiąść z pojazdu w ciągu piętnastu sekund. Dopiero po zdaniu testu można oficjalnie przystąpić do próbowania bolidu.

Wielkie targi pod nazwą Mobile World Congress sprawiły, że hotele w mieście są przepełnione, a pokoje zarezerwowano jedynie dla Kimiego i Marka. Ja i Sami zostajemy zakwaterowani na należącej do Räikkönena łodzi „Iceman”, zakotwiczonej w Port Olympico. Właściwe miejsce cumowania tej jednostki to port Vilanova znajdujący się w odległości czterdziestu kilometrów. Łodzią zajmują się kapitan Masa Kallio i maszynista Jaska Kononen. Ten jacht, wyprodukowany przez firmę Sunseeker, widziałem wcześniej tylko na zdjęciach lub we fragmentach wideo. Kimi kupił go w 2009 roku i od tamtej pory dba o niego Masa Kallio. Jaska Kononen, maszynista i technik, zaczął tu pracować w 2011 roku. O pierwszym spotkaniu ze swoim pracodawcą opowiada tak:

„Byłem zatrudniony na jachcie od dwóch miesięcy, gdy Kimi przyszedł imprezować z kolegami. Przyglądałem się im do piątej nad ranem i potem postanowiłem iść spać. Po półgodzinie pojawił się Kimi i zaproponował, żebym przyszedł na przedni pokład napić się likieru Limoncello. W końcu się zgodziłem i piłem z nim likier na tylnym pokładzie. Później Kimi oświadczył, że gdybym wtedy rano z nim nie chlał, toby mnie wyrzucił z pracy. Powiedział, że nie ufa ludziom, którzy nie piją”.

Masa jest związany z łodzią „Iceman” dłużej niż Jaska.

„Wiele razy byłem wyrzucany z pracy. Zwłaszcza wtedy, gdy nie pozwalałem pijanym ludziom pływać na skuterach wodnych. Podobno jestem bezwzględny. Raz Kimi poprosił mnie o skuter. Powiedziałem, że nie może go prowadzić, bo jest pijany. Zaproponował, żebyśmy się siłowali. Jeśli ja zwyciężę, to on pojedzie, a jak przegram, to nie. Oczywiście, że się nie zgodziłem. Powiedziałem, żeby dmuchnął w to urządzenie. Jeżeli będzie trzeźwy, to mu pozwolę popłynąć. On wydmuchał 2,1 promila”.

Chociaż Masa i Jaska widzieli w trakcie swojego pobytu na łodzi rzeczy, od których oczy wychodzą na wierzch, to cenią sobie specyficzne poczucie humoru swojego pracodawcy. Najdziksze czasy jachtu już minęły, obecnie w lodówce stoi jedynie woda mineralna. Jednostka jest w doskonałej formie, bo chce tego jej właściciel. Kimi brał udział w projektowaniu wnętrza „Icemana”. Kolory, materiały wyściełające i istotne szczegóły są efektem jego przemyśleń.

Jest wcześnie rano. Ja i Sami opuszczamy jacht i udajemy się do hotelu, skąd razem z Kimim i Markiem mamy pojechać na tor. Mark wyprowadził samochód z hotelowego garażu na ulicę i tu czekamy na Kimiego, który się spóźnia. Znów. Jest jednym z najszybszych na torze, ale jednym z najpowolniejszych w hotelu.

W końcu ruszamy i manewrujemy w porannym korku. Mark podaje Räikkönenowi imbirowo-cytrynowy napój. Jest tego mniej więcej decylitr. Kimi wypija go duszkiem. Zmienia pasy bez sygnalizacji: krótkie spojrzenie w boczne lusterko i już samochód wpasowuje się w wolną przestrzeń. Mark pyta, czy włączyć nawigację. Lecz nie jest ona potrzebna, Kimi ma ją w głowie.

Docieramy na tor, przed nami Filming Day. Ten dzień należy do Ferrari i sponsorów, i wypełniony jest zdjęciami, wywiadami i marketingowymi produktami potrzebnymi do różnych celów. Kimi i Sebastian idą prosto w stronę ustawionych aparatów fotograficznych, następnie przejeżdżają nowym bolidem około pięćdziesięciu kilometrów, stają obok siebie i stroją miny. Wszędzie kręcą się czerwoni ludzie, między nimi uwijają się fotografowie z długimi obiektywami, szukają korzystnych kątów do zrobienia zdjęć, zmieniają lampy.

Mark wyprowadził samochód z hotelowego garażu na ulicę i tu czekamy na Kimiego, który się spóźnia. Znów. Jest jednym z najszybszych na torze, ale należy do najpowolniejszych w hotelu.

Te rzeczy są nowe dla osób z zewnątrz, ale nie dla kierowców. Wszystkich zaskakuje jednak hiszpańska zima. Jest naprawdę chłodno, pada deszcz ze śniegiem, testy wydają się zagrożone. Przy tej pogodzie opony się nie rozgrzeją, z powodu opadów nawierzchnia toru będzie wilgotna, kierowcy zmarzną w bolidach. Tu testuje się nerwy równie intensywnie jak samochody.

Sami robi zdjęcia nowym kaskom Kimiego. W sezonie potrzeba ich od dwunastu do szesnastu, nie licząc replik dla sponsorów. Z tyłu kasku zostały wykaligrafowane imiona dzieci kierowcy: Rianna i Robin. Jego najdrożsi są uwiecznieni na obrazku wykonanym przez Uffe Tägströmä. Zdobi kaski od początku kariery Räikkönena. Jedna sztuka kosztuje około trzech tysięcy euro, a do tego trzeba doliczyć jeszcze koszt malowania.

Dzień zamienia się w wieczór. Kimiego, syna Północy, bawią doniesienia hiszpańskich stacji telewizyjnych i raporty rozgorączkowanych reporterów o dojmującym zimnie panującym w całym kraju. Włochów także dotknęła tragedia: deszcz ze śniegiem pojawił się przed kawiarniami. Ludzie gestykulują żywo i rozpościerają ręce. Skąd się wziął ten gówniany zimny deszcz i dlaczego on na nas pada? Zdaniem Kimiego oni wiedzą o zimie tyle, co but. I to wzdychanie do nieba nic nie pomoże.

Trzeba nałożyć nieprzemakalny kombinezon i ruszyć wesoło do przodu.

Wszyscy mają nadzieję, że jutro będzie lepiej, bo inaczej nici z testów.

Nadzieje są płonne. Ostry wiatr kołysze „Icemanem” już od rana, deszcz ze śniegiem siecze w twarz natychmiast, gdy tylko otwieram drzwi na tylny pokład. Ruszamy na tor przekonani, że dzisiaj jazdy odbędą się tylko częściowo.

Z garażu wychodzi nam naprzeciw znana z każdego wyścigu postać. To dziennikarz gazety „Turun Sanomat”, Heikki Kulta, który także sądził, że przybywa z zimnego kraju do ciepłego. Trzęsie się, ale jest podekscytowany z powodu rozpoczynającego się sezonu. W tym roku będzie obserwował w Bahrajnie trzysta pięćdziesiąty wyścig w swoim życiu. Ta liczba odbiera nam mowę. Dziennikarz jest żywą encyklopedią, połączeniem fanatycznego kibica i analitycznego redaktora. Proszę go, żeby krótko powiedział coś istotnego o Räikkönenie.

„Szybko dochodzi do siebie po rozczarowaniach. W tym Kimi jest wyjątkowy” — mówi Kulta. Obserwuje Räikkönena od początku kariery i zawsze wierzył w jego zdolności, nawet wtedy, gdy inni powątpiewali. Jest on także pierwszym dziennikarzem, który dowiedział się o kontrakcie Kimiego z Sauberem.

„Byłem na wyścigu w Malezji w 2000 roku i dostałem cynk o kontrakcie. Zadzwoniłem zaraz do reprezentantki Kimiego, Kikki Kuosmanen i spytałem, czy mogę umówić się na wywiad. Zaraz potem odezwał się telefon i usłyszałem: „Tu Räikkönen”. Czyli to się tak zaczęło, że on do mnie zadzwonił. W Malezji był wtedy też brytyjski dziennikarz Joe Saward. Przekazałem mu tę wiadomość, a on się roześmiał i powiedział, że to nie może być prawda. Dodał jeszcze, że jeśli Kimi będzie jeździł w Formule 1, to on przyjdzie go pooglądać przebrany za papieża. W boksach nikt jeszcze nie widział księdza”.

Heikki Kulta pamięta dokładnie początki kariery Kimiego. Nieśmiały, cichy chłopak w samym środku najchętniej oglądanej dyscypliny sportu samochodowego. Niczym ryba na piasku.

„Na dziewięć pytań z dziesięciu odpowiadał: «I don’t know»”.

Kulta przyznaje, że przygląda się wyścigom z perspektywy Kimiego i równie mocno przeżywa jego zwycięstwa i porażki. Może właśnie z powodu swojej rzetelności ma dobre stosunki z Räikkönenem, który traktuje media chłodno, a czasami nieuprzejmie. Kimi wierzy, że Kulta napisze o sednie sprawy, a nie o tym, co ją otacza.

Dziennikarz uważa, że Räikkönen to wyjątkowy przypadek, dziecko natury. Kimi pomyśli, zanim coś powie, zamyka wszystko w krótkim oświadczeniu. Nie dodaje ozdobników, wypowiada tylko główne zdania.

„Zszedł nie z tej taśmy produkcyjnej, co pozostali kierowcy”. Zdaniem Kulty bonusem Kimiego jest bardzo dobre poczucie humoru. „On rozumie nawet humor ludzi mieszkających w Turku12” — dorzuca Kulta i śpieszy się, by przejść dalej. Być może natrafi tam na wielu gotowych udzielić wypowiedzi specjalistów, którzy mają ważne zdanie na temat sezonu wyścigowego, chociaż nie przejechano jeszcze ani metra.

Pierwszy dzień testowy Kimiego. Zimna pogoda i zimne opony źle się komponują. Przy pierwszym okrążeniu Fernando Alonso traci koło i jazdy zostają na chwilę przerwane. W tym dniu Kimi robi osiemdziesiąt okrążeń, w sumie trzysta siedemdziesiąt dwa kilometry. Podczas wyścigu trzeba przejechać sześćdziesiąt sześć okrążeń, więc jest przygotowany na to, co go czeka.

Następnego dnia kolej na Sebastiana Vettela, a w środę znów na Kimiego, który jako trzeci najszybciej pokonuje okrążenie, ale to nie ma znaczenia. Ważne jest to, jak się czuje w samochodzie. A czuje się dobrze.

Podczas testów zawsze dzieje się to samo, uczestnicy szpiegują się nawzajem i jeśli ktoś jechał bardzo szybko, to stara się to zataić przed pozostałymi. I wszyscy zastanawiają się nad tym samym: jak szybkie są właściwie samochody, czy kierowcy celowo ukrywają swoje osiągnięcia? Gra się rozpoczyna.

Drugi dzień testowy. Dzisiaj jeździ Sebastian, więc Kimi pojawia się na łodzi, żeby się posilić i spędzić z nami trochę czasu. Zamawiamy tajskie jedzenie, woda gazowana syczy, słychać różne historie, każdy może się swobodnie wypowiadać, nic nie zostało jeszcze spisane na papierze. Kimi mówi. Z przesadą, wymyśla porównania, macha rękami i od czasu do czasu rzuca tradycyjnym przekleństwem, rozpędza się, robi przerwy, nadaje słowom rytm. Tak robi prawdziwy gawędziarz.

To nie jest Räikkönen, który odpowiada dziennikarzom kilkoma sylabami i nieuprzejmie znika. Jego publiczny wizerunek jest szorstki, niedokładny i często przypadkowy. Mimo to również prawdziwy. Rzeczy są takimi, na jakie wyglądają. Kimi chlał. Marnował pieniądze. Czasem publiczny wizerunek okazuje się zamazany, prześwietlony i okrojony. W przypadku Kimiego to nie dziwi, gdyż on daje powód, by ludzie o nim mówili, ale sam się nie odzywa. Dlatego różnica między publicznym a prywatnym jest u niego wielka. Dokładniej mówiąc, jak przepaść.

Atmosfera staje się luźniejsza, więc to dobra chwila, żeby zapytać, co ślina przyniesie na język, nawet ryzykując, że Kimi rzuci swoim ulubionym słowem: „kokon”.

Określa nim kogoś, kto jest głupi albo nic nie wie. Jeśli o mnie chodzi, to wybieram chętniej tę drugą definicję, i postanawiam zadać proste pytania. Jeszcze się całkiem nie zorientowałem, o co chodzi w tych wyścigach. Proszę Kimiego, żeby mi to wyjaśnił. Przecież w bolidzie nie ma nawet porządnej widoczności.

Kimi patrzy na mnie przeciągle, ale zaczyna tłumaczyć.

„Widzę górne krawędzie przednich kół. No a przecież nawet w zwykłym samochodzie nie widzisz, gdzie biegnie krawędź maski. Trochę to niewygodne, bo siedzę niemal w pozycji leżącej i w aucie jest cholernie gorąco. Na początku czułem się dziwnie, bo byłem przyzwyczajony, że w mikrosamochodzie można się kolebać na boki i ruszać, a tu musisz siedzieć sztywno”.

Na myśl przychodzi mi inna ekstremalna sytuacja podczas pracy. Operatorzy dźwigów tkwią zamknięci w małej, znajdującej się wysoko nad ziemią kabinie i porozumiewają się z pracującymi na dole budowlańcami za pomocą radia lub komputera.

Następnie chcę się dowiedzieć, z kim Räikkönen rozmawia podczas wyścigu.

Wyraz twarzy Kimiego wskazuje na to, że użyłem niewłaściwego czasownika. W trakcie jazdy z prędkością trzystu kilometrów na godzinę nie prowadzi się rozmów.

„Rozmawiam wyłącznie z inżynierem. Podczas wyścigu tylko trochę, ale tak w ogóle to dużo. Do nas należy to, żeby powiedzieć, jakie nam się wydaje auto. Zespół cały czas bada zachowanie bolidu, w trakcie testów i wyścigów w weekendy wszystkie informacje są podawane on-line i fabryka w Maranello ma do nich dostęp. Wtedy czuwa tam wielu specjalistów. Faceci są na miejscu, przy torze i tam w Maranello też są faceci. Ja to nazywam zabezpieczeniem tylnego zabezpieczenia w zabezpieczeniu”.

„Ciśnienie w oponach musi być za każdym razem wymierzone co do milimetra. Jakiś inżynier powiedział mi kiedyś, że jest ono teraz dość dokładne, «close enough». W tej robocie, cholera, «close enough» nie wystarcza”.

Jakie kwestie są ważne?

„Moc silnika, hamulce, zawieszenie, amortyzatory i tak dalej. Ciśnienie w oponach musi być za każdym razem wymierzone co do milimetra. Jakiś inżynier powiedział mi kiedyś, że jest ono teraz dość dokładne, «close enough» W tej robocie, cholera, «close enough» nie wystarcza”.

Kogoś z zewnątrz interesuje w obcej mu dyscyplinie wszystko, co oznacza, że będzie on wypytywał nawet o nieistotne szczegóły.

W miejscu pracy Kimiego, w bolidzie, nie ma toalety, a on musi tam przebywać długo w niewygodnej pozycji. Co się dzieje, jeżeli z jakiegoś powodu nie zdąży pójść do łazienki przed wyścigiem albo kwalifikacjami?

Kimi wzdycha i się zastanawia, czy odpowiedzieć, czy też pozwolić, żeby pytanie utopiło się we własnej niesmaczności. Postanawia jednak udzielić odpowiedzi. To dobrze, bo zawsze jest szansa, że będzie ona ciekawsza niż pytanie.

„Podczas wyścigu nigdy mi się nie zdarzyło, żeby do kombinezonu przylepiło się coś większego. Na kwalifikacjach czasem się posikałem, bo musiałem czekać w bolidzie godzinę. Ale to była przecież prawie wyłącznie woda, którą piłem przez całe rano. A ponieważ kombinezon Ferrafi jest czerwony, więc nikt tego właściwie nie zauważył. Miałem fart, że na wyścigu nie dopadła mnie biegunka”.

Poważnie mówiąc, z posiłkami i napojami trzeba zachować dużą ostrożność. Gdy się wsiada do samochodu, wszystko musi być zrównoważone, i tak na ogół się dzieje. Mark Arnall stara się zadbać o każdy szczegół, aby siedzący w aucie kierowca był spokojny.

Po spędzonym w luźnej atmosferze dniu nadchodzi następny dzień testowy. W garażu mechanicy uwijają się wokół nagiego samochodu. Bez skorupy z włókna węglowego i opon bolid wygląda jak powykręcana i chaotyczna zbieranina metalowych części. Dopiero gdy opuści się na nią czerwoną karoserię, widać, że jest to auto wyścigowe SG71H.

Krząta się przy nim jednocześnie ośmiu czerwonych mechaników, z których każdy ma swoje zadanie do wykonania. Płaci się im za to od trzech i pół do czterech tysięcy euro miesięcznie, a dodatkowo dostają bonusy i diety. W firmie jest wielu innych ludzi, których pensja nie jest aż tak wysoka, ale wszyscy oni chcą pracować dla Ferrari. Wszyscy chcą utożsamiać się z czerwonym kolorem.

Poza mną.

Sami szepcze do mnie, że musimy opuścić garaż. Idę za nim zdziwiony. Mówi, że dyrekcja Ferrari zwróciła mu uwagę, że jeśli nie ubiorę się jak inni, to nie będę mógł tu przebywać. Ktoś przynosi mi czerwoną kurtkę. Nakładam ją na siebie i przez sześć następnych godzin utożsamiam się z tym kolorem.

Zimowe testy są takie, jak nazwa na to wskazuje. Deszcz ze śniegiem zacina, zdaniem Hiszpanów jest zimno, zdaniem Finów — chłodno. Stajnia informuje, że dopiero o drugiej dowiemy się, czy będziemy dzisiaj jeździć. Zaczyna się zabijanie czasu i bardzo nam w tym pomaga to, że boksy Ferrari zapełniają się ludźmi mającymi coś do powiedzenia na temat Kimiego. Ekspres burczy, mocna kawa skrapla się do małych filiżanek.

Mija nas mężczyzna wyglądający tak zwyczajnie, że aż musi być niezwykły. Najważniejszym człowiekiem w firmie jest często ten, który nie robi szumu, tylko porusza się cicho w tle. Jest otoczony aurą i sprawia wrażenie, jakby unosił się ponad wszystkim dokoła.

Dowiaduję się, że ten człowiek to Louis C. Camilleri, prezes zarządu spółki Philip Morris International. Reprezentowane przez niego przedsiębiorstwo to największy sponsor Ferrari. Idę zapytać Samiego, czy mogę poprosić go o wywiad. Visa zna Camilleriego i uważa, że trzeba to załatwić przez rzecznika prasowego Ferrari, Alberto Antoniniego. Uzyskuje od niego odpowiedź, że ewentualny wywiad będzie można przeprowadzić za dwie godziny. Jednocześnie Antonini informuje, że uzgodniony poprzedniego dnia wywiad z szefem stajni Maurizio Arrivabenem mógłby się zacząć już teraz.

Arrivabene siada naprzeciwko mnie, a rzecznik prasowy obok niego. Włączam dyktafon i to samo robi Antonini. Ferrari dokumentuje wszystko.

Szef stajni opowiada, że po raz pierwszy spotkał Räikkönena w 2007 roku, gdy ten zdobył mistrzostwo świata. Jego uwagę zwróciło to, co przez lata tworzyło fundament zawodowej jaźni Fina. „Kimi różni się od innych tym, że najpierw coś sprawdza, a potem dopiero o tym mówi”. Ogólnie wiadomo, że Arrivabene i Räikkönen dobrze się ze sobą dogadują. Nic dziwnego, Włoch także mówi z namysłem i najchętniej używa precyzyjnych wyrażeń. Jego zdaniem Kimi nie próbuje być gwiazdą i właśnie dlatego nią jest.

Przychodzi mi na myśl paradoks, który dostrzegłem podczas wyścigu w Malezji: Räikkönen nie daje swoim fanom właściwie niczego, a mimo to czują się oni tak, jakby otrzymali dużo. Arrivabene śmieje się, wspominając pewien wyjazd do Chin.

„Kimi wychodzi z lotniska na zewnątrz, a tam czekają na niego setki ludzi. Nałożył ciemne okulary, na ramię zarzucił sobie czarny plecak i wszyscy mają nadzieję, że coś powie, a on mówi jedynie: Cześć”.

Arrivabene wymienia jeszcze jedno słowo, które stało się ciałem, jeśli chodzi o stosunek Fina do zespołu: Kimi jest lojalny. Powiedziawszy to, szef stajni milknie na chwilę, zupełnie jakby chciał uczcić to ciszą. Kimi jest lojalny wobec wszystkich zespołów, w dobrych i złych momentach, na alei serwisowej i na każdym zakręcie.

Obok przechodzi Louis C. Camilleri i wzrokiem daje mi znać, że mogę teraz z nim porozmawiać i nie muszę czekać godziny. Dziękuję za wywiad Arrivabenemu, który mocno ściska mi rękę.

Camilleri wspomina, że spotkał Kimiego po raz pierwszy w 2006 roku w Paryżu, gdy menedżerzy Dave i Steve Robertsonowie negocjowali kontrakt z Ferrari w domu ówczesnego szefa stajni Jeana Todta.

„Kimi wydawał się bystrym chłopakiem. Lubię ludzi, którzy potrafią słuchać. Urodziliśmy się z dwojgiem uszu, dwojgiem oczu i tylko jednymi ustami. Ten facet używa ich w odpowiedniej proporcji”.

Pamiętam, że Jean Todt mówił mi wcześniej o tym samym, tylko innymi słowami: Kimi jest powściągliwy i nieśmiały, ale bezpośredni. Camilleri opowiada, że w miarę upływu lat zaprzyjaźnił się z Finem. Razem chodzili na mecze hokeja rozgrywane w rodzinnym mieście Camilleriego, w Nowym Jorku, i Kimi odwiedzał go w jego winnicy.

„On nie różnicuje ludzi. Traktuje wszystkich tak samo, niezależnie od tego, czy stoi przed nim dyrektor, czy sprzątaczka. Posiada inteligencję emocjonalną. W wyścigach Formuły 1 widzi się dużo wyniosłości, on nie ma jej zupełnie”.

Na koniec Camilleri opowiada o ciekawym szczególe z wesela fińskiego kierowcy: „Nagle Kimi wstał i wygłosił mowę, której sobie wcześniej nie napisał. Naprawdę utkwiła mi ona w głowie i poruszyła mnie. Była jedną z najpiękniejszych, jakie kiedykolwiek słyszałem. Przemawiał na pewno z dziesięć minut”.

Camilleri musi iść na następne spotkanie. Dziękuję za chwilę rozmowy. Mija nas skryty za ciemnymi okularami Kimi. Znika w małym pokoju, żeby odbyć drzemkę. Dzisiaj chyba nie będzie testów i nie przejedziemy nawet jednego metra. To w końcu przyjechaliśmy się tu ścigać czy gadać? Tym razem gadać.

12 Drugie co do wielkości miasto w Finlandii.

KONIEC JEST POCZĄTKIEM

Baar, Szwajcaria, ostatnie dni kwietnia 2018 roku. Kości pokrywa cienka warstwa mięśni. Zroszone kroplami potu ciało się błyszczy. Organizm nie ma zdania, w każdym razie nikt go o nie nie pyta.

Zdjęcie: Kari Hotakainen

Fizjotrener Mark Arnall wyszukuje odpowiednią elastyczną taśmę spośród tych, które trzyma. Taką, która pozwoli na osiągnięcie maksymalnej mocy przy rozciąganiu. Jest jedenasta, trening potrwa jeszcze godzinę. Kimi ma optymalną wagę, nie może już przybrać więcej masy mięśniowej, bo będzie za ciężki. Teraz ćwiczy klatkę piersiową i ręce. Mark ugniata jego tors, a Kimi rozciąga elastyczną taśmę: piętnaście powtórzeń, następne ćwiczenie i dwanaście powtórzeń. Potem chwyta pięciokilowe ciężarki i wyciąga ręce do boku i do przodu, powtarzając to osiem razy. Robi przerwę. Kładzie się plecami na podłodze i rozciąga taśmę, unosząc jednocześnie biodra. Dwanaście powtórzeń.

Kimi wybiera się do Azerbejdżanu, nie oszczędzając mięśni: za tydzień weźmie udział w wyścigu w Baku. Ile jeszcze potrwa ta męka? Tego nikt nie wie, ale jak na razie torturowanie ciała i wydobywanie z bolidu głośnych dźwięków sprawiają mu przyjemność.

Zakończenie kariery sportowej nie jest czymś łatwym. Zwykle sportowiec znajduje się wtedy w samym środku swojego życia. Wiele ma już za sobą i co najmniej połowę tego jeszcze przed sobą. Koniec jest początkiem nowego. Zaczyna się inne życie.

„Nie będzie mi trudno zrezygnować z tej roboty. Na pewno mi ulży, jak skończą się podróżowanie i mielenie ozorem związane z tą dyscypliną. Jazda jest wspaniała, ale wszystko inne łączące się z tym – już nie”.

Niektórzy zamieniają swoje doświadczenia w słowa i zdania, których można wysłuchać podczas seminariów z zarządzania życiem. Räikkönena nie zobaczymy na spotkaniach dyrektorów firm, mówiącego o zasobach siły roboczej i języku ciała. Z całą pewnością nie zobaczymy go, jak komentuje na torze wyścig Formuły 1. Kimi żyje według sztywnego harmonogramu, pędzi z miejsca na miejsce. Gdy zakończy karierę w Formule 1, przez jakiś czas nie pojedzie donikąd.

On się urodził z rękami ubrudzonymi smarem, ma duszę mechanika i cechy fizyczne motocyklisty, więc najbardziej pasuje do niego sport motorowy. Ale nic nie jest pewne. Poza tym, że nie będzie niczego żałował.

„Nie będzie mi trudno zrezygnować z tej roboty. Na pewno mi ulży, jak skończą się podróżowanie i mielenie ozorem związane z tą dyscypliną. Jazda jest wspaniała, ale wszystko inne łączące się z tym — już nie”.

Jego głos brzmi zdecydowanie i zaczepnie, ale nie wznosi się na wyższy rejestr.

Obecnie w jego prywatnym życiu dzieje się dużo więcej niż na torze. Trzyletni Robin i roczna Rianna rozwijają się szybciej niż Formuła 1. Robin uczy się nowych słów tylko raz i wtedy lepiej być przy nim. Gdy Rianna postawi pierwsze kroki, jej ojciec być może będzie udzielał wywiadu po piątkowych wolnych treningach, drapiąc się w szyję i starając się ukryć poirytowanie.

Kimi jeszcze nie postanowił, co zrobi po zakończeniu kariery. Wie jedynie, że jest coś, czego w żadnym wypadku nie zrobi.

Hyvinkää, 5 października 2010 roku. O trzeciej w nocy Antti Pyrhönen, zawodowy motokrosowiec odbiera telefon i w aparacie słyszy głos Räikkönena. Pyrhönen śledził jego karierę od początku udziału w wyścigach i wydawało mu się, że jeszcze kiedyś się spotkają. Mimo to nie wierzy własnym uszom. Lecz w słuchawce naprawdę rozlega się głos Kimiego, który mówi, że miło byłoby się zobaczyć. Planuje właśnie założenie własnego teamu motocrossowego. Pyrhönen odpowiada, że owszem, chętnie się spotka, ale kiedy? Teraz, zaraz — proponuje Räikkönen. Pyrhönen myśli, że Kimi dzwoni do niego z Espoo, ale ten oświadcza, że przebywa teraz w Szwajcarii. Pyrhönen uważa, że mógłby przyjechać mniej więcej za miesiąc, lecz Kimi chce się spotkać teraz, natychmiast, czyli dzisiaj. Albo jutro. Bo teraz jest noc, która to godzina? Godzina jest jutrzejsza, Pyrhönen oświadcza, że przyjedzie zaraz.

„To było niczym we śnie. Ja wtedy miałem rehabilitację po ciężkim urazie. Wyszedłem z domu w centrum Hyvinkää, zastanawiając się, czy zabrać jedyną płytę, jaką posiadałem. Była to Hyvää puuta (Dobre drewno) Vesy-Mattiego Loiri, której często słuchałem podczas rehabilitacji. Grałem w ping-ponga i słuchałem płyty. Trzymałem ją już przy wyjściu, ale jednak zostawiłem ją w domu. Denerwowałem się wyjazdem. Na miejscu, w Szwajcarii wyszedł po mnie Räikkönen i przywitał się wesoło: «Czołem, Ana». Usiedliśmy na dużej sofie. Kimi wyszukał na YouTubie płytę Loiriego Hyvää puuta i ją puścił. Pomyślałem, że to nie może być prawda. Piliśmy kawę i rozmawialiśmy. Potem Kimi powiedział, żebyśmy poszli na dół rozegrać mecz ping-ponga. Wtedy uznałem, że jest w tym coś naprawdę proroczego. Miałem wrażenie, jakbyśmy się znali od zawsze”.

Po tym spotkaniu Kimi zadzwonił do Pyrhönena i zaproponował mu prowadzenie teamu Ice One Racing w Belgii. Pyrhönen pełni funkcję szefa tego zespołu od jesieni 2012 roku. Ponadto jest ojcem chrzestnym córki Kimiego, Rianny.

Räikkönen miał trzy lata, gdy po raz pierwszy usiadł na miniaturowym motorowerze Italjet. Teraz, trzydzieści sześć lat później, jest właścicielem stajni motocrossowej. Koło się zamknęło, warkot silnika trwa.

W zespole Ice One Racing Kimi i Pyrhönen od początku planują wszystko we dwójkę. Znajdujący się w belgijskim Lommel „workshop”, jak nazywają oni siedzibę zespołu, to dokładnie przemyślana całość. Pomieszczenie ma dwa tysiące pięćset metrów kwadratowych, jest wyposażone nowocześnie, niemal klinicznie. W swoim raporcie inspektor ubezpieczeniowy stwierdził, że wygląda ono niczym szpital, a z tak czystej podłogi można jeść. W tym budynku przejawia się perfekcjonizm Kimiego, który jest z jednej strony łobuzem, a z drugiej strony człowiekiem niezwykle dokładnym i tęskniącym za harmonią.

Ice One Racing to fabryczny zespół Husqvarny, ścigający się w królewskiej klasie motocrossu MXGP. Team zdobył raz srebrny medal i dwa razy brązowy na mistrzostwach świata producentów rajdowych. Zatrudnia piętnaście osób łącznie z kierowcami.

Według Pyrhönena Kimi wykazuje we wszystkim dużą dokładność, szybko się decyduje i naprawdę sporo wie na temat tej dyscypliny. Obaj myślą w podobny sposób, co ułatwia podejmowanie decyzji. Jednak Pyrhönen nie sądzi, aby utrzymywanie teamu wystarczało Kimiemu w przyszłości.

A może wystarczy? Na to pytanie Kimi nie potrafi odpowiedzieć. Czyli nie wystarczy. Po zakończeniu kariery wszystko będzie możliwe.

Oczywiście, że to coś nowego powinno być czymś, co się ma na własność i robi się z pasją. Kimi nie chce działać połowicznie. Kiedyś wyraził uznanie dla Nico Rosberga, który oświadczył, że kończy karierę, ponieważ pragnie się poświęcić rodzinie.

„To była szczera wypowiedź, podobała mi się. Ale teraz on przychodzi do boksów i komentuje wyścigi. Nie rozumiem tego, przecież dopiero co powiedział, że z tym kończy”.

W każdym razie Kimiego ciekawią dwie sprawy: projektowanie i marketing. Tej ostatniej dziedzinie przyglądał się z bliska w ciągu całej swojej kariery.

„Tak, interesuje mnie coś, co mnie całkiem pochłania i na co mam wpływ. Ale nie chodzi o to, żeby stać gdzieś z butelką oleju w ręce i zachwalać jego zimowe właściwości. Albo tkwić w kombinezonie do jazdy na rogu centrum handlowego i mówić do mikrofonu, że ten szampon jest dobry”.

Podczas wyścigu w Chinach Kimi spotkał się z przedstawicielami produkującej napoje firmy Hartwall oraz z ich chińskimi i japońskimi kooperantami. Rozmawiano o produkcie przeznaczonym na spotkania towarzyskie. W Azji do jego marketingu wykorzystuje się wizerunek Kimiego. Uczestnicy dyskusji byli zaskoczeni specyficznym sposobem, w jaki Räikkönen proponował sposoby reklamowania produktu w nowych krajach. Wypowiadał się w prostych słowach, nie stosując marketingowego slangu. To wywarło wrażenie na słuchaczach. Nabrali przekonania, że Kimi traktuje poważnie kwestie sprzedaży tego napoju, a nie staje jedynie w sztywnej pozie do zdjęcia drukowanego na grubej tekturze.

Przypomina mi się wizyta w fabryce samochodów Ferrari. Kimiego interesowało działanie linii produkcyjnej i praca manualna wykonywana przez zatrudnionych tam ludzi. Zamierzał nakręcić film, aby wspólnie z personelem zmontować zakupione przez siebie auto.

„Rozwój samochodu osobowego. W czymś takim mógłbym uczestniczyć, ale w tle, nie publicznie. Mógłbym takie auta testować, mam w tym trochę doświadczenia”.

Kimi nie martwi się zakończeniem kariery. Nie pojmuje, dlaczego inni tak się tym dręczą. Wiele osób przychodzi do niego, by powiedzieć, żeby cieszył się pracą tak długo, jak się da, bo nie wie, jak życie poza torem może być nudne.

„Nie rozumiem. Ja teraz też równie dobrze mogę spędzić tydzień w domu, nie muszę nigdzie wyjeżdżać. Dobrze się czuję, gdy tam jestem. Nie rozmyślam o jeździe w Formule 1 przez dwadzieścia cztery godziny na dobę. Podczas zawodów w Meksyku wpadłem na Jeffa Gordona, który cztery razy zdobył mistrzostwo w wyścigach NASCAR. Właśnie zakończył karierę i wyglądał na strasznie nieszczęśliwego. Na pewno myślał o tym, że to już koniec, i to go gryzło”.

„Rozwój samochodu osobowego. W czymś takim mógłbym uczestniczyć, ale w tle, nie publicznie. Mógłbym takie auta testować, mam w tym trochę doświadczenia”.

Baar, ogród przed domem, basen. Kimi nabiera rozpędu, przeskakuje przez wielką dmuchaną zabawkę i z pluskiem wślizguje się do wody. Minttu robi mu zdjęcie podczas skoku. Po półgodzinie fotografię można już oglądać na Instagramie. Konto Kimiego obserwuje niemal siedemset tysięcy ludzi. Chcąc mieć z nimi kontakt, Räikkönen nie musiał wcale wyjeżdżać z domu. Ani niczego mówić. Przyszłość Kimiego jest otwarta. Przyglądajcie się jej.

TATO, KIM JESTEŚ?

Nowy bolid zostanie zaprezentowany publicznie 30 stycznia. Pojawienie się nowego człowieka na świecie wyliczono na ten sam okres. Jego nadejście zostaje przyśpieszone, aby ojciec mógł być przy tym obecny, zanim wyjedzie, żeby stanąć obok nowego samochodu.

Lekarze inicjują poród, ale człowiek nie może wyjść. Biorą próżnociąg, by mu pomóc. Urządzenie wydaje nieprzyjemny dźwięk, po którym pojawia się istota ludzka i wydaje miły dźwięk. Radość, ulga, szczęście. Wreszcie mały człowiek jest w Szwajcarii i na świecie.

Ktoś zauważa, że ma żółtawą cerę. Ten nietypowy kolor wynika z gromadzenia się we krwi barwnika o nazwie bilirubina. To nic takiego. Człowiek zostaje ułożony w pudełku z niebieskim światłem. Zażółcenie wynika z rozkładu hemoglobiny w wybroczynie, a ta powstała w wyniku użycia próżnociągu. Ojciec wsuwa rękę przez wąski otwór w pudełku i chwyta człowieka za rączkę, próbując go uspokoić. Wcześniej nawet nie pomyślał, że ojcostwo przyniesie mu ciągłą troskę.

W końcu zażółcenie znika i niemowlę odzyskuje swój naturalny kolor.

Ojciec i matka są początkującymi rodzicami, każda rzecz jest dla nich nowa i przerażająca. Niemowlę nie musi nic robić, żeby otrzymać to wszystko, o co dorosły walczy. Jedzenie, miłość, ciepło. Niemowlę wypełnia sobą cały dom, chociaż jeszcze nie chodzi.

Potem ojciec musi wyjechać, żeby przetestować nowy czerwony samochód. Po powrocie nie chciałby już nigdy opuszczać domu. Wszystkie auta są prawie takie same, a niemowlę zmienia się z dnia na dzień. Małe dziecko poddaje swoich rodziców testom przez całą dobę, każdy wydawany przez nie dźwięk zwielokrotnia się w ich uszach. Samochód czasem piszczy i hałasuje, lecz da się go wyregulować. Niemowlę można wyregulować jedzeniem i snem, wszystko poza tym to zgadywanka. Ono nie wie jeszcze nic o wyjazdach ojca, choć je wyczuwa, a za rok będzie na nie reagowało.

Niemowlę to chłopiec, który otrzymuje nazwisko Robin Ace Matias Räikkönen. Teraz ma trzy lata i bardzo się gniewa na ojca. Złości się zwłaszcza przez dwa dni od jego powrotu do domu z długiego wyjazdu. Zdrowy maluch ma wyraźnie zapisaną w głowie hierarchię ważności spraw: ojciec powinien przebywać w domu, a nie ścigać się po pełnym zakrętów torze na drugim końcu świata.

W tym pokoju nie zasiada więc teraz kierowca F1. Kimi nie patrzy na trasę, lecz przez okno. Spogląda na zewnątrz, na zieloność i przypomina sobie pierwsze chwile życia Robina.

Podczas wyścigów Kimi nie musiał się o nic martwić, bo wiedział, że w domu jest Minttu. Ale gdzieś w tyle głowy pulsowała mu myśl, że sam też powinien tam być.

„Natychmiast zacząłem się zastanawiać, czy wszystko jest dobrze, czy będę umiał zrobić cokolwiek przy nim, czy odważę się go dotknąć. Bałem się założyć mu ubranko, bo się przecież rozpadnie. Ale on się nie rozpadł. Najpierw chciałem, żeby szybko zasnął, a potem nasłuchiwałem, czy na pewno oddycha. A jak się odwrócił na brzuch, to zastanawiałem się, czy ma wystarczająco dużo powietrza. Gdy trochę podrósł, to strachy powoli zniknęły”.

Podczas wyścigów Kimi nie musiał się o nic martwić, bo wiedział, że w domu jest Minttu. Ale gdzieś w tyle głowy pulsowała mu myśl, że sam też powinien tam być.

„Chciałbym być po prostu w domu. To jest właśnie najważniejsze, a nie to, co się robi razem z dziećmi. W mojej rodzinie wszyscy byliśmy cały czas razem, no bo mieliśmy to samo hobby motorowe. Pewnie to się bierze z tego”.

Robin urodził się, gdy Kimi miał trzydzieści sześć lat. Akurat w odpowiednim czasie. W poprzednim małżeństwie myśl o dziecku wydawała się Kimiemu niemal niemożliwa, chociaż jego związek z Jenni Dahlman trwał oficjalnie dziesięć lat.

„Jeśli o mnie chodzi, to tamto małżeństwo było raczej zawracaniem głowy. Nigdy nie pomyślałem, żeby starać się o dzieci, bo związku nie naprawia się w ten sposób. Nie mieliśmy żadnej podstawy do sprowadzenia dzieci na świat”.

Kimi nie chce powiedzieć nic więcej o poprzednim małżeństwie ani o Jenni. Gdy się spotkali, ona miała dziewiętnaście lat, a on dwadzieścia jeden. Pobrali się w 2004 roku, a rozwód orzeczono w 2014 roku. Duchowo rozstali się jednak już znacznie wcześniej.

Kimi jest teraz ojcem dwójki dzieci i dużo wie na temat rodzicielstwa. Pojawienie się dziecka to nieodwołalna sprawa, to nie wygrany wyścig ani mistrzostwo świata, których wspomnienia z czasem blakną. Dzieci są nieodmiennie oczkiem w głowie, błyszczą przez całe swoje życie i wydobywają uczucia z trosk dnia powszedniego.

„Czuję się okropnie, gdy wyjeżdżam, a Robin wisi mi na nodze. To strasznie dołujące. Ale jest też w tym i ta dobra strona, że gdy nie ma cię tydzień albo dwa, to zauważasz, jak one urosły i dużo nowego się nauczyły”.

Życie formuje człowieka według swoich upodobań, o nic nie pytając. Osiągnięcia, sława, szacunek. To wspaniałe sprawy, lecz w mgnieniu oka mogą stać się nieistotne. Kimi sporo osiągnął, ma sławę i szacunek, zamożność i znaczące sukcesy. Ale w ciągu kilku lat stracił trzy ważne dla siebie osoby. Jego ojciec, Matti Räikkönen umarł 22 grudnia 2010 roku, menedżer David Robertson — 5 lutego 2014 roku, lekarz Aki Hintsa — 15 listopada 2016 roku.

Sukcesy owijają ludzi kokonem, straty ściągają go z nich i odsłaniają to, co istotne. Kimi ma teraz rodzinę. Dzieci są w tym wieku, że już pytają, gdzie przebywa ojciec. Ale nie pytają jeszcze, kim on jest.

Człowiek realizuje się poprzez swoje czyny, wypowiedzi, gesty i stosunek do innych. Może sam odpowiedzieć na pytanie, jaki jest, ale wtedy do głosu dochodzi niewiarygodny narrator. Ostateczny obraz człowieka powstaje wtedy, gdy posłuchamy innych. Tego, jak inni odbierają go wizualnie i słuchowo. Przedtem jednak należy zapytać o to również samego zainteresowanego.

Pytanie sprawia, że Kimi sadowi się głębiej na kanapie. Nie potrafi odpowiedzieć. Wielu ludzi umie albo robi to chętnie, chociaż nie potrafi. Ten, kto twierdzi, że dobrze siebie zna, kłamie. Albo chce się chwalić. Albo udaje. Człowiek może znać samego siebie do pewnego stopnia, ale nigdy całkowicie.

Kimi Räikkönenie, jakim jesteś człowiekiem?

„Na pewno trzeba o to zapytać innych. Ciężko powiedzieć. Mnie nie interesuje to, jaki jestem. Wszyscy jesteśmy czasem kutasami. A jak nie jesteś nigdy kutasem, to coś z tobą nie tak. Prędko cię tak nazwą, jeśli będziesz miał inne zdanie. A ci, co nie mają własnego zdania, to nieudacznicy”.

Robin staje w drzwiach, zagląda do środka i chichocze. Tatuś rozmawia z wujkiem i mówi coś do małego pudełka, które leży między nimi. Chłopca nie interesują rozmowy ani pudełka. Chętnie by się pobawił. Stojąc w drzwiach, wyrzuca z siebie zdanie na poły po fińsku, na poły po angielsku. Treść jest oczywista: kończcie z tym gadaniem.

Robin sprawia, że Kimi zaczyna zastanawiać się nad ojcostwem.

„Mój braciszek Rami jest idealnym ojcem. Powiedziałem sobie, że jeśli będę choć w połowie taki, to dobrze. Zawsze go trochę podpatrywałem, w jaki sposób bawi się z dziećmi. Jest przy nich cały czas i wszystko z nimi robi. Jeśli ja dam radę być taki chociaż w pięćdziesięciu procentach, to już będzie w porządku”.

Ponieważ Kimi nie wie, co powiedzieć o sobie, przypominam sobie niektóre wypowiedzi jego przyjaciół. Gino Rosato to legendarny dyrektor Ferrari, „Director of F1 operations”, lecz w tym kontekście występuje jako ojciec chrzestny Robina. On zna Kimiego od dwunastu lat. Gino pochodzi z Kanady, z rodziny kanadyjsko-włoskiej, ale obecnie mieszka we Włoszech. Opowiada, że zawsze z okazji wyścigu w Montrealu Kimi odwiedza jego matkę, która mieszka w Laval, mieście leżącym w odległości dwudziestu pięciu kilometrów od toru. Räikkönen wie, że dużo to dla niej znaczy. Gino twierdzi, że biznes związany z Formułą 1 zmienia wielu, chcą się zadawać tylko z ważnymi osobami. „Kimi nigdy nie spotyka się z ludźmi ze względu na ewentualne korzyści” — mówi Gino.

Nic nie wspomina o kutasie, ale słowa, które Kimi wypowiedział o sobie, mają jednak odbicie w rzeczywistości. Tutaj muszę się podeprzeć opowieścią o byłym amerykańskim sekretarzu stanu Henrym Kissingerze. Chciał on zbadać dokładniej pewną sprawę, więc poprosił asystentów, żeby dostarczyli mu informacje na jej temat. Ci przygotowali dokumentację i przedstawili ją Kissingerowi. On zapoznał się z nią i oznajmił: „Nie opowiadajcie mi o faktach. Mówcie, co one znaczą”.

W przypadku Kimiego faktem jest, że od osiemnastu lat spędza w podróży sto czterdzieści dni rocznie. W sumie dają one siedem lat. Co to oznacza? To, że nie przebywa stale w domu, tylko wraca do niego i znów wyjeżdża. Taka sytuacja wpływa na psychikę człowieka. Jego system nerwowy nie może się porządnie zregenerować, zawartość walizki wędruje do pralki, a dopiero co wysuszone ubranie musi zostać zapakowane z powrotem do walizki. W takim kołowrocie człowiek robi się niecierpliwy, czasem zachowuje się naprawdę nieprzyjemnie. Niekiedy jak kutas. Przynajmniej chwilowo. Przynajmniej wobec świata zewnętrznego. A czasem wobec bliskich.

Nic więc dziwnego, że Kimi tęskni za chwilą, gdy nie będzie musiał nigdzie wyjeżdżać.

Teraz wiemy już, że Kimi ma dobre serce i że jest kutasem. Kocha dzieci i jest zabawny, a tak uważają ci, którzy mają podobne poczucie humoru, gdyż nawet przez moment nie wolno nam myśleć, że nasze poczucie humoru obowiązuje na całym globie.

A tak poza tym, jaki on jest?

„Wstrzemięźliwy, nieśmiały i bezpośredni” — tak mówi były szef stajni Ferrari i obecny prezydent FIA Jean Todt.

„Wesoły i kochany” — oznajmia Minttu.

„Nie robi cyrku, jeśli coś się stanie w trakcie wyścigu” — uważa Sebastian Vettel.

„Duży, znajomy i bierze mnie na ręce” — myśli Rianna.

„Ma mocne nerwy, inaczej nie zdobyłby mistrzostwa świata” — twierdzi Jean Todt.

„Nigdy nie pomyślałem, że jestem jakąś gwiazdą” — oświadcza sam Kimi.

Pytam go, czego nie lubi.

„No, na przykład telefonu. Dziewięćdziesiąt procent wszystkich rozmów to takie, że dzwoniący nie ma żadnej konkretnej sprawy do mnie. Gdy w latach dziewięćdziesiątych ktoś wykręcił numer na telefonie stacjonarnym, to na pewno dzwonił z czymś konkretnym. Na przykład pytał, czy możemy się spotkać poza domem. Wtedy nie dzwoniono dla zabawy. Ja z tego powodu już od lat wyłączam dźwięk w telefonie. Nie mam siły odpowiadać, gdy ktoś po drugiej stronie mówi, że właściwie nie ma żadnej sprawy, tylko chce się dowiedzieć, co słychać”.

Wszystko jasne. Zdzwonimy się.

Skąd Kimi pochodzi?

Człowiek nie wybiera sobie rodziny ani też w dzieciństwie nie może jej sobie wymienić na inną. Niektórzy rodzą się ze złotą łyżeczką w buzi, niektórzy z kluczem nastawnym w ręce. Zwykle okoliczności przybycia na świat zostają zapomniane i rozmywają się na horyzoncie, ale czasem pojawiają się wyraźnie na drodze życia. Z tylnej kieszeni spodni Kimiego wystaje klucz nastawny i nie jest to byle jakie porównanie. Działania, wypowiedzi i ruchy Räikkönena świadczą o tym, skąd on pochodzi.

Szef stajni McLarena Ron Dennis próbował kiedyś wprowadzić Kimiego do eleganckiego towarzystwa, ale nic z tego nie wyszło. Czworokątny palik nie pasował do okrągłego otworu. Stare powiedzenie brzmi, że nie wolno winić lustra za to, że odbicie ci się nie podoba. Ale w przypadku Formuły 1 można z pewnością obarczyć winą zwierciadło. W wyścigach F1 wielkie pieniądze i bezguście idą na ogół w pięknej parze, więc nic dziwnego, że pochodzący z Karhusuo w Espoo mechanik czuje się jak sierota w luksusowym świecie poza torem.

Gdyby Kimi chciał, to mógłby się porównać do perkusisty Rolling Stones, Charliego Wattsa, który od pięćdziesięciu trzech lat gra w zespole na bębnach, ale trzyma się z daleka od sławy i splendoru grupy. Czasami dziwi się, co jeszcze robi w orkiestrze, która teraz gra bluesa i miała się rozpaść siłą bezwładu w ciągu kilku lat. Watts siedzi za perkusją w swoim szytym na miarę garniturze i wystukuje leniwy, lecz dokładny rytm z elementami jazzu.

Z pewnością Kimi nie raz przecierał oczy, widząc przed sobą świat, do którego trafił, kręcąc kierownicą z dokładnością co do milimetra i prawidłowo oceniając skręty bolidu. Tutaj się znalazłem, a chciałem tylko jeździć.

„Nigdy nie widziałem na żywo wyścigów F1, zanim sam nie zacząłem brać w nich udziału”.

Gdy nie wiesz dokładnie, jaki jesteś, to powiedz chociaż, co lubisz robić. Człowiek realizuje się też poprzez swoje czyny.

„Lubię pracować rękoma. Naprawiać coś, majsterkować. Budować i projektować. Jeśli coś jest zepsute, to szybko wpadam na pomysł, jak to naprawić”.

Przychodzi mi na myśl opowieść Samiego Visy o testach w Barcelonie zeszłego roku. Kimi zauważył, że nie działa toaleta w autobusie Ferrari. Poszedł do personelu i poprosił o narzędzia. Mistrzowi kierownicy wręczono z niedowierzaniem jakiś przedmiot dłuższy od jego ręki. Kimi przyjrzał się dokładniej toalecie i stwierdził, że ma podobną na łodzi. Wpełznął pod autobus i jednym ruchem ręki naprawił usterkę, podczas gdy pracownicy stajni przyglądali się temu z rozdziawionymi gębami.

Kimi jest więc zdolny manuaInie. I gadatliwy. Lecz teraz słowa mu się kończą. Robin znów otwiera drzwi i spogląda na ojca. Nie ma odwagi nic powiedzieć, ale po wyrazie jego twarzy Kimi zgaduje, co ma na myśli. Idą położyć się spać.

Następnego dnia Kimi śpi długo. Robin już się przebudził i milczący siedzi na kolanach Minttu. Potem mówi coś mieszanką fińskiego i angielskiego, zeskakuje i jeździ samochodzikiem wzdłuż korytarza, objaśniając jednocześnie, co robi. Słowa i czyny znajdują się w równowadze.

DANE STATYSTYCZNE 2001–2018

Liczba podana w nawiasie przy kwalifikacjach oznacza numer pola startowego.

ROK 2001

KIEROWCA  —  KONSTRUKTOR  —  CZAS

Grand Prix Australii

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h38:26,533

2. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +0:01,717

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +0:33,491

6. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  +1:24,143

Grand Prix Australii, kwalifikacje

13. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:28,993

Grand Prix Malezji

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h47:34,801

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +23,660

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +28,555

Kimi Räikkönen (Sauber-Petronas) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

14. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas   —  1:37,728

Grand Prix Brazylii

1. David Coulthard   —  McLaren-Mercedes  —  1h39:00,834

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +16,164

3. Nick Heidfeld   —  Sauber-Petronas  —  +1 okrążenie

Kimi Räikkönen (Sauber Petronas) przerwał wyścig na 55. okrążeniu.

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:14,924

GRAND PRIX SAN MARINO

1. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  1h30:44,817

2. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +4,352

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +34,766

Kimi Räikkönen (Sauber-Petronas) przerwał wyścig na 17. okrążeniu.  —

Grand Prix San Marino, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:24,71

GRAND PRIX HISZPANII

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h31:03,305

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +40,738

3. Jacques Villeneuve  —  BAR-Honda  —  +49,626

8. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  +1:19,808

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas   —  1:19,229

GRAND PRIX AUSTRII

1. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes   —  1h27:45,927

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +2,190

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +2,527

4. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  +41,953

Grand Prix Austrii, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:10,396

GRAND PRIX MONAKO

Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h47:22,561

Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +0,431

Eddie Irvine   —  Jaguar-Cosworth  —  +30,698

Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  + 5 okrążeń

Grand Prix Monako, kwalifikacje

15. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:20,081

GRAND PRIX KANADY

1. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  1h34:31,522

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +20,235

3. Mika Häkkinen   —  McLaren-Mercedes  —  +40,672

4. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  +1:08,116

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas   —  1:16,875

GRAND PRIX EUROPY

1. Michael Schumacher  —  Ferrari   —  1h29:42,724

2. Juan Pablo Montoya   —  Williams-BMW  —  +4,127

3. David Coulthard   —  McLaren-Mercedes  —  +24,993

10. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  +1 okrążenie

Grand Prix Europy, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:16,402

GRAND PRIX FRANCJI

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h33:35,636

2. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +10,399

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +16,381

7. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Francji, klasyfikacje

13. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:14,536

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Mika Häkkinen   —  McLaren -Mercedes   —  1h25:33,770

2. Michael Schumacher   —  Ferrari   —  + 33,646

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +59,281

5. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas   —  + 1 okrążenie

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas   —  1:22,023

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  1h18:17,873

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +46,117

3. Jacques Villeneuve  —  BAR-Honda  —  +1:02,806

Kimi Räikkönen (Sauber-Petronas) przerwał wyścig na 16. okrążeniu.

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:40,072

GRAND PRIX WĘGIER

1. Michael Schumacher   —  Ferrari   —  1h41:49,675

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +3,363

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +3,940

7. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:15,906

GRAND PRIX BELGII   —

1. Michael Schumacher  —  Ferrari   —  1h08:05,002

2. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +10,098

3. Giancarlo Fisichella  —  Benetton-Renault   —  +27,742

Kimi Räikkönen (Sauber-Petronas) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

12. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:59,050

GRAND PRIX WŁOCH

1. Juan Pablo Montoya   —  Williams-BMW  —  1h16:58,493

2. Rubens Barrichello   —  Ferrari  —  +5,175

3. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +17,335

7. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  +1:23,107

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Sauber-Petronas  —  1:23,595

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Mika Häkkinen   —  McLaren-Mercedes  —  1h32:42,840

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +11,046

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +12,043

Kimi Räikkönen (Sauber-Petronas) przerwał wyścig na 2. okrążeniu.   —

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  Sauner-Petronas  —  1:12,881

GRAND PRIX JAPONII

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h27:33,298

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +3,154

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +23,262

Kimi Räikkönen (Sauber-Petronas) przerwał wyścig na 5. okrążeniu.

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

12. Kimi Räikkönen   —  Sauber-Petronas   —  1:34,581

ROK 2002

Grand Prix Australii

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h35:36,792

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +18,628

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +25,067

Grand Prix Australii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:27,161

Grand Prix Malezji

1. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  1h34:12,912

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +39,700

3. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +1:01,795

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 24. okrążeniu.

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:36,468

Grand Prix Brazylii

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h31:43,662

2. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +0,588

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +59,109

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 67. okrążeniu, ale zajął 12. miejsce.

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:13,595

GRAND PRIX SAN MARINO

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h29:10,789

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +17,907

3. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +19,755

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 44. okrążeniu.  —

Grand Prix San Marino, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:22,104

GRAND PRIX HISZPANII

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h30:29,981

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +35,630

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +42,623

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 4. okrążeniu.

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:17,519

GRAND PRIX AUSTRII

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h33:51,562

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +0,182

3. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +17,730

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 5. okrążeniu.

Grand Prix Austrii, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:09,154

GRAND PRIX MONAKO

1. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  1h45:33,055

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +1,050

3. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +1:07,450

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 41. okrążeniu.

Grand Prix Monako, kwalifikacje

7. (6) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:17,660

GRAND PRIX KANADY

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h33:36,111

2. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +1,132

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +7,082

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +37,563

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:13,898

GRAND PRIX EUROPY

1. Rubens Barrichello  —  Ferrari   —  1h35:07,426

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +0,294

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +46,435

Grand Prix Europy, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:30,591

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h31:45,015

Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +14,578

Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +31,661

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 44. okrążeniu.

Grand Prix Francji, klasyfikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:20,133

GRAND PRIX FRANCJI

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h32:09,837

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +1,104

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +31,975

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:12,244

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h27:52,078

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +10,503

3. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +14,466

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 59. okrążeniu.

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:15,639

GRAND PRIX WĘGIER

1. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  1h41:49,001

2. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  +0,434

3. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +13,355

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +29,479

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:15,243

GRAND PRIX BELGII   —

1. Michael Schumacher  —  Ferrari   —  1h21:20,634

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +1,977

3. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +18,445

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 35. okrążeniu.

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:44,150

GRAND PRIX WŁOCH

1. Rubens Barrichello   —  Ferrari  —  1h16:19,982

2. Michael Schumacher  —  Ferrari   —  +0,255

3. Eddie Irvine  —  Jaguar-Cosworth  —  +52,579

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 29. okrążeniu.

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:21,712

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Rubens Barrichello   —  Ferrari  —  1h31:08,0

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +0,011

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +7,799

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 50. okrążeniu.

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:11,633

GRAND PRIX JAPONII

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h26:59,698

2. Rubens Barrichello   —  Ferrari  —  +0,506

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +23,292

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:32,197

ROK 2003

Grand Prix Australii

1. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  1h34:42,124

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +8,675

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +9,192

Grand Prix Australii, kwalifikacje

15. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:29,470

Grand Prix Malezji

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h32:22,195

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +39,286

3. Fernando Alonso  —  Renault  —  +1:04,007

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:37,858

Grand Prix Brazylii

1. Giancarlo Fisichella  —  Jordan-Ford  —  1h31:17,748

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +0,945

3. Fernando Alonso  —  Renault  —  +6,348

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:13,866

GRAND PRIX SAN MARINO

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h28:12,058

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +1,882

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +2,291

Grand Prix San Marino, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:23,148

GRAND PRIX HISZPANII

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h33:46,933

2. Fernando Alonso  —  Renault  —  +5,716

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +18,001

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

20. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:31,900

GRAND PRIX AUSTRII

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h24:04,888

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +3,362

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +3,951

Grand Prix Austrii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:09,186

GRAND PRIX MONAKO

1. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  1h42:19,010

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +0,602

3. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +1,720

Grand Prix Monako, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:15,295

GRAND PRIX KANADY

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h31:13,591

2. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +0,784

3. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +1,355

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +1:10,502

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

20. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  –

GRAND PRIX EUROPY

1. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  1h34:43,622

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +16,821

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +39,673

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 25. okrążeniu.

Grand Prix Europy, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:31,523

GRAND PRIX FRANCJI

1. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  1h30:49,213

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +13,813

3. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +19,568

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +38,047

Grand Prix Francji, klasyfikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:15,533

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  1h28:37:554

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +5,462

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +10,656

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:21,695

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  1h28:48,769

2. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +1:05,459

3. Jarno Trutti   —  Renault  —  +1:09,060

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:15,874

GRAND PRIX WĘGIER

1. Fernando Alonso  —  Renault  —  1h39:01,460

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +16,768

3. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +34,537

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:22,742

GRAND PRIX WŁOCH

1. Michael Schumacher  —  Ferrari   —  1h14:19:838

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +5,294

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +11,835

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +12,834

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:21,466

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h33:35,997

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +18,258

3. Heinz-Harald Frentzen  —  Sauber-Petronas  —  +37,964

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:11,670

GRAND PRIX JAPONII

1. Rubens Barrichello   —  Ferrari  —  1h25:11,743

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +11,085

3. David Coulthard  —  McLaren-Mercedes  —  +11,614

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:33,272

ROK 2004

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h24:15,757

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +13,605

3. Fernando Alonso   —  Renault  —  +34,673

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 9. okrążeniu.

Grand Prix Australii, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:26,297

GRAND PRIX MALEZJI

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h31:07,490

2. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +5,022

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +11,568

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 40. okrążeniu.

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:34,164

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h28:34,875

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +0,1,367

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +26,687

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 7. okrążeniu.

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

20. (19) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  –

GRAND PRIX SAN MARINO

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h26:19,670

2. Jenson Button  —  BAR-Honda  —   +9,702

3. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  +21,617

8. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  + 1 okrążenie

Grand Prix San Marino, kwalifikacje

20. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  –

GRAND PRIX HISZPANII

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h27:32,841

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +13,290

3. Jarno Trulli   —  Renault   —  +32,294

11. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

13. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:17,445

GRAND PRIX MONAKO

1. Jarno Trulli   —  Renault   —  1h45:46,601

2. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +0,497

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +1:15,766

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 27. okrążeniu.

Grand Prix Monako, kwalifikacje

6. (5) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:14,592

GRAND PRIX EUROPY

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h32:35,101

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +17,989

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +22,533

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 9. okrążeniu.

Grand Prix Europy, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:29,137

GRAND PRIX KANADY

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h28:24,803

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +5,108

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +20,409

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:13,595

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h40:29,914

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +2,950

3. Takuma Sato  —  BAR-Honda  —  +22,036

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:11,137

GRAND PRIX FRANCJI

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h30:18,133

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +8,329

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +31,622

7. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +36,230

Grand Prix Francji, klasyfikacje

9. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:14,346

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h24:42,700

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +2,130

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +3,114

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:18,233

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h23:54,848

2. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +8,388

3. Fernando Alonso   —  Renault  —  +16,351

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 13. okrążeniu.

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

4. (3) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:13,690

GRAND PRIX WĘGIER

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h35:26,131

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +4,696

3. Fernando Alonso   —  Renault  —  +44,599

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 13. okrążeniu.

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:20,570

GRAND PRIX BELGII

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h32:35,274

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +3,132

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +4,371

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:59,635

GRAND PRIX WŁOCH

1. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  1h15:18,448

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +1,347

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +10,197

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 13. okrążeniu.

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:20,877

GRAND PRIX CHIN

1. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  1h29:12,420

2. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +1,035

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +1,469

Grand Prix Chin, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:34,178

GRAND PRIX JAPONII

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h24:26,985

2. Ralf Schumacher  —  Williams-BMW  —  +14,098

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +19,662

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +39,362

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

12. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:36,820

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Juan Pablo Montoya  —  Williams-BMW  —  1h28:01,451

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +1,022

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +24,099

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:10,892

ROK 2005

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  1h24:17,336

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +5,553

3. Fernando Alonso   —  Renault  —  +6,712

8. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +39,633

Grand Prix Australii, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  3:15,558

GRAND PRIX MALEZJI

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h31:33,736

2. Jarno Trulli  —  Toyota  —  +24,327

3. Nick Heidfeld  —  Williams-BMW  —  +32,188

9. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +1:21,580

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:36,644

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h29:18,531

2. Jarno Trulli  —  Toyota  —  +13,409

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +32,063

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  3:03,524

GRAND PRIX SAN MARINO

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h27:41,921

2. Michael Schumacher   —  Ferrari  —   +0,215

3. Alexander Wurz  —  McLaren-Mercedes  —  +27,554

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 9. okrążeniu.

Grand Prix San Marino, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  2:42,880

GRAND PRIX HISZPANII

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h27:16,830

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +27,652

3. Jarno Trulli   —  Renault   —  +45,947

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  2:31,421

GRAND PRIX MONAKO

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes   —  1h45:15,556

2. Nick Heidfeld  —  Williams-BMW  —  +13,877

3. Mark Webber  —  Williams-BMW  —  +18,484

Grand Prix Monako, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  2:30,325

GRAND PRIX EUROPY

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h31:46,648

2. Nick Heidfeld  —  Williams-BMW  —  +16,567

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +18,549

11. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Europy, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:30,197

GRAND PRIX KANADY

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h32:09,270

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +1,137

3. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +40,483

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:15,923

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h29:43,181

2. Rubens Barrichello  —  Ferrari  —  +1,522

3. Tiago Monteiro  —  Jordan-Toyota  —  + 1 okrążenie

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) wycofał się z wyścigu.

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:10,694

GRAND PRIX FRANCJI

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h31:22,232

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +11,805

3. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +1:21,914

Grand Prix Francji, klasyfikacje

3. (13) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  3:15,558

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Juan Pablo Montoya  —  McLaren-Mercedes  —  1h24:29,588

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +2,739

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +14,436

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

2. (12) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:19,932

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h26:28,599

2. Juan Pablo Montoya  —  McLaren-Mercedes  —  +22,569

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +24,422

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 32. okrążeniu.

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:14,320

GRAND PRIX WĘGIER

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h37:25,552

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +35,581

3. Ralf Schumacher  —  Toyota  —  +36,129

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:20,891

GRAND PRIX TURCJI

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h24:34,454

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +18,609

3. Juan Pablo Montoya  —  McLaren-Mercedes  —  +19,635

Grand Prix Turcji, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:26,797

GRAND PRIX WŁOCH

1. Juan Pablo Montoya  —  McLaren-Mercedes  —  1h14:28,659

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +2,479

3. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  +17,975

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +22,775

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

1. (11) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:20,878

GRAND PRIX BELGII

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h30:01,295

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +28,394

3. Jenson Button  —  BAR-Honda  —  +32,077

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:46,440

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Juan Pablo Montoya  —  McLaren-Mercedes  —  1h29:20,574

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +2,527

3. Fernando Alonso   —  Renault  —  +24,840

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:12,781

GRAND PRIX JAPONII

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1h29:02,212

2. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  +1,633

3. Fernando Alonso   —  Renault  —  +17,456

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

17. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  2:02,309

GRAND PRIX CHIN

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h39:53,618

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +4,015

3. Ralf Schumacher  —  Toyota  —  +25,376

Grand Prix Chin, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:34,488

ROK 2006

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h29:46,205

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +1,246

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +19,360

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

22. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  –

GRAND PRIX MALEZJI

1. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  1h30:40:529

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +4,585

3. Jenson Button  —  Honda  —  +9,631

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

7. (6) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:34,983

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h34:27,870

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +1,829

3. Ralf Schumacher  —  Toyota  —  +24,824

Grand Prix Australii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:25,822

GRAND PRIX SAN MARINO

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h31:06,486

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +2,096

3. Juan Pablo Montoya  —  McLaren-Mercedes  —  +15,868

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +17,524

Grand Prix San Marino, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:24,158

GRAND PRIX EUROPY

1. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  1h35:58,765

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +3,751

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +4,447

4. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +4,879

Grand Prix Europy, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:31,263

GRAND PRIX HISZPANII

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h26:21,759

2. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  +18,502

3. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  +23,951

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +56,875

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:16,613

GRAND PRIX MONAKO

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h43:43,116

2. Juan Pablo Montoya  —  McLaren-Mercedes  —  +14,567

3. David Coulthard  —  Red Bull-Ferrari  —  +52,298

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 50. okrążeniu.

Grand Prix Monako, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:13,887

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h25:51,927

2. Michael Schumacher   —  Ferrari  —  +13,951

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +18,672

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:20,397

GRAND PRIX KANADY

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h34:37,308

2. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +2,111

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +8,813

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:15,376

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h34:35,199

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +7,984

3. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  + 16,595

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:13,174

GRAND PRIX FRANCJI

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h32:07,803

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +10,131

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +22,546

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +33,006

Grand Prix Francji, klasyfikacje

6. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:16,281

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h27:51,693

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +0,720

3. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +13,206

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:14,070

GRAND PRIX WĘGIER

1. Jenson Button  —  Honda  —  1h52:20,941

2. Pedro de la Rosa  —  McLaren-Mercedes  —  +30,837

3. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +43,822

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 25. okrążeniu.

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:19,599

GRAND PRIX TURCJI

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h28:51,082

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +5,575

3. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  +5,656

Grand Prix Turcji, kwalifikacje

8. (7) Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:27,866

GRAND PRIX WŁOCH

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h14:51,975

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +8,046

3. Robert Kubica   —  BMW Sauber  —  +26,414

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:21,584

GRAND PRIX CHIN

1. Michael Schumacher  —  Ferrari  —  1h37:32,747

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +3,121

3. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  +44,197

Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes) przerwał wyścig na 18. okrążeniu.

Grand Prix Chin, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:45,754

GRAND PRIX JAPONII

1. Fernando Alonso   —  Renault  —  1h23:52,413

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +16,151

3. Giancarlo Fisichella  —  Renault  —  +23,953

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  +43,596

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:30,827

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h31:53,751

2. Fernando Alonso   —  Renault  —  +18,658

3. Jenson Button  —  Honda  —  +19,394

5. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes   —  +28,503

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  McLaren-Mercedes  —  1:11,299

ROK 2007

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1h25:28,770

2. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +7,242

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +18,595

Grand Prix Australii, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:26,072

GRAND PRIX MALEZJI

1. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  1h32:14,930

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +17,557

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +18,339

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:35,479

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h33:27,515

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +2,360

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +10,839

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,131

GRAND PRIX HISZPANII

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h31:36,230

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +6,790

3. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +17,456

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 9. okrążeniu.

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:21,723

GRAND PRIX MONAKO

1. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  1h40:29,329

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +4,095

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +1:09,114

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  + 1 okrążenie

Grand Prix Monako, kwalifikacje

16. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  –

GRAND PRIX KANADY

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h44:11,292

2. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +4,343

3. Alexander Wurz  —  Williams-Toyota  —  +5,325

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +13,007

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,411

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h31:09,965

2. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +1,518

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +12,842

Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +15,422

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:12,839

GRAND PRIX FRANCJI

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  1h30:54,200

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +2,414

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +32,153

Grand Prix Francji, klasyfikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:15,257

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  1h21:43,074

2. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +2,459

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +39,373

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:20,099

GRAND PRIX EUROPY

1. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  2h06:26,358

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +8,155

3. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +1:05,674

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 34. okrążeniu.

Grand Prix Europy, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:31,450

GRAND PRIX WĘGIER

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h35:52,991

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +0,715

3. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +43,129

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

4. (3) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:20,410

GRAND PRIX TURCJI

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h26:42,161

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +2,275

3. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +26,181

Grand Prix Turcji, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:27,546

GRAND PRIX WŁOCH

1. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  1h18:37,806

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +6,062

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +27,325

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:23,183

GRAND PRIX BELGII

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1h20:39,066

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +4,695

3. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +14,343

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:45:994

GRAND PRIX JAPONII

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  2h00:43,579

2. Heikki Kovalainen   —  Renault  —  +8,377

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +9,478

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:25,516

GRAND PRIX CHIN

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1h37:58,395

2. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +9,806

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +12,891

Grand Prix Chin, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:36,044

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1h28:15,270

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +1,493

3. Fernando Alonso  —  McLaren-Mercedes  —  +57,019

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:12,322

ROK 2008

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h34:50,616

2. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +5,478

3. Nico Rosberg  —  Williams-Toyota  —  +8,163

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 53. okrążeniu, ale zajął 8. miejsce.

Grand Prix Australii, kwalifikacje

16. (15) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  –

GRAND PRIX MALEZJI

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1h31:18,555

2. Robert Kubica  —  BMW Sauber  —  +19,750

3. Heikki Kovalainen  —  McLaren-Mercedes  —  +38,450

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:36,230

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h31:06,970

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +3,339

3. Robert Kubica  —  BMW Sauber  —  +4,998

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,418

GRAND PRIX HISZPANII

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1h38:19,051

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +3,228

3 Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +4,187

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:21,813

GRAND PRIX TURCJI

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h26:49,451

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +3,779

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +4,271

Grand Prix Turcji, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:27,936

GRAND PRIX MONAKO

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  2h00:42,742

2. Robert Kubica  —  BMW Sauber  —  +3,064

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +4,811

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +33,792

Grand Prix Monako, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:15,815

GRAND PRIX KANADY

1. Robert Kubica  —  BMW Sauber  —  1h36:24,227

2. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +16,495

3. David Coulthard  —  Red Bull-Renault  —  +23,352

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 19. okrążeniu.

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:18,735

GRAND PRIX FRANCJI

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h31:50,245

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +17,984

3. Jarno Trulli   —  Toyota  —  +28,250

Grand Prix Francji, klasyfikacje

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,449

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h39:09,440

2. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +1:08,577

3. Rubens Barrichello   —  Honda  —  +1:22,273

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  + 1 okrążenie

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,449

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h37:27,067

2. Nelson Picquet Jr.  —  Renault  —  +5,586

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +9,339

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +14,403

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,389

GRAND PRIX WĘGIER

1. Heikki Kovalainen  —  McLaren-Mercedes  —  2h00:42,742

2. Timo Glock   —  Toyota   —  +11,061

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +16,856

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:21,516

GRAND PRIX EUROPY

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h35:32,339

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +5,616

3. Robert Kubica  —  BMW Sauber  —  +37,353

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 34. okrążeniu.

Grand Prix Europy, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:31,450

GRAND PRIX BELGII

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h22:59,394

2. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +9,383

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +10,539

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 34. okrążeniu, ale zajął 18. miejsce.

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:47,992

GRAND PRIX WŁOCH

1. Sebastian Vettel  —  Toro Rosso-Ferrari  —  1h26:49,494

2. Heikki Kovalainen  —  McLaren-Mercedes  —  +12,512

3. Robert Kubica  —  BMW Sauber   —  +20,471

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +39,468

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

14. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:37,522

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Fernando Alonso  —  Renault  —  1h57:16,304

2. Nico Rosberg  —  Williams-Toyota  —  +2,957

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +5,917

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 57. okrążeniu, ale zajął 15. miejsce.

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:45,617

GRAND PRIX JAPONII

1. Fernando Alonso  —  Renault  —  1h30:21,892

2. Robert Kubica  —  BMW Sauber  —  +5,283

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +6,400

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:18,644

GRAND PRIX CHIN

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h31:57,403

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +14,925

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +16,445

Grand Prix Chin, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:36,645

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Felipe Massa  —  Ferrari  —  1h31:57,403

2. Fernando Alonso  —  Renault  —  +13,298

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +16,235

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:12,825

ROK 2009

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  1h34:15,784

2. Rubens Barrichello  —  Brawn-Mercedes  —  +0,807

3. Jarno Trulli   —  Toyota  —  +1,604

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 55. okrążeniu, ale zajął 15. miejsce.

Grand Prix Australii, kwalifikacje

9. (7) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:27,163

GRAND PRIX MALEZJI

1. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  1h10:59,092

2. Nick Heidfeld  —  BMW Sauber  —  +22,722

3. Timo Glock  —  Toyota  —  +23,513

14. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

9. (7) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:36,170

GRAND PRIX CHIN

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h57:43,485

2. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  +10,970

3. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  +44,975

14. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:31,750

Grand Prix Chin, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:38,089

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  1h31:48,182

2. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +7,187

3. Jarno Trulli  —  Toyota  —  +9,170

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +42,057

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:35,380

GRAND PRIX HISZPANII

1. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  1h37:19,202

2. Rubens Barrichello  —  Brawn-Mercedes  —  +13,056

3. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  +13,924

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 17. okrążeniu.

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

16. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:21,291

GRAND PRIX MONAKO

1. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  1h40:44,282

2. Rubens Barrichello  —  Brawn-Mercedes  —  +7,666

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +13,442

Grand Prix Monako, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:14,927

GRAND PRIX TURCJI

1. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  1h26:24,848

2. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  +6,741

3. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +7,461

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +50,246

Grand Prix Turcji, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:28,815

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h22:49,328

2. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  +15,188

3. Rubens Barrichello  —  Brawn-Mercedes  —  +41,175

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +1:09,622

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:20,715

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  1h36:43,310

2. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +9,252

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +15,906

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 34. okrążeniu.

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:34,710

GRAND PRIX WĘGIER

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h38:23,876

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +11,529

3. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  +16,886

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:22,468

GRAND PRIX EUROPY

1. Rubens Barrichello  —  Brawn-Mercedes  —  1h35:51,289

2. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +2,358

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +15,994

Grand Prix Europy, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:40,144

GRAND PRIX BELGII

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  1h23:50,995

2. Giancarlo Fisichella  —  Force India-Mercedes  —  +0,939

3. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +3,875

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:46,633

GRAND PRIX WŁOCH

1. Rubens Barrichello  —  Brawn-Mercedes  —  1h16:21,706

2. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  +2,866

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +30,664

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:24,523

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h56:06,337

2. Timo Glock  —  Toyota  —  +9,634

3. Fernando Alonso  —  Renault  —  +16,624

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +58,892

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

13. (12) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:47,177

GRAND PRIX JAPONII

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h28:20,443

2. Jarno Trulli  —  Toyota  —  +4,877

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +6,472

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +7,940

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

8. (5) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:32,980

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  1h32:23,081

2. Robert Kubica  —  BMW Sauber  —  +7,626

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +18,944

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +33,340

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:20,168

GRAND PRIX ABU ZABI

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h34:03,414

2. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  +17,857

3. Jenson Button   —  Brawn-Mercedes  —  +18,467

12. Kimi Räikkönen  —  Ferrari   —  +54,317

Grand Prix Abu Zabi, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:40,726

ROK 2012

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Jenson Button   —  McLaren-Mercedes  —  1h34:09,565

2. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +2,139

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +4,075

7. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +38,014

Grand Prix Australii, kwalifikacje

18. (17) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:27,758

GRAND PRIX MALEZJI

1. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  2h44:51,812

2. Sergio Pérez  —  Sauber-Ferrari  —  +2,263

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +14,591

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +29,456

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

5. (10) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:36,461

GRAND PRIX CHIN

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h36:26,929

2. Jenson Button   —  McLaren-Mercedes  —  +20,626

3. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  +26,012

14. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +50,573

Grand Prix Chin, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:35,898

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h35:10,990

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +3,333

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +10,194

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:33,789

GRAND PRIX HISZPANII

1. Pastor Maldonado  —  Williams-Renault  —  1h39:09,145

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +3,195

3. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +3,884

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:22,487

GRAND PRIX MONAKO

1. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  1h46:06,557

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +0,643

3. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +0,947

9. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +44,036

Grand Prix Monako, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:15,199

GRAND PRIX KANADY

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h32:29,586

2. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +2,513

3. Sergio Pérez  —  Sauber-Ferrari  —  +5,260

8. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +15,567

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

12. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:14,734

GRAND PRIX EUROPY

1. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  1h44:16,649

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +6,421

3. Michael Schumacher  —  Mercedes  —  +12,639

Grand Prix Europy, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:38,513

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  1h25:11,288

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +3,060

3. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +4,836

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +10,314

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:53,290

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  1h31:05,862

2. Jenson Button   —  McLaren-Mercedes  —  +6,931

3. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +16,409

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:45,811

GRAND PRIX WĘGIER

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h41:05,503

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +1,032

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +10,518

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:21,730

GRAND PRIX BELGII

1. Jenson Button   —  McLaren-Mercedes  —  1h28:08,530

2. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +13,624

3. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +25,334

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

4. (3) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:48,205

GRAND PRIX WŁOCH

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h19:41,221

2. Sergio Pérez  —  Sauber-Ferrari  —  +4,356

3. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +20,594

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +30,881

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

8. (7) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:24,855

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  2h00:26,144

2. Jenson Button   —  McLaren-Mercedes  —  +8,959

3. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +15,227

6. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +35,759

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

12. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:48,261

GRAND PRIX JAPONII

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h28:56,242

2. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +20,632

3. Kamui Kobayashi  —  Sauber-Ferrari  —  +24,538

6. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +50,424

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

8. (7) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:32,208

GRAND PRIX KOREI

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h36:28,651

2. Mark Weber  —  Red Bull-Renault  —  +8,231

3. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +13,944

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +36,739

Grand Prix Korei, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:37,625

GRAND PRIX INDII

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h31:10,744

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +9,437

3. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +13,217

7. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +45,227

Grand Prix Indii, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:26,236

GRAND PRIX ABU ZABI

1. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1h45:58,667

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +0,852

3. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +4,163

Grand Prix Abu Zabi, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:41,260

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Lewis Hamilton  —  McLaren-Mercedes  —  1h35:55,269

2. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +0,675

3. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +39,229

6. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +1:04,425

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

5. (4) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:36,708

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Jenson Button   —  McLaren-Mercedes  —  1h45:22,656

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +2,754

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +3,615

8. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

9. (8) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:13,298

ROK 2013

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1h30:03,225

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +12,451

3. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +22,346

Grand Prix Australii, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:28,738

GRAND PRIX MALEZJI

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h38:56,681

2. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +4,298

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +12,181

7. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +48,479

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

7. (10) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:52,970

GRAND PRIX CHIN

1. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  1h36:26,945

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +10,168

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +12,322

Grand Prix Chin, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:34,761

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h36:00,498

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +9,111

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +19,507

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

9. (8) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:33,327

GRAND PRIX HISZPANII

1. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  1h39:16,596

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +9,338

3. Felipe Massa  —  Ferrari  —  +26,049

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:21,177

GRAND PRIX MONAKO

1. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  2h17:52,506

2. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +3,889

3. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +6,314

10. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +36,582

Grand Prix Monako, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:14,822

GRAND PRIX KANADY

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h32:09,143

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +14,408

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +15,942

9. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

9. (10) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:27,432

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  1h32:59,456

2. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +0,765

3. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +7,124

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +11,257

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:30,962

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h41:14,711

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +1,008

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +5,830

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

2. (4) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:29,892

GRAND PRIX WĘGIER

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h42:29,445

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +10,938

3. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +12,459

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:19,851

GRAND PRIX BELGII

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h23:42,196

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +16,869

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +27,734

Kimi Räikkönen (Lotus-Renault) przerwał wyścig na 25. okrążeniu.

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  2:03,390

GRAND PRIX WŁOCH

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h18:33,352

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +5,467

3. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +6,350

11. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +38,695

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:24,610

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h59:13,132

2. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +32,627

3. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +43,920

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

13. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:44,658

GRAND PRIX KOREI

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h43:13,701

2. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +4,224

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +4,927

Grand Prix Korei, kwalifikacje

10. (9) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:38,822

GRAND PRIX JAPONII

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h26:49,301

2. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +7,129

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +9,910

5. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +47,325

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

9. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:31,684

GRAND PRIX INDII

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h31:12,187

2. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  +29,823

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Renault  —  +39,892

7. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  +1:07,988

Grand Prix Indii, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:25,248

GRAND PRIX ABU ZABI

1. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  1h38:06,106

2. Mark Webber  —  Red Bull-Renault  —  +30,829

3. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  +33,650

Kimi Räikkönen (Lotus-Renault) przerwał wyścig na 1. okrążeniu i wycofał się z dwóch ostatnich wyścigów sezonu.

Grand Prix Abu Zabi, kwalifikacje

5. (22) Kimi Räikkönen  —  Lotus-Renault  —  1:40,542

ROK 2014

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  1h32:58,710

2. Kevin Magnussen  —  McLaren-Mercedes  —  +26,777

3. Jenson Button   —  McLaren-Mercedes  —  +30,027

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +57,675

Grand Prix Australii, kwalifikacje

12. (11) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:44,494

GRAND PRIX MALEZJI

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h40:25,974

2. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  +17,313

3. Sebastian Vettel  —  Red Bull-Renault  —  +24,534

12. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  2:01,218

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h39:42,743

2. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  +1,085

3. Sergio Pérez   —  Force India-Mercedes  —  +24,067

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +33,462

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

6. (5) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:34,368

GRAND PRIX CHIN

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h33:28,338

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +18,062

3. Fernando Alonso   —  Ferrari  —  +23,604

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:16,335

Grand Prix Chin, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:56,860

GRAND PRIX HISZPANII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h41:05,155

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +0,636

3. Daniel Ricciardo  —   Red Bull Racing-Renault  —  +49,014

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:27,104

GRAND PRIX MONAKO

1. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  1h49:27,661

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +9,210

3. Daniel Ricciardo  —   Red Bull Racing-Renault  —  +9,614

12. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Monako, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:17,389

GRAND PRIX KANADY

1. Daniel Ricciardo  —   Red Bull Racing-Renault  —  1h39:12,830

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +4,236

3. Sebastian Vettel  —   Red Bull Racing-Renault  —  +5,247

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 53,678

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,214

GRAND PRIX AUSTRII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h27:54,976

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +1,932

3. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +8,172

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +47,777

Grand Prix Austrii, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:10,795

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  2h26:52,094

2. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +30,135

3. Daniel Ricciardo  —   Red Bull Racing-Renault  —  +46,495

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

20. (18) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:46,684

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h33:42,914

2. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +20,789

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +22,530

11. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

12. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:18,273

GRAND PRIX WĘGIER

1. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-Renault  —  1h53:05,058

2. Fernando Alonso  —  Ferrari  —  +5,225

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +5,857

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +31,491

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

17. (16) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:26,792

GRAND PRIX BELGII

1. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-Renault  —  1h24:36,556

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +3,383

3. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +28,032

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +36,815

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  2:08,780

GRAND PRIX WŁOCH

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h19:10,236

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +3,175

3. Felipe Massa  —  Williams-Mercedes  —  +25,026

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:03,535

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

12. (11) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:26,110

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  2h00:04,795

2. Sebastian Vettel  —   Red Bull Racing-Renault  —  +13,534

3. Daniel Ricciardo  —   Red Bull Racing-Renault  —  +14,273

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:00,641

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:46,170

GRAND PRIX JAPONII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h51:43,021

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +9,180

3. Sebastian Vettel  —   Red Bull Racing-Renault  —  +29,122

12. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:34,548

GRAND PRIX ROSJI

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h31:50,744

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +13,657

3. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +17,425

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:18,877

Grand Prix Rosji, kwalifikacje

9. (8) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:39,771

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h40:04,785

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +4,314

3. Daniel Ricciardo  —  Ferrari  —  +25,560

13. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

9. (8) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:37,804

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h30:02,555

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +1,457

3. Felipe Massa  —  Williams-Mercedes  —  +41,031

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:03,730

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:11,099

GRAND PRIX ABU ZABI

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h39:02,619

2. Felipe Massa  —  Williams-Mercedes  —  +2,576

3. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +28,880

10. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:27,829

Grand Prix Abu Zabi, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:42,236

ROK 2015

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h31:54,067

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +1,360

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +34,523

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 40. okrążeniu.

Grand Prix Australii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:27,790

GRAND PRIX MALEZJI

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h41:05,793

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +8,569

3. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +12,310

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +53,822

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

11. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:42,173

GRAND PRIX CHIN

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h39:42,008

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +0,714

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +2,988

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +3,835

Grand Prix Chin, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:37,232

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h35:05,809

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +3,380

3. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +6,033

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,227

GRAND PRIX HISZPANII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h41:12,555

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +17,551

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +45,342

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:00,002

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:26,414

GRAND PRIX MONAKO

1. Nico Rosberg  —  Mercedes   —  1h49:18,420

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +4,486

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +6,053

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +14,345

Grand Prix Monako, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,427

GRAND PRIX KANADY

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h31:53,145

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +2,285

3. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +40,666

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 45,625

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:15,014

GRAND PRIX AUSTRII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h30:16,930

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +8,800

3. Felipe Massa  —  Williams-Mercedes  —  +17,573

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Austrii, kwalifikacje

18. (14) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:12,867

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h31:27,729

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +10,956

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +25,443

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  + 1 okrążenie

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,379

GRAND PRIX WĘGIER

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h46:09,985

2. Daniił Kwiat  —  Red Bull Racing-Renault  —  +15,748

3. Daniel Ricciardo  —   Red Bull Racing-Renault  —  +25,084

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 55. okrążeniu.

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:23,020

GRAND PRIX BELGII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h23:40,387

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +2,059

3. Romain Grosjean  —  Lotus-Mercedes  —  +37,988

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +55,703

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

14. (16) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  –

GRAND PRIX WŁOCH

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h18:00,688

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +25,042

3. Felipe Massa  —  Williams-Mercedes  —  +47,635

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:08,680

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:23,631

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  2h01:22,118

2. Daniel Ricciardo  —   Red Bull Racing-Renault  —  +1,478

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +17,154

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:44,667

GRAND PRIX JAPONII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h28:06,508

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +18,964

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +20,850

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +33,768

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,347

GRAND PRIX ROSJI

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h37:11,024

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +5,953

3. Sergio Pérez  —  Force India-Mercedes  —  +28,918

8. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:12,358

Grand Prix Rosji, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:38,348

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h50:52,703

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +2,850

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +3,381

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 25. okrążeniu.

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

8. (18) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:59,703

GRAND PRIX MEKSYKU

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h42:35,038

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +1,954

3. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +14,592

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 21. okrążeniu.

Grand Prix Meksyku, kwalifikacje

15. (19) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:22,494

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h31:09,090

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +7,756

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +14,244

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +47,543

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

5. (4) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:12,144

GRAND PRIX ABU ZABI

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h38:30,175

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +8,271

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +19,430

Grand Prix Abu Zabi, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:41,051

ROK 2016

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h48:15,565

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +8,060

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +9,643

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 21. okrążeniu.

Grand Prix Australii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:25,033

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h33:34,696

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +10,282

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +30,148

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:30,244

GRAND PRIX CHIN

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h38:53,891

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +37,776

3. Daniił Kwiat  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +45,936

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:05,872

Grand Prix Chin, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:35,972

GRAND PRIX ROSJI

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h32:41,997

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +25,022

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +31,998

Grand Prix Rosji, kwalifikacje

4. (3) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:36,663

GRAND PRIX HISZPANII

1. Max Verstappen  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  1h41:40,017

2 Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +0,616

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +5,581

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:23,113

GRAND PRIX MONAKO

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h59:29,133

2. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +7,252

3. Sergio Pérez  —  Force India-Mercedes  —  +13,825

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 10. okrążeniu.

Grand Prix Monako, kwalifikacje

6. (11) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:14,732

GRAND PRIX KANADY

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h31:05,296

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +5,011

3. Valtteri Bottas  —  Williams-Mercedes  —  +46,422

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:03,017

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:13,579

GRAND PRIX EUROPY

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h32:52,366

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +16,696

3. Sergio Pérez  —  Force India-Mercedes  —  +25,241

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +33,102

Grand Prix Europy, kwalifikacje

5. (4) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:44,269

GRAND PRIX AUSTRII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h27:38,107

2. Max Verstappen  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer   —  +5,719

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +6,024

Grand Prix Austrii, kwalifikacje

6. (4) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:09,901

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h34:55,831

2. Max Verstappen  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +8,250

3. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +16,911

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:09,743

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:30,881

GRAND PRIX WĘGIER

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h40:30,115

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +1,977

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +27,539

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +49,044

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

14. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:25,435

GRAND PRIX NIEMIEC

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h30:44,200

2. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +6,996

3. Max Verstappen  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +13,413

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +37,023

Grand Prix Niemiec, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:15,142

GRAND PRIX BELGII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h44:51,058

2. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +14,113

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +27,634

9. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:01,109

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:46,910

GRAND PRIX WŁOCH

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h17:28,089

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +15,070

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +20,990

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +27,561

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:22,065

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h55:48,950

2. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +0,488

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +8,038

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +10,219

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:43,540

GRAND PRIX MALEZJI

1. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  1h37:12,776

2. Max Verstappen  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +2,443

3. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +25,516

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +28,785

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,632

GRAND PRIX JAPONII

1. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  1h26:43,333

2. Max Verstappen  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +4,978

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +5,776

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +28,370

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

3. (8) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:30,949

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h38:12,618

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +4,520

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +19,692

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 38. okrążeniu.

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:36,131

GRAND PRIX MEKSYKU

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h40:31,402

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +8,354

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +20,858

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +49,376

Grand Prix Meksyku, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:19,376

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  3h01:01,335

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +11,455

3. Max Verstappen  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +21,481

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 19. okrążeniu.

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:11,404

GRAND PRIX ABU ZABI

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h38:04,013

2. Nico Rosberg  —  Mercedes  —  +0,439

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +0,843

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +18,816

Grand Prix Abu Zabi, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:39,604

ROK 2017

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h24:11,672

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +9,975

3. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +11,250

4. Kimi Räikkönen   —  Ferrari  —  +22,393

Grand Prix Australii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:23,033

GRAND PRIX CHIN

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h37:36,158

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +6,250

3. Max Verstappen  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +45,192

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +48,076

Grand Prix Chin, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:32,140

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h33:53,374

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +6,660

3. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +20,397

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +22,475

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:29:567

GRAND PRIX ROSJI

1. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  1h28:08,743

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +0,617

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +11,000

Grand Prix Rosji, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,253

GRAND PRIX HISZPANII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h35:56,497

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +3,490

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +1:15,820

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:19,439

GRAND PRIX MONAKO

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h44:44,340

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +3,145

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +3,745

Grand Prix Monako, kwalifikacje

1. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:12,178

GRAND PRIX KANADY

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h33:05,154

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +19,783

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +35,297

7. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +58,632

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:12,252

GRAND PRIX AZERBEJDŻANU

1. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  2h03:55,573

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +3,904

3. Lance Stroll  —  Williams-Mercedes  —  +4,009

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 46. okrążeniu, ale zajął 14. miejsce.

Grand Prix Azerbejdżanu, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:41,693

GRAND PRIX AUSTRII

1. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  1h21:48,523

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +0,658

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +6,012

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +20,370

Grand Prix Austrii, kwalifikacje

4. (3) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:04,779

GRAND PRIX WIELKIEJ BRYTANII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h21:27,430

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +14,063

Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +36,570

Grand Prix Wielkiej Brytanii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:27,147

GRAND PRIX WĘGIER

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h39:46,713

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +0,908

3. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +12,462

Grand Prix Węgier, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,444

GRAND PRIX BELGII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h24:42,820

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +2,358

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +10,791

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +14,471

Grand Prix Belgii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:43,270

GRAND PRIX WŁOCH

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h15:32,312

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +4,471

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +36,317

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +1:00,082

Grand Prix Włoch, kwalifikacje

7. (5) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:37,987

GRAND PRIX SINGAPURU

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  2h03:23,544

2. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +4,507

3. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +8,800

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 1. okrążeniu.

Grand Prix Singapuru, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:40,069

GRAND PRIX MALEZJI

1. Max Verstappen  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  1h30:01,290

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +12,770

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +22,519

Kimi Räikkönen (Ferrari) nie wziął udziału w wyścigu.

Grand Prix Malezji, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:30,121

GRAND PRIX JAPONII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h27:31,194

2. Max Verstappen  —   Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +1,211

3. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +9,679

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +32,622

Grand Prix Japonii, kwalifikacje

6. (10) Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:28,498

GRAND PRIX STANÓW ZJEDNOCZONYCH

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h33:50,991

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +10,143

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +15,779

Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:33,577

GRAND PRIX MEKSYKU

1. Max Verstappen  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  1h36:26,552

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +19,678

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +54,007

Grand Prix Meksyku, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:17,238

GRAND PRIX BRAZYLII

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1:31:26,262

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +2,762

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +4,600

Grand Prix Brazylii, kwalifikacje

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:08,538

GRAND PRIX ABU ZABI

1. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  1h34:14,062

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +3,899

3. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +19,330

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +45,386

Grand Prix Abu Zabi, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:36,985

ROK 2018

GRAND PRIX AUSTRALII

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h29:33,283

2. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +5,036

3. Kimi Räikkönen   —  Ferrari  —  +6,309

Grand Prix Australii, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:21,828

GRAND PRIX BAHRAJNU

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h32:01,940

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +0,699

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +6,512

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 35. okrążeniu.

Grand Prix Bahrajnu, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:28,101

GRAND PRIX CHIN

1. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  1h35:36,380

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +8,894

3. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +9,637

Grand Prix Chin, kwalifikacje

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:31,182

GRAND PRIX AZERBEJDŻANU

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h43:44,291

2. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +2,460

3. Sergio Pérez   —  Force India-Mercedes  —  +4,024

Grand Prix Azerbejdżanu, kwalifikacje

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:42,490

GRAND PRIX HISZPANII

1. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  1h35:29,972

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +20,593

3. Max Verstappen  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +26,873

Kimi Räikkönen (Ferrari) przerwał wyścig na 25. okrążeniu.

Grand Prix Hiszpanii, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:16,612

GRAND PRIX MONAKO

1. Daniel Ricciardo  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  1h42:54,807

2. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  +7,336

3. Lewis Hamilton  —  Mercedes  —  +17,013

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +18,127

Grand Prix Monako, kwalifikacje

4. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:11,266

GRAND PRIX KANADY

1. Sebastian Vettel  —  Ferrari  —  1h28:31,377

2. Valtteri Bottas  —  Mercedes  —  +7,376

3. Max Verstappen  —  Red Bull Racing-TAG-Heuer  —  +8,360

6. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  +27,184

Grand Prix Kanady, kwalifikacje

5. Kimi Räikkönen  —  Ferrari  —  1:11,095

Wyścigi o Grand Prix Kanady kończą to zestawienie statystyczne ze względu na konieczność oddania książki do druku.

KIMI RÄIKKÖNEN – KARIERA

1988–2018

1988   Karting, klasy A, B i C do roku 1991.

1991   Karting, klasa Mini.

1992   Karting, klasa Racket Junior.

1993   Klasa Racket Junior, Puchar Finlandii, 9. miejsce.

1994   Klasa Racket Junior, Puchar Finlandii, 2. miejsce.

1995   Formuła A, Puchar Monako, przerwane zawody, miejsce 4.

1996   Zawody Kartingowe Grand Prix Europy, Mistrzostwa Świata i Mistrzostwa Krajów Nordyckich. Mistrzostwo Finlandii w klasie Formuła A.

1997   Zwycięstwo w Zawodach Kartingowych o Mistrzostwo Finlandii w klasie Formuła A, 1. miejsce w zawodach o Mistrzostwa Finlandii, zwycięstwo w zawodach o Mistrzostwo Krajów Nordyckich w klasie Formuła Interkontynentalna A, 2. miejsce w zawodach kartingowych o Grand Prix Europy w klasie Super A, 3. miejsce w Pucharze Monako, udział w Mistrzostwach Świata Formuły Super A.

1998   Zwycięstwo w zawodach o Mistrzostwo Finlandii w klasie Formuła A, zwycięstwo w zawodach o Mistrzostwo Finlandii w klasie Formuła Interkontynentalna A, 2. miejsce w zawodach kartingowych o Grand Prix Europy w klasie Super A, 3. miejsce w wyścigu o Puchar Monako, udział w Mistrzostwach Świata Formuły Super A.

1999   2. miejsce w zawodach o Mistrzostwo Finlandii w klasie Formuła A, 10. miejsce w wyścigu o Mistrzostwo Świata w klasie Formuła Super A, 3. miejsce w wyścigu Formuły Renault, po raz pierwszy w barwach zespołu Haywood Racing, zwycięstwo w tzw. zimowej edycji Formuły Renault.

2000   Zwycięstwo w serii Brytyjskiej Formuły Renault 2000 w barwach zespołu Manor Motorsport. Udział w dwóch wyścigach o mistrzowstwo Europejskiej Formuły Renault.

2001   Udział w wyścigach F1 w barwach zespołu Sauber Petronas. 10. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2002   Transfer do zespołu McLaren-Mercedes. 6. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2003   2. miejsce w klasyfikacji generalnej. Pierwsze zwycięstwo o Grand Prix Malezji.

2004   7. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2005   2. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2006   5. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2007–2010   Kontrakt z Ferrari.

2007   Zwycięstwo w Mistrzostwach Świata F1.

2008   3. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2009   6. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2010–2011   Tymczasowa rezygnacja z wyścigów F1, udział w Rajdowych Mistrzostwach Świata.

2010   3. miejsce w klasyfikacji Rajdowych Mistrzostw Świata.

2011   10. miejsce w klasyfikacji Rajdowych Mistrzostw Świata. Udział w dwóch wyścigach NASCAR: 15. miejsce w serii Truck i 27. miejsce w serii Nationwide.

2012   Powrót do Formuły 1, umowa z zespołem Lotus-Renault. 3. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2013   5. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2014   Ponowny transfer do Ferrari. 12. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2015   4. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2016   6. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2017   4. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata.

2018   5. miejsce w klasyfikacji Mistrzostw Świata (dane z czerwca).

BONUS TRACKS

Kimi Räikkönen mówi niewiele i tylko kilka jego wypowiedzi przeszło do historii. Czasem powiedział coś mimo woli, zwracając się wprost do pytającego. Niektóre jego zdania są często powtarzane, choć nie taki był zamiar kierowcy. Są to krótkie i nagłe stwierdzenia i oświadczenia, powstałe zazwyczaj w zaskakujących, trudnych dla Räikkönena momentach, czasem komentarze broniącego się człowieka. Ale zostały wypowiedziane i nie można ich cofnąć, więc istnieją w internecie, na Youtubie, i będą istniały aż do końca świata.

„Leave me alone, I know what to do” – nie jest myślą, która się narodziła w zaciszu domku letniego, lecz żądaniem zniecierpliwionego i doświadczonego kierowcy skierowanym do inżynierów wyścigowych podczas Grand Prix w Abu Zabi w roku 2012. Po zakończonej jeździe nikt z nich nie chował urazy, pewnie nawet nie pamiętał o tym. Ale w tej dyscyplinie zdania wymienione z kolegą mogą łatwo rozejść się na cały świat i utrwalone w pamięci słowa będą zawsze przypisywane kierowcy.

W rozdziale pt. Bonus tracks zawarto kilka wypowiedzi Kimiego Räikkönena. Z niektórych może on być dumny, a niektóre pewnie chciałby zachować dla siebie, choć na to jest już za późno.

„Bez dziennikarzy Formuła 1 byłaby rajem”.

„Wszystko jedno, czy pada deszcz, czy nie”.

Pytanie: „Co ma wspólnego Formuła 1 z rajdami”?

Odpowiedź Kimiego: „W obu przypadkach do kierowania potrzebna jest kierownica”.

„Nie interesuje mnie to, co inni myślą na mój temat. Nie jestem Michaelem Schumacherem”.

Kimi nie był obecny na ceremonii, podczas której legendarny piłkarz Pelé wręczył Michaelowi Schumacherowi specjalnie trofeum przed ostatnim w jego karierze wyścigiem F1. Prowadzący audycję na żywo Martin Brundle zapytał Räikkönena o przyczynę nieobecności, na co Kimi odpowiedział: „Robiłem kupę”.

Pytanie: „Wielu kierowców ma specjalne rytuały, jeśli chodzi o kask. Czy ty także masz?”

Kimi: „Przecieram go, żeby lepiej widzieć”.

„Nie zamierzam uczyć się włoskiego w szkole językowej, bo nie po to przyszedłem do Ferrari”.

Pytanie: „Jak sytuacja była najbardziej emocjonująca podczas właśnie zakończonego w weekend wyścigu?”

Kiki: „Start”.

Pytanie: „A najnudniejsza?”

Odpowiedź: „To tutaj”.

Po kwalifikacjach na torze Hockenheim Kimiemu zadano pytanie o wrażenia dotyczące opon.

Odpowiedź brzmiała: „No cóż, kręciły się”.

Pytanie: „Czy uważasz, że jesteś dobrym sąsiadem?”

Kimi: „Oczywiście. Ze względu na pracę nigdy nie ma mnie w domu”.

Lewis Hamilton, ciesząc się ze swojego pierwszego zwycięstwa w wyścigu Grand Prix, powiedział, że wydaje mu się ono lepsze od seksu. Gdy dziennikarz zapytał Kimiego, co sądzi na ten temat, Räikkönen odpowiedział: „On chyba nigdy nie uprawiał seksu”.

Pytanie: „Czy jesteś zadowolony z wyniku” (Kimi nie zdobył żadnych punktów).

Odpowiedź: „A jak myślisz?”

Pytanie: „Co można robić w Finlandii?”

Kimi: „No, latem można łowić ryby i się kochać, ale zimą łowienie ryb jest trochę trudne”.

Pytanie: „Czy masz jakieś hobby?”

Kimi: „Zbieram orzechy”.

„Zobaczymy, co da się zrobić” – Takiej odpowiedzi Kimi udziela niemal zawsze, gdy dziennikarz pyta o wyścig, który ma się odbyć następnego dnia.

Pytanie: „Gdzie zamierzasz zastosować system KERS (hamowanie rekuperacyjne)?”

Kimi: „Na tym torze”.

Pytanie: „Jakich rad udzieliłbyś początkującym kierowcom, jakimi są Nico Rosberg i Scott Speed?”

Kimi: „Mam nadzieję, że będą mi ustępowali z drogi”.

„Wyścigi nie odbywają się na papierze”.

Na pytanie, ile zbędnych kilogramów zrzucił przed rozpoczęciem sezonu, Kimi odpowiada:

„Nie wiem, nie mam wagi”.

Pytanie: „Jakim miejscem do startowania wydaje ci się piąte miejsce startowe?”

Kimi: „Jest to piąte miejsce startowe”.

„Don’t talk to me in the middle of a corner!”

Tak Kimi powiedział przez radio inżynierom wyścigowym podczas jazdy treningowej przed Grand Prix Malezji w 2009 roku.

„Yes, yes, yes, yes. I’m doing all the tyres. You don’t have to remind me every second!” – oznajmił Kimi przez radio inżynierom wyścigowym Lotusa podczas Grand Prix Abu Zabi w 2012.

Wyścig w Baku w 2017. Kimi wraca z serwisu po wywieszeniu czerwonych flag. Wszystko w porządku, tylko w samochodzie brakuje kierownicy. Trzymający ją pracownik biegnie obok bolidu, ale z jakiegoś powodu nie podaje jej Finowi. Kimi krzyczy: „Kierownica, Kierownica! Hej, hej! Kierownica! Każcie komuś, żeby mi ją podał! Szybko!”